Wat is adaptive mountainbiken?
Bosgeur, modder in je smoel, zigzaggen tussen bomen, het ritme van bochten en wortels: iedereen die mountainbiket weet hoe tof dat is. De combinatie van fysieke inspanning, concentratie en natuur werkt verslavend. Juist omdat het zo direct voelt, staan we er zelden bij stil. We klikken in, rijden weg en noemen het ‘gewoon een rondje’. Maar die vanzelfsprekendheid geldt niet voor iedereen.
Voor mensen met een fysieke beperking is mountainbiken vaak niet iets wat je even oppakt. Toch is de behoefte aan buiten zijn, sport, avontuur en technische uitdaging precies dezelfde. En adaptive mountainbiken maakt dat mogelijk. Het is mountainbiken met aangepaste fietsen — zoals handbikes, trikes of andere aMTB-configuraties — waarmee rijders off-road kunnen fietsen, over echte trails, in echt terrein.
Uitgangspunt hierbij is dat adaptive mountainbiken geen afgezwakte vorm van de sport is. Het draait niet om ‘mee kunnen doen’, maar om volwaardig mountainbiken, met alles wat daarbij hoort. Techniek, uitdaging, grenzen opzoeken. Maar ook veiligheid, haalbaarheid en realisme.
Het Adaptive Mountain Bike Initiative
Juist omdat aangepaste mountainbikes andere eisen stellen aan routes — denk aan breedte, bochtstralen, obstakels en hellingen — is het niet vanzelfsprekend waar je wel en niet kunt rijden. En dat is precies waar initiatieven als het Adaptive Mountain Bike Initiative, kortweg AMBI, het verschil willen maken.
AMBI is een Nederlands initiatief dat zich richt op het structureel mogelijk maken van adaptive mountainbiken. Niet door bestaande routes rigoureus te veranderen of door generieke claims over toegankelijkheid te doen, maar door inzicht te bieden, kennis te delen en begeleiding te organiseren. Het uitgangspunt is helder en realistisch: niet elke route hoeft geschikt te zijn voor elke fiets, maar het moet wel duidelijk zijn waar je veilig en met plezier kunt rijden en waarom.
Op hun website benadrukt AMBI dat adaptive mountainbiken geen aparte discipline naast het ‘gewone’ mountainbiken is, maar er onderdeel van. De essentie blijft hetzelfde: buiten zijn, techniek, uitdaging en beleving. Alleen de fiets is soms anders en dat vraagt om inzicht, afstemming en samenwerking.
Wat doet AMBI concreet?
AMBI werkt vanuit een aantal samenhangende pijlers. De eerste daarvan is het in kaart brengen en duiden van bestaande mountainbikeroutes. De organisatie beoordeelt routes op eigenschappen die relevant zijn voor adaptive mountainbikes. Denk aan zaken als de minimale breedte, bochtverloop, hellingspercentages, obstakels en ondergrond. Zo ontstaat er duidelijkheid voor rijders, begeleiders én routebeheerders.
Daarnaast richt AMBI zich op begeleiding en instroom. Voor veel mensen met een fysieke uitdaging is de stap naar offroad-fietsen groot. Materiaalkeuze, techniek, veiligheid en vertrouwen spelen daarbij een belangrijke rol. AMBI wil nieuwkomers helpen die eerste stap te zetten, onder meer door het delen van kennis, het organiseren van ontmoetingen en het faciliteren van gezamenlijke ritten.
Een derde pijler is het opbouwen van een community. Adaptive mountainbiken is bij uitstek een praktijkgedreven discipline. Het is een kleine en diverse tak van de sport, waarin materiaalkeuzes, rijtechniek en routegeschiktheid sterk samenhangen met de specifieke fiets en de individuele rijder. Oplossingen zijn daardoor niet snel universeel en ontstaan vaak in de praktijk, door ervaring en uitwisseling. Door rijders, begeleiders en andere betrokkenen met elkaar te verbinden, wil AMBI die kennis bundelen en toegankelijk maken.
Wie zitten erachter?
Het Adaptive Mountain Bike Initiative is opgezet door Ydwer van der Heide en Patrick Jansen. Twee mensen die ieder vanuit een andere invalshoek al langer actief zijn in het mountainbikelandschap.
Ydwer van der Heide is zelf adaptive mountainbiker, nadat hij na een surfongeluk een dwarslaesie opliep. Vanuit zijn eigen ervaring met off-road fietsen op een aangepaste mountainbike ontstond het besef dat toegang tot routes, kennis en begeleiding allesbehalve vanzelfsprekend is. Patrick Jansen kennen we als routebouwer en fanatiek sporter. Zijn kennis van trailontwerp, routeclassificatie en gebruikersveiligheid vormt een belangrijk fundament onder de nuchtere en technisch onderbouwde benadering van AMBI.
Ook Jetze Plat is nauw betrokken bij het initiatief als ambassadeur. Als meervoudig paralympisch kampioen en ervaren handbiker staat hij symbool voor wat er mogelijk is wanneer sport, materiaal en omgeving wél op elkaar aansluiten, en onderstreept hij het bredere belang van gelijkwaardige sportbeleving, ook buiten het asfalt.
Bron en meer informatie: adaptive-mtb.nl
