Hoe te overleven in de tekenhel?

Het tekenseizoen is weer begonnen!

Het klinkt bijna als een leuke wervingscampagne: het tekenseizoen is weer begonnen, kom snel naar de nieuw geboren teken kijken! Aaien mag! Voor ons als bosrecreanten is het kleine beestje echter een hardnekkig risico wat je plezier in het fietsen ernstig kan teniet doen.

Een beet door een met de Borrelia bacterie besmette teek kan immers de ziekte van Lyme veroorzaken en daar genees je niet vanzelf van.

Tijd dus voor wat tips voor de mountainbiker.

Rond deze tijd van het jaar zijn er overal genoeg campagnes te vinden, wat je allemaal moet doen om te voorkomen dat je een tekenbeet oploopt. Veelal zijn dat campagnes gericht op (dwars) door de natuur struinende recreanten of boswerkers met allemaal goedbedoelde adviezen die voor ons of praktisch slecht uitvoerbaar zijn of vanwege andere redenen niet de voorkeur hebben.

Eigenwijs als wij zijn, hebben we er vanuit het oogpunt van de mountainbiker eens naar gekeken om te komen tot een aantal zaken die jij kunt doen om het risico op een tekenbeet te reduceren tijdens een mountainbikerit.

  1. Voorkomen is beter dan genezen is de algehele consensus. Verschillende organisatie adviseren daarom om alles te behandelen met DEET. Alle blote huid kun je ermee behandelen, maar je kunt ook met DEET geïmpregneerde sokken kopen. DEET wordt echter niet geadviseerd voor kinderen onder de 13 en zwangere vrouwen. De eerste tip is daarom, maak zelf een afweging:
    • de zekerheid van een chemisch goedje op je huid wat zeker niet goed voor je is of;
    • heel goed de huid na afloop van iedere rit controleren met de mogelijke kans op een tekenbeet. Kies zelf maar!
  2.  

  3. Een tekenkaart. Vroeger werden tekentangen geadviseerd om teken mee van de huid te verwijderen. Tegenwoordig bestaan er kaarten in creditcard formaat, waarmee je echt eenvoudig teken op de huid kunt verwijderen. In combinatie met regelmatig langs je benen en armen wrijven tijdens het fietsen en na afloop goed controleren, kun je aanwezige teken al in een vroeg stadium verwijderen. Daarmee voorkom je niet dat er een teek op je lichaam zit, maar wel dat ie gaat bijten of zich al helemaal volgezogen heeft met jou bloed. Ik heb de kaart standaard in mijn achterzakje zitten.
  4.  

  5. Scheer je benen! Een teek herken je beter op een glad oppervlak, bij voorkeur ook nog licht van kleur. Als je het al niet deed ‘omdat het hoort’ dan heb je hier een extra reden om je vrouw te overtuigen dat je er toch aan moet geloven. Neem van mij aan, een teek die zich verstopt heeft op je harige benen, vind je stukken minder snel dan op geschoren benen.
  6.  

  7. Help je lokale trail-care ploeg. Teken komen namelijk nog steeds niet uit de lucht vallen, maar komen op je lichaam terecht doordat je door hoog gras of lage struiken fietst. Zolang je op het pad blijft én dat pad dus goed genoeg gesnoeid is, is er doorgaans weinig aan het handje.
  8.  

  9. Tekenradar: in analogie met de bekende site Buienradar kun je hierop zien waar tekenbeet meldingen zijn gedaan en wat de tekenverwachting is. Uiteraard is dit minder wetenschappelijk dan de gegevens waarmee KNMI en consorten het weer voorspellen, maar het helpt in ieder geval om je er bewust van te zijn en om anderen te waarschuwen.
  10.  

  11. Bonus: Anti-teek spray van Care Plus, dezelfde fabrikant overigens als van DEET. Volgens de fabrikant bevat deze spray alleen natuurlijke stoffen en is het werkende bestanddeel lemon-eucalyptus extract. Dit middel lijkt wat minder ‘slecht’ voor je huid en eigen gezondheid dan DEET, maar wij hebben geen volledige ingredientenlijst ervan gezien. Als jij hier specifiek ervaring mee hebt, laat het ons weten in de comments!

Update 15-04-2018
Nagekomen bericht: in Oost Europa, maar bv ook in Oostenrijk en Scandinavie, zijn er ook teken die besmet zijn met tekenecefalitis / FSME. Dit kan leiden tot hersenontsteking en kan zelfs fataal zijn. Dit virus wordt overgedragen via een tekenbeet of door inname van (ongepasteuriseerde) melk. Voor deze variant zijn preventieve vaccinaties mogelijk via de plaatselijke GGD. Voor bijvoorbeeld Oostenrijk en Hongarije is een dergelijke vaccinatie (nog) niet verplicht, maar staat ie wel uitdrukkelijk bij de adviezen!

Foto’s via RIVM

Posted in Specials and tagged , , , , , .