Het tekenseizoen is weer begonnen: Tips voor de outdoor biker

Het nieuws wordt gedomineerd door dat ene virus en je kan haast geen website openen of het gaat er óók over. Voor een gezonde geest is wat afleiding welkom. Indoor (of op je terras) op een stationaire trainer uren maken kán, maar gelukkig kunnen we nog altijd – solo of met je partner – buiten de deur op pad.

Wat razen over het asfalt op de racer, gravelstenen verrollen met de gravelbike of stofwolken maken met de mountainbike. Maar helaas kunnen we dat ook niet zonder risico’s: het tekenseizoen is namelijk weer begonnen.

Tijd dus voor wat tips voor de biker.

Zodra de temperatuur oploopt en het groen buiten ontploft, neemt het aantal teken in de natuur ook sterk toe. Het tekenseizoen is inmiddels begonnen en dat betekent dat je extra moet opletten. Een beet door een met de Borrelia bacterie besmette teek kan de ziekte van Lyme veroorzaken en daar genees je niet vanzelf van.

Er zijn inmiddels overal genoeg campagnes te vinden, over wat je allemaal moet doen om te voorkomen dat je een tekenbeet oploopt. Veelal zijn dat campagnes gericht op (dwars) door de natuur struinende recreanten of boswerkers, met allemaal goedbedoelde adviezen die voor bikers of praktisch slecht uitvoerbaar zijn of vanwege andere redenen niet de voorkeur hebben.

Teken op nagel RIVM

Foto’s via RIVM

Vanuit het oogpunt van de biker komen we tot een aantal tips om het risico op een tekenbeet te reduceren tijdens een rit door het bos en hoé te handelen wanneer je toch een beestje opgepikt hebt.

1. De belangrijkste tip: voorkomen is beter dan genezen…

…is de algehele consensus. Maar rondfietsen in een hazmat suite is geen optie. Voor been- en armwarmers is het ook niet altijd weer, zo gezegd. Ze bieden ook géén garantie.

Het beste vermijd je simpelweg zo veel mogelijk hoog gras of andere hoge, dichte begroeiing. Teken komen namelijk nog steeds niet uit de lucht vallen, maar komen op je lichaam terecht doordat je door hoog gras of lage struiken fietst. Zolang je op het pad blijft én dat pad dus goed genoeg gesnoeid is, is er doorgaans weinig aan de hand.

Uiteraard is tip 1 een inkopertje. En 100% zekerheid is er nooit. Ga daarom voorbereid op pad. De rest van de tips gaat hier verder op in.

2. Een tekenkaart

Vroeger werden tekentangen geadviseerd om teken mee van de huid te verwijderen. Tegenwoordig bestaan er tekenkaarten in creditcard formaat, waarmee je echt eenvoudig teken op de huid kunt verwijderen. In combinatie met regelmatig langs je benen en armen wrijven tijdens het fietsen en na afloop goed controleren, kun je aanwezige teken al in een vroeg stadium verwijderen. Daarmee voorkom je niet dat er een teek op je lichaam zit, maar wel dat ‘ie gaat bijten of zich al helemaal volgezogen heeft met jouw bloed. Ik heb de kaart standaard in mijn achterzakje zitten.

SafeCard Tekenpas

3. Scheer je benen!

Een teek herken je beter op een glad oppervlak, bij voorkeur ook nog licht van kleur. Als je het al niet deed ‘omdat het hoort’, dan heb je hier een extra reden om je vrouw te overtuigen dat je er toch aan moet geloven. Neem van mij aan, een teek die zich verstopt heeft op je harige benen, vind je stukken minder snel dan op geschoren benen.

4. Tekenradar & App

In analogie met de bekende site Buienradar kun je op de Tekenradar zien waar tekenbeet meldingen zijn gedaan en wat de tekenverwachting is. Uiteraard is dit minder wetenschappelijk dan de gegevens waarmee KNMI en consorten het weer voorspellen, maar het helpt in ieder geval om je er bewust van te zijn en om anderen te waarschuwen.

Het RIVM heeft daarnaast een app beschikbaar, waarmee je – ook zónder internet, in de buitenlucht dus – op kunt zoeken hoe teken er uit zien en wat je moet doen om een teek goed te verwijderen. De app ‘Tekenbeet’ is gratis te downloaden in de Google Play Store (Android telefoons) of iTunes (voor iPhone).

RIVM App tekenradar

5. Gebruik anti-teek spray

Verschillende organisatie adviseren om alles te behandelen met DEET. Alle blote huid kun je ermee behandelen, maar je kunt ook met DEET geïmpregneerde sokken kopen. DEET wordt echter niet geadviseerd voor kinderen onder de 13 en zwangere vrouwen.

Een DEET-alternatief is Anti-teek spray van Care Plus, dezelfde fabrikant als van DEET. Volgens de fabrikant bevat deze spray alleen natuurlijke stoffen en is het werkende bestanddeel lemon-eucalyptus extract. Dit middel lijkt wat minder ‘slecht’ voor je huid en eigen gezondheid dan DEET, maar wij hebben geen volledige ingredientenlijst ervan gezien. Als jij hier specifiek ervaring mee hebt, laat het ons weten in de comments!

6. Controleer na de rit goed

Hoe goed je je ook voorbereidt, 100% zekerheid dat je een teek mee naar huis neemt heb je nooit. Neem daarom bij thuiskomst goed de tijd om jezelf na te lopen. Teken kunnen zich overal vastbijten. Logische plekken zijn rond de enkels, maar plekken als de liezen, knieholtes, oksels, de bilspleet én achter de oren moet je zéker niet overslaan bij je controle. Gebruik een spiegel of vraag iemand om mee te kijken.

7. Controleer óók je fietskleding

Bij 60 graden of meer dood je teken. Maar fietskleding mag je in de regel maar op 30 of 40 graden wassen. Keer dus beslist je kleding een paar keer binnenste buiten en loop het goed na, voor en na de wasbeurt.

De Mistral Trail is gevoerd aan de binnenzijde

Controleer je kleding óók aan de binnenzijde goed. Teken overleven een wasbeurt van 30 of 40 graden namelijk gewoon.

8. Help je lokale trail-care ploeg

Zoals we bij de eerste tip al aangaven, komen teken op je lijf doordat je door hoog gras of lage struiken fietst. Een goed gesnoeid pad is dus veiliger; meld je aan bij je lokale trail-care ploeg en draag zelf bij aan teek-vrije singletracks!

Tot slot: let ook op in het buitenland

De kans dat je in het buitenland gaat fietsen is de komende periode misschien vrij klein. Niettemin een extra waarschuwing: in Oost Europa, maar bijvoorbeeld ook in Oostenrijk en Scandinavië, zijn er ook teken die besmet zijn met tekenecefalitis / FSME. Dit kan leiden tot hersenontsteking en kan zelfs fataal zijn. Dit virus wordt overgedragen via een tekenbeet of door inname van (ongepasteuriseerde) melk. Voor deze variant zijn preventieve vaccinaties mogelijk via de plaatselijke GGD. Voor bijvoorbeeld Oostenrijk en Hongarije is een dergelijke vaccinatie (nog) niet verplicht, maar staat ie wel uitdrukkelijk bij de adviezen!

Geplaatst in Specials en getagd met , , , , .
guest
2 Comments
oudste
nieuwste populairste
Inline Feedbacks
View all comments
vliegende ton
vliegende ton
1 maand geleden

Thanks voor de adviezen, vooral Hongarije en Oostenrijk wist ik niet

Eric
Admin
Eric
1 maand geleden
Reply to  vliegende ton

FSME komt in een groot deel van centraal- oost-Europa voor, verder naar het oosten en in Scandinavië ook. Een vaccinatie is vrij makkelijk geregeld en kost (meen ik) iets van 210,- voor de benodigde 3 prikken.