Maakt je bike langer en luier: Works Components Angle-Set

Was vroeger de geometrie van een mountainbike een gegeven, tegenwoordig kun je met een excentrische balhoofdlagerset de balhoofdbuishoek van je bike enigszins aanpassen. Waarom je dat zou doen? Om van je huidige fiets een wat meer capabele afdaler te maken bijvoorbeeld.

Mijn Giant Anthem gaat regelmatig mee naar het buitenland. Het is een veelzijdige bike met een fantastisch veersysteem achteraan. Maar hoe goed dat Maestro-veersysteem van Giant ook is, de Anthem is en blijft in essentie toch een cross country bike. Met name in wat steiler en ruiger terrein heb ik regelmatig het nare gevoel bijna over de kop te gaan. Een enkele keer gebeurt dat ook werkelijk. Tijd voor maatregelen, en dan geen maatregelen in de vorm van een nieuwe bike. Wel makkelijk, maar ook kostbaar. Eerst maar kijken of de bestaande fiets aangepast kan worden. Dan bedoel ik niet een set dikkere banden of een hoger en breder stuur. Nee, ik bedoel het aanpassen van de geometrie van de fiets zelf. Die moet luier en langer.

Voor betere rijeigenschappen in steil terrein is de hele cockpit is op de schop gegaan. Niet alleen een excentrische balhoofdlagerset voor een vlakkere balhoofdbuishoek, maar ook een kortere stuurpen (60 mm in plaats van 80 mm) en een breder stuur (760 mm in plaats van 700 mm).

Met een set speciale balhoofdlagers – in het Engels wordt dat een angle-set genoemd – is dat feitelijk vrij snel gebeurd. Die van mij is van het Britse Works Components. Op hun website geef je aan hoeveel graden je je balhoofdbuis vlakker wilt hebben en op welke bike je hun balhoofdlager wilt monteren en een weekje later vallen de lagers op de deurmat. De cups van de Works Components angle-set laten zich iets lastiger monteren dan conventionele lagers. Niet alleen moet je deze cups, in tegenstelling tot gewone lagerscups, heel precies uitlijnen, ook is het inpersen van de onderste cup vanwege z’n asymmetrische vorm wat lastiger. Het uitlijnen heb ik gedaan door een dunne, maar stevige draad met een lus aan de zadelpen te bevestigen en deze draad precies door de twee inkepingen te laten lopen die in de lagerschalen gefreesd zijn. Beetje houtje-touwtje inderdaad, maar het werkt prima.

Links de onderste lagerschaal met lager, daarnaast de bovenste lagerschaal, ook met lager. De twee gleufjes waarmee je deze lagerschaal moet uitlijnen zijn goed zichtbaar. Rechts een sluitring met dunne tussenring en geheel rechts de top-cap.

Anderhalve graad: het halve verhaal

Mijn Works Components angle-set maakt de stuurhoek van mijn Anthem anderhalve graad vlakker, van 69,5 graden naar 68 graden. Maar dat is maar het halve verhaal. Ik heb namelijk de gelegenheid benut om ook de veerweg van mijn vork te verlengen, van 100 mm naar 120 mm. Dat kan je bij Formula-vork in mijn Anthem namelijk makkelijk zelf doen, dus waarom niet? Daarnaast heb ik een kortere stuurpen gemonteerd, van 80 mm naar 60 mm. Met een bijpassend breder stuur. Die twee centimeter extra veerweg – lees: twee centimeter langere vork – vlakt de balhoofdbuishoek met nog een extra graad af. Op papier kom ik dus op 67 graden uit. In de praktijk iets steiler, want een 120 mm vork rijd je met meer negatieve veerweg dan een 100 mm vork, waardoor het verschil in balhoofdbuishoek als gevolg van die 120 mm vork minder is dan 1 graad. Door beide ingrepen groeit óók de wielbasis, met bijna drie centimeter zelfs.

De balhoofdlagerset van Works Components met excentrische lagerschalen vlakt de balhoofdbuishoek zo’n anderhalve graad af. Je ziet ook goed, dat het stuur iets dichter naar je toe komt. Heb je toch al een hele korte zit, dan zit je daar misschien niet op te wachten.

Dankzij de combinatie van luiere balhoofdhoek, langere wielbasis, langere vork en kortere stuurpen is de Anthem een veel betere daler geworden. De vooras zit nu duidelijk meer vóór me. Daardoor voelt de fiets veel stabieler, zekerder en meer vertrouwenwekkend aan. Mijn Giant is dankzij die excentrische balhoofdlagerset natuurlijk niet in een enduro gemuteerd, maar het gevoel over te kop te gaan is in steile, technische secties echt veel minder dan in de oude set-up. Op hoge snelheid voelt de fiets gewoon beter aan. “En het klimmen dan”, hoor ik je vragen. Wees gerust, hij klimt nog prima. Okay, tijdens hele steile klimmetjes, als je op een slakkengangetje in het lichtste verzet omhoog peddelt, is de voorkant wat meer zoekerig dan voorheen. Maar storend vind ik dat niet. Gewoon even naar de voorkant van het zadel schuiven en je hebt weer druk op het voorwiel. Daar komt bij dat ik in Nederland voornamelijk de Heuvelrugrondjes of die van Dorst en Teteringen rijd. Dat zijn parkoersen met nauwelijks écht steile beklimmingen, maar wel veel mooi uitgebouwde, razendsnelle kuipbochten, waar de nieuwe langere en vlakkere geometrie in mijn beleving alleen maar een voordeel is.

En de zitbuishoek dan, wordt die door de langere vork dan niet te lui? Nee, dat is het mooie van deze truc, dat gebeurt dus niet. Omdat de voorvork wat vlakker komt te staan, gaat de hele voorkant een beetje omlaag. Dat klinkt misschien wat contra-intuïtief, maar het is wel logisch. Als je zelf met je benen uit elkaar gaat staan, ben je immers ook minder lang dan als je met de enkels tegen elkaar staat. Dat is de reden, dat ik van 100 naar 120 mm veerweg kon gaan, zonder nadelige consequenties voor de hoek van de zitbuis. Die is ondanks de extra veerweg dus min of meer hetzelfde gebleven als in de originele set-up en dat is niet verkeerd, want de Anthem staat nou niet bepaald bekend om z’n steile zitbuishoek. Integendeel.

De plaatsing van de excentrische balhoofdlagerset levert niet alleen een vlakkere balhoofdbuishoek op, maar ook een langere wielbasis.

Wat wél verandert met het monteren van angle-set is de reach. Dat is de horizontale afstand van je stuur tot een denkbeeldig punt recht boven de trapas. Die afstand is wat korter geworden. Oftewel: het stuur is wat dichter naar me toe komen te staan, ongeveer een halve centimeter. In het geval van mijn bike is dat niet storend, maar je nú al het idee hebt dat je zitpositie te kort is, dan wordt het er met deze angle-set niet beter op. Ik ben in ieder geval blij met deze aanpassing, die me € 84,95 heeft gekost. Een relatief geringe investering die echt verschil maakt. En voor dat bedrag kan je echt geen nieuwe mountainbike kopen…

Tekst & foto’s: Arjan Kruik

Posted in Specials and tagged , , , , , , , , , , .