De Tallboy is sinds 2009 het 29-inch-trailmodel van Santa Cruz en heeft inmiddels vijf generaties achter zich. Versie zes rolt nog steeds op 29 inch-wielen, maar buiten dat verandert Santa Cruz de fiets grondig. Niet alleen groeit de achtervering van 120 naar 130 millimeter en vooraan van 130 naar 140 millimeter en is het alom bekende VPP-veersysteem verruild voor een vierpunts-veersysteem, maar ook en vooral positioneert Santa Cruz de Tallboy nu anders. Niet langer zet het Californische merk de Tallboy in de markt als de, zoals ze dat zelf omschreven, “downhillers xc-bike”. Versie zes van de Tallboy is niet meer die ietwat vreemde eend die harder bergaf gaat dan z’n veerweg suggereert; Santa Cruz herpositioneert de Tallboy als een meer allround trailbike.
Een saillante detail: deze Tallboy vervangt niet alleen z’n voorganger, maar ook de meer speelse 5010. Die bike had eveneens 140/130 millimeter veerweg, maar was een mullet met 27.5/29 inch wielen. De Tallboy is nu de enige trailfully tussen de xc-fully Blur (hier getest) met 120 millimeter veerweg rondom en de Hightower met 150 millimeter veerweg (hier getest). Daarmee wordt de Tallboy V6 misschien wel het belangrijkste model in het Santa Cruz-programma.
Framedetails
Waar Santa Cruz tot nu toe vrijwel alle modellen aanbood in een lichtere CC-carbon en een goedkopere C-carbon variant, krijgt elke Tallboy nu het hoogwaardige CC-carbon. Dat betekent dat de instapper hetzelfde frame heeft als het topmodel, met het bijbehorende lagere gewicht van 2.530 gram. Dat is volgens Santa Cruz 300 gram gewichtsbesparing ten opzichte van de vorige Tallboy en zelfs 420 gram ten opzichte van de 5010. Bij welke framemaat die gewichtsverschillen te noteren zijn, meldt Santa Cruz niet in z’n persbericht.
Wat ze wel benadrukken is dat ze de stijfheid per framemaat afgestemd hebben. De buisdiameters op de grotere framematen zijn dus iets groter dan die van de kleinere. En je kunt zelf ook wel invullen dat dat natuurlijk een effect heeft op het uiteindelijke framegewicht, nog nipt wat meer dan bij frames waarbij de constructie door de hele maatreeks gelijk wordt gehouden.
De Tallboy heeft interne kabelrouting via geïntegreerde buisjes, waardoor ze gemakkelijker en vooral rammelvrij te monteren zijn. Aan de voorkant van het frame gaan ze via de zijkant van de balhoofd naar binnen, dus niet via het bovenste balhoofdlager. Onder de bovenbuis zit een montagepunt voor een binnenband- of gereedschapshouder. Daarmee blijft er ruimte in het opbergvak voor proviand. Het opbergvak zelf is herzien tot Glovebox V2 met een verbeterde, stevigere vergrendeling.
VPP maakt plaats voor vierpunts-veersysteem
De grootste technische breuk met de Tallboy-traditie zit in het veersysteem. Sinds Santa Cruz in 2001 het Virtual Pivot Point (VPP)-systeem licenseerde, hebben veruit de meeste modellen van het merk twee korte tegengesteld draaiende hevels gehad tussen voor- en achterframe. Bij de Tallboy v6 laat Santa Cruz dat los en gaat het over op een vierpunts-veersysteem met Horst Link. Santa Cruz zette die stap eerder al bij de e-mountainbike’s Vala en de Bullit. De Tallboy is daarmee het eerste ongemotoriseerde model van het merk dat overstapt.
Waarom de overstap?
De grootste wijziging is uiteraard het veranderde veersysteem. Santa Cruz laat z’n befaamde VPP-veersysteem (Virtual Pivot Point) met twee tegengesteld draaiende hevels tussen voor- en achterframe vervallen en komt met een vierpuntssysteem. Santa Cruz volgt daarmee de lijn die het eerder met de Bullit en later de e-mountainbike Vala inzette. Bij die e-bikes bracht het vierpunts-veersysteem meer ontwerpvrijheid rondom de grote middenmotor, om tot de veerkarakterstiek te komen die men voor ogen had.
Datzelfde geldt voor de Tallboy V6, want die ziet er niet alleen anders uit dan de voorganger, maar biedt een ander rijgevoel, zo meldt Santa Cruz in het persbericht. Santa Cruz geeft aan minstens zestien verschillende configuraties te hebben uitgeprobeerd, voor het de definitieve kinematica vastlegde.
Concreet zijn zowel de anti-squat als de anti-rise verlaagd. Dit resulteert in minder pedaalterugslag en een meer actieve vering tijdens het trappen. Het veersysteem spreekt fijngevoeliger aan en filtert dus beter de oneffenheden bovenin de veerweg.
Santa Cruz zegt in z’n persbericht dat ze bij deze generatie “handling confidence” prioriteit geven, “but make it zippy”. Dat is een wezenlijk andere filosofie dan bij de V5, waar de fiets juist beloond werd door ‘m actief te rijden. Precies dat kenmerkt veel VPP-bikes: ze hebben de reputatie dat je ze meer moet pushen om ze tot hun recht te laten komen. Bij deze generatie van de Tallboy wil Santa Cruz dat dus juist niet. Het vierpuntssysteem is daarom gematigd progressief, waarbij het fijngevoeligere aanspreken gecombineerd wordt met volop ondersteuning verderop in de veerweg, om het ‘poppy’ te houden voor het speelsere daalwerk. Dat poppy-veergedrag was juist hét kenmerk van de zo speelse 5010 en – in iets mindere mate – de vorige generatie Tallboy.
Geen flexstays maar Horst Link
Het vierpunts-systeem met Horst-link was niet de enige optie die op tafel lag. In de ontwikkelingsfase werd ook het Superlight-veersysteem van de xc-fully Blur overwogen: een eenpunts-veersysteem (‘single pivot’) met flex-stays. Een veersysteem dus zonder een gelagerd scharnierpunt vóór de achternaaf, dat tegenwoordig de gouden standaard lijkt bij xc-fullies. Zo’n systeem houdt het frame licht en simpel, maar bracht volgens Santa Cruz in dit veerwegsegment een aantal compromissen met zich mee die de ontwikkelaars niet wilden accepteren. Welke dat exact zijn, geeft het persbericht niet prijs. Dat zal ongetwijfeld met de extra veerstijfheid te maken hebben die flex-stays intrinsiek eigen zijn.
De keuze voor het vierpunts-systeem is ook pragmatisch te onderbouwen: VPP heeft historisch goede karakteristieken, maar het systeem laat zich minder eenvoudig combineren met grote opbergvakken, lange dropper-zadelpennen en middenmotoren. Maar er is nog iets: VPP wordt/werd geroemd om z’n trapefficiëntie. Maar sinds VPP door Santa Cruz (en parallel ook Intense Cycles) op de markt gebracht werd, zijn dempers ook verregaand doorontwikkeld. Voorheen kon men met de VPP-constructie veerkarakterstieken bereiken die nauwelijks anders mogelijk waren. Hedendaagse dempers staan op een ander niveau, waardoor meer ontwerpvrijheid ontstaat in de kinematica voor specifiek veergedrag.
Garantie op lagers
Bij de VPP-veersystemen plaatste Santa Cruz de lagers bewust alleen in de aluminium hevels. Deze delen zijn gemakkelijker maatvast te produceren, waardoor lagerpassingen ook beter tot hun recht komen. Ook nu zitten er lagers in de aluminium hevel tussen staande achtervork, zitbuis en achterdemper. Maar uiteraard is er nog het hoofdscharnierpunt bij de trapas en uiteraard de Horst-link. Daar zitten de lagers nu dus wél in het carbon. Niettemin is Santa Cruz zo zeker van z’n kwaliteit dat je als eerste eigenaar levenslange garantie hebt op alle lagers. Ontstaat er speling, dan krijg je dus gratis nieuwe lagers.
Geometrie
De nieuwe Tallboy heeft een vlakkere balhoofdhoek dan zijn voorganger en is wat dat betreft nu identiek aan de 5010 V5. De zitbuishoek is met 76,5 graden steiler dan bij de vorige generatie van de Tallboy. De flip-chip bij de demperophanging biedt twee standen die de trapashoogte 3 millimeter en de balhoofdhoek 0,3 graden aanpassen. De liggende achtervork groeit bij de grotere frames licht mee. Bij de XS tot en met MD-frames is deze 435 millimeter lang. Bij de L is-ie 438 millimeter, bij de XL 440 millimeter en 444 millimeter bij de XXL.
De zitbuis is korter, wat in combinatie met de nieuwe achtervering ruimte biedt voor langere dropper-zadelpennen. Daarbij gaat Santa Cruz er prat op dat de Tallboy dankzij de kortere zitbuis én de lagere bovenbuis bij de XS ook meer toegankelijk is voor kleinere bikers, dan de doorsnee 29 inch trailbike.
| Maat | Reach (mm) | Stack (mm) | Balhoofdhoek (hi/lo) | Zadelhoek | Zadelbuis (mm) | Achterbouw (mm) | Trapashoogte (hi/lo) | Standover (mm) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| XS | 410 | 601 | 65,1° / 64,8° | 76,5° | 360 | 435 | 338 / 335 | 699 |
| S | 435 | 610 | 65,1° / 64,8° | 76,5° | 380 | 435 | 338 / 335 | 703 |
| M | 455 | 624 | 65,1° / 64,8° | 76,5° | 400 | 435 | 338 / 335 | 718 |
| L | 475 | 633 | 65,1° / 64,8° | 76,5° | 420 | 438 | 338 / 335 | 729 |
| XL | 495 | 646 | 65,1° / 64,8° | 76,5° | 450 | 440 | 338 / 335 | 743 |
| XXL | 520 | 660 | 65,1° / 64,8° | 76,5° | 500 | 444 | 338 / 335 | 758 |
Modellen en prijzen
De Tallboy is er vooralsnog in de Benelux in vier uitvoeringen plus een frameset. Opvallend: alle modellen hebben Reserve-velgen, waarbij alleen het topmodel carbon velgen heeft. De overige hebben dus de aluminium velgen, maar ook die hebben dezelfde levenslange garantie die Reserve ook op de carbon velgen geeft.
- Tallboy 90: Sram Eagle 90, Rockshox Pike Select 140mm, Reserve 30|TR alu – € 5.999
- Tallboy GX AXS: Sram GX AXS, Rockshox Pike Select+, Sram Motive Bronze remmen, Reserve 30|SL 6069 alu – € 6.999
- Tallboy XT Di2: Shimano XT Di2, Rockshox Pike Ultimate, Sram Motive Silver, Reserve 30|SL 6069 alu met DT Swiss 350 DEG DF naven – € 7.999
- Tallboy X0 AXS RSV Sram X0 AXS, Pike Ultimate, Sram Motive Silver, Reserve 30|SL Carbon met DT Swiss 350 DEG DF – € 9.499
- Frameset: inclusief RockShox Deluxe Ultimate-achterdemper – € 3.799
De Sram Motive-remmen op de drie middenklasse-uitvoeringen zijn opmerkelijk: ook het XT Di2-model krijgt Sram-remmen. De twee duurdere uitvoeringen hebben overigens ook DT Swiss DEG DF-naven met hun extra vrijloophoek om pedaalterugslag tegen te gaan. Terwijl dat nu juist één van de punten was om het veersysteem te wijzigen.
Bron en meer informatie: santacruzbicycles.com
