Review: 2021 Cannondale Scalpel Hi-Mod 1

Vlijmscherpe ragbak


Of we begin april wat dagen vrij konden houden in onze agenda. Cannondale had een persevenement gepland in Portugal. Met meer zekerheid op goed weer zouden we daar kennis kunnen maken met de nieuwste versie van hun volbloed racer én paradepaard: de vernieuwde Scalpel.

Maar nog voor de tickets definitief geboekt konden worden, gingen de grenzen dicht. Jammer, geen vakantiezakenreis dus. En géén vervroegde kennismaking met deze voor Cannondale oh-zo-belangrijke fiets.

Of toch wel? Vorige week kregen we namelijk alsnog een Scalpel Hi-Mod 1 overhandigd om flink aan de tand te voelen op lokale trails. En met ruime ervaring met de vorige Scalpel op diezelfde trails, konden we nog beter opmaken hoé anders de nieuwe Scalpel is.

En ‘anders’… is hét sleutelwoord.

Tekst: Jeroen van den Brand // Foto's: Coen de Jongh & Jeroen van den Brand

Vandaag lanceert Cannondale de nieuwe Scalpel. In dit verhaal lees je onze eerste indrukken. Het verhaal áchter dit nieuwe raspaard én alle specificaties lees je hier.

Ik neem je eerst even mee terug naar 2016. Toen kondigde Cannondale aan dat XC dood was. Vanaf dan zou het 'XXC' gaan heten, want cross country was onderhevig aan extremisme. En om uit de voeten te komen op de steeds ruiger wordende parcoursen was een nieuwe geometrie dé oplossing volgens hen. Toen ik op de EuroBike Media Days in datzelfde jaar de Scalpel uitprobeerde, kon ik eigenlijk niet anders dan Cannondale gelijk geven. De relatief vlakke stuurhoek, gecombineerd met de grote offset in de voorvork, leverde één van de best sturende XC bikes op die ik ooit bestuurde. Dat ‘OutFront’-concept vond ik zelfs dermate overtuigend, dat ik mijn spaarvarken stuksloeg en een Scalpel-Si Carbon 2 bestelde.

Scalpel Hi-Mod 1 zijaanzicht

Het mag dan ook geen verrassing zijn dat ik buitengewoon geïnteresseerd was in de nieuwe versie die vandaag gelanceerd wordt. Die zou volgens Cannondale toch wel aanzienlijk anders zijn. En daarmee werd niet alleen de grotere wielen mee bedoeld voor de kleinste frames. Had de voorloper bij de XS en de S - die ik zelf heb - namelijk nog 27,5” wielen, de nieuwe Scalpel is er alleen als 29er. De Hi-Mod 1 testbike kreeg ik in de maat S mee; de nú kleinst verkrijgbare maat. Naast grotere wielen heeft ‘ie ook een reach die 10 mm langer is. Maar dankzij de steilere zitbuishoek zit ik er niet noemenswaardig anders op.

Onderbuis - Duidelijk Cannondale

Eenvoudige belettering

FlexPivot Horst Link

Cannondale past bij de nieuwe Scalpel een 'Horst-Link' toe, alleen dan zónder fysiek lagerpunt. Door de carbon achtervork nabij de dropout af te platten tot een massieve strook carbon, kunnen ze héél nauwkeurig de positie van de 'flex' bepalen.

Bovenaanzicht FlexPivot

Met de 'FlexPivot' claimt Cannondale zo'n 200 gram te hebben kunnen besparen ten opzichte van een regulier draaipunt. Het is bovendien door zijn breedte ook nog eens zijdelings een stuk stijver.

Hoofdscharnierpunt

De liggende achtervork scharniert nu bínnen de zitbuis. Aan de bovenzijde is de opening voorzien van een afdakje... 'Chainstay Garage' noemt Cannondale deze constructie.

Uiteraard is voor mij de transitie naar grotere wielen merkbaar, maar het is ook weer niet een wereld van verschil. Inmiddels staan er ook in mijn garage vooral 29ers. De nog eens verder afgevlakte stuurhoek (die is nu 68 graden) in samenwerking met de grote vorksprong in de Lefty Ocho die samen de ‘OutFront’ geometrie maken, maakt de nieuwe Scalpel óók een erg goed sturende fiets. Maar hij is hierin wel wat minder uitgesproken dan zijn voorloper. De vlakkere stuurhoek werkt de namelijk óók door in de wielbasis. En daarom staan bij alle framematen de wielen dan ook verder uit elkaar. In het geval van deze 29er S versus de vorige 27,5” S op een millimeter na zelfs 5 centimeter. Mede doordat de achtervork nu ook wat langer is voor het grotere achterwiel. En links- of rechtsom (de boom); dat valt de eerste paar meters wel op. De verschillen bij de grotere framematen - die voorheen óók al op 29" wielen rolden - zullen dan ook iets minder groot zijn.

Snelheid maken met gemak

Ook al was de vorige Scalpel beslist geen lome bike, deze Hi-Mod 1 wil écht vooruit. Sterker nog, bij monde van Raymond van het Groenewoud: “Het ging vooruit, het ging verbazend goed vooruit!” Het gemak waarmee je snelheid maakt, is echt opmerkelijk. Het frame is stijf en ook het lage gewicht van 9,9 kilogram (gewogen zónder pedalen en zonder de Stash-toolkit, maar met bidonhouder. Cannondale claimt een framegewicht van 1910 gram in de maat M) werken hier beslist aan mee. Maar meer nog het herziene veersysteem.

 

...haal de remote en de bekabeling naar achterdemper en voorvork er gerust vanaf...

 

Want waar de vorige Scalpel best gretig was in het aanspreken van zijn veerweg, zo strak reageert de achterkant van deze nieuwe. Er is zittend op het zadel op een vlakke weg zo weinig beweging in het systeem, dat je nauwelijks het verschil merkt wanneer je de gecombineerde lockout van voorvork en achterdemper dicht zet. Mocht je dus nóg een lichtere fiets willen; haal de remote en de bekabeling naar achterdemper en voorvork er gerust vanaf, want die hebben maar weinig toegevoegde waarde.

Fox Float DPS EVOL

Op een bike in deze prijscategorie mag een Kashima-gecoate Factory versie van Fox Float DPS niet ontbreken.

Vooraan uiteraard een Ocho

Méér Cannondale dan een Lefty wordt het niet snel. Al meer dan 25 jaar maken ze hun eigen voorvorken en de Ocho is het meest recente wapenfeit van het merk.

Compressie instelbaar

Naast het volledig blokkeren van de ingaande demping, kun je die demping in open stand óók nog regelen.

Dubbele remote

Ik heb het te doen met de monteur die de remotes op de Scalpel monteert. Het is de meest ondankbare taak, want je gaat hem waarschijnlijk nauwelijks gebruiken...

 

...hoe harder je gaat, hoe beter de nieuwe Scalpel tot zijn recht komt.

 

Overdreven? Nee. Aanvankelijk dacht ik dat ik de door Cannondale voorgeschreven drukken voor de Lefty Ocho voorvork en de Fox Float DPS EVOL achterdemper verkeerd had geïnterpreteerd en ze dus te hard had staan. Voor de achterdemper was het advies om 27,5% sag (negatieve veerweg) in te stellen. Op zich geen rare waarden voor de achtervering en redelijk in overeenkomstig met wat ik bij mijn oude Scalpel toepaste. Maar zelfs met 30% sag toont de nieuwe Scalpel nog steeds zijn beduidend strakke race-georiënteerde karakter. En dat zonder enige twijfel of gêne. Zodra je wat oneffenheden tegenkomt, wordt daar snel en resoluut korte metten mee gemaakt, maar keert de rust ook weer snel terug. Maar hoewel hij nog steeds wel fijngevoelig is in het begin van zijn veerweg; het systeem beweegt gewoon niet veel en op een relaxt tempo voelt de achterkant dan eerder wat hard aan en er komt nog altijd veel door tot in het zadel en stuur. Comfortabel? Nee, niet echt, maar dat is niet punt van deze ragbak. Pas als je echt snelheid maakt, begint een en ander op zijn plek te vallen. En hoe harder je gaat, hoe beter de nieuwe Scalpel tot zijn recht komt.

Going down

Beduidend strakker en méér grip

Een van de routes in mijn achtertuin ligt vol met boomwortels. De oude Scalpel weet daar goed genoeg raad mee; ik kan er de snelheid hoog houden, maar het vergt ook wel wat ‘body language’ om te voorkomen dat met name de achtervering snel heel actief wordt en redelijk wat veerweg pakt. De nieuwe Scalpel vlakt de boel ook af, maar doet dat tijdens het trappen dankzij de hogere anti-squat waarde (de mate waarin trapkracht het inveren door trappen tegen werkt) en de meer progressieve veerkarakteristiek beduidend minder gezapig. Hij houdt simpelweg eerder op met inveren. En ja, dat voelt uh... 'sportiever'. Dat wordt aan de voorkant gematched door de Lefty Ocho. Die spreekt ook voldoende soepel aan, maar is eveneens niet gretig in gebruik van de beschikbare millimeters veerweg. Wat heet, ik heb de Ocho nog geen enkele keer zijn volle 100 mm veerweg kunnen laten pakken, ondanks een betrekkelijk hoog percentage sag (25 tot 30%) en het niet zachtzinnig landen van wat drops.

 

Er is dus gewoon grip en de bike herpakt zijn ‘gas er op!’-mentaliteit gewoon sneller.

 

Het is echter ook weer niet zo dat ik met de nieuwe Scalpel van de ene wortel naar de andere stuiter, of op remknippen van de bike aframmel. Van rijrichting veranderen gaat in die situaties nog steeds. Dat impliceert dat de wielen de grond dus goed blijven volgen (in de lucht is de grip namelijk uh... 0). Er is dus gewoon grip en de bike herpakt zijn ‘gas er op!’-mentaliteit gewoon sneller. En juist die vlotheid stimuleert het kúnnen rijden op snelheid alleen maar meer. Precies wat de Cannondale-techneuten met deze vernieuwingen voor ogen hadden…

Klimmen: grip té over

Waar je die grip óók merkt is op klimmetjes met los zand. Met druk op de pedalen merk je dat de achtervering niet inzakt en merk je dat de achterband gemakkelijker grip pakt. Bij mijn oude Scalpel zakt de achtervering juist wel in onder pedaaldruk, waardoor er méér gewicht op het achterwiel komt en hij daardoor juist sneller ingraaft. En over bergop rijden gesproken: ook daar is de strakheid van de vering goed merkbaar; de boel blijft beduidend rustig, maar de achterband slipt lang niet zo snel door als op mijn hardtail onder dezelfde 'power output'. Is het systeem dus efficiënter? Wanneer dat voor jou 'strak blijven onder pedaalkracht' betekent, dan is het antwoord dus volmondig 'ja'.

Stach-kit in onderbuis

In de onderbuis is een uitsparing gemaakt waar een 'Stash-kit' geplaatst kan worden. Bij de Hi-Mod 1 zit 'ie er standaard bij. Overigens is er bij de framemaat 'S' die ik testte maar ruimte voor één bidonhouder. Die zit overigens iets hoger dan bij de vorige Scalpel in framemaat 'S'; ik hoefde minder ver voorover te buigen om de bidon te kunnen pakken.

Fliebertje

De Stash-kit bevat een Dynaplug voor een snelle reparatie van je tubeless band, een CO2-patroon én een 8-in-1-tooltje van Fabric. Dat tooltje zit rammelvrij en strak gemonteerd. Verliezen zullen je hem dan ook niet snel doen. Om hem er uit te halen, trek je aan de rubberen strook die uitsteekt. En ja... die steekt altijd uit.

Privat label voornaaf

Voor- en achternaaf zijn voorzien van straightpull spaken. Eveneens vind je in het voorwiel Cannondale's eigen wielsensor (gemaakt door Garmin). Die koppel je aan een appje op je smartphone. Hiermee hou je alle ritgegevens bij en je kan er alle specificaties en zaken ten aanzien van onderhoud gemakkelijk mee opzoeken.

Achternaaf van DT

De achternaaf is óók een Cannondale-product, maar wordt voor hen door DT Swiss gemaakt. Het is een naaf met de befaamde 'ratchet' vrijloop. Opvallend genoeg uitgevoerd met een ratchet met slechts 18 tanden en dus een relatief grote vrijloophoek.

Ocho met quickrelease voorrem

Het voorwiel zit vast met een bout. Om toch relatief snel het voorwiel af te kunnen nemen (voor vervoer in de auto bijvoorbeeld), is de remklauwmontage voorzien van een 'quickrelease'.

Hollowgram carbon velgen

Carbon velgen zijn de norm voor high-end bikes. Zo ook op deze Hi-Mod 1. De Hollowgram-velgen zijn van eigen makelij. Ze zijn intern 25 mm breed en werken prima samen met de 29x2,25" Schwalbe-banden.

Hollowgram crankset

Oók van eigen makelij: de Hollowgram aluminium cranks. Redelijk 'understated' wat mij betreft. Ze zijn echter erg strak afgewerkt en stijf!

Chainguide

Je kan géén voorderailleur kwijt op de nieuwe Scalpel. Alle versies komen echter wél standaard met een minimalistische chainguide om aflopen van de ketting te voorkomen.

XTR M9100

Shimano XTR M9100 remmen, shifters én achterderailleur...

XT M8100 cassette

... maar een XT M8100 cassette. Op een fiets die op een haar na € 8.000 kost, zou je toch eigenlijk zo'n besparing niet verwachten.

Cannondale Scalpel Hi-Mod 1 – Specificaties, geometrie en prijs

De Hi-Mod 1 zoals wij hem testte, is het topmodel van de nieuwe Scalpel en kost € 7.999. De nieuwe Scalpel is er vanaf € 3.699.

Het verhaal áchter dit nieuwe raspaard, alle specificaties en uitvoeringen lees je hier.

Onderdelen

Frame BallisTec hi-modulus carbon voor- en achterframe, 100 mm veerweg achteraan
Vork Cannondale Lefty Ocho, Chamber Damper met remote lockout, OppO luchtveer, 100 mm veerweg
Achterdemper Fox Float DPS Factory EVOL, 100 mm, remote lockout
Achterderailleur Shimano XTR M9100, 12-speed
Shifter Shimano XTR M9100
Crankset HollowGram, BB30a, OPI SpideRing, Ai offset, 34T kettingblad
Cassette Shimano XT M8100, 12-speed, 10-51t
Remmen Shimano XTR M9100
Remschijven Shimano XTR M9100, 160/160 mm (v/a)
Naven Cannondale Lefty 60, DT Swiss met ratchet vrijloop (v/a)
Velgen Cannondale HollowGram 25, ‘Superlight Hi-Impact Carbon’, 28 gaten, 25 mm binnenbreedte, tubeless ready
Banden Voor: Schwalbe Racing Ray EVO, 29×2.25″ Addix Speedgrip Snakeskin / Achter: Schwalbe Racing Ralph EVO 29×2.25″ Addix Speed SnakeSkin
Stuur Cannondale 1 Flat, Carbon, 31.8 mm, 9° backsweep, 760 mm breed
Stuurpen Cannondale 1, 7075 aluminium, 1-1/8″, 31.8 mm stuurdiameter, 7°
Zadel Prologo Dimension NDR, Tirox rails
Zadelpen ENVE Carbon, 31.6 x 400 mm, 0 mm offset
Gewicht 9,9 kg (Gewogen, framemaat S, zónder pedalen)
Prijs € 7.999,-

Geometrie

vz_geometry_transparent_v2
Framemaat S
Zitbuislengte ST 43,0 cm Offset O 5,5
Bovenbuis TT 57,6 cm Trail T 9,0
Reach R 41,5 cm Balhoofdlengte HT 9,5 cm
Stack S 58,2 cm BB drop BBD 4,0 cm
Zitbuishoek STA 74,5° Liggende vork CS 43,6 cm
Balhoofdshoek HTA 68,0 ° Wielbasis WB 112,8 cm
Framemaat S
Zitbuislengte ST 43,0 cm
Bovenbuis TT 57,6 cm
Reach R 41,5 cm
Stack S 58,2 cm
Zitbuishoek STA 74,5°
Balhoofdshoek HTA 68,0°
Offset O 5,5
Trail T 9,0
Balhoofdlengte HT 9,5 cm
BB drop BBD 4,0 cm
Liggende vork CS 43,6 cm
Wielbasis WB 112,8 cm

Website fabrikant: www.cannondale.com


Dit mes snijdt maar aan één kant… héél scherp

De vorige Scalpel was al behoorlijk uitgesproken qua geometrie. Die maakte hem zowat tot een mini-trailbike waarmee je de leukere lijnen niet hoefde te schuwen. Zeker in combinatie met een dropper zadelpen reed ik er in het buitenland afdalingen mee die ik op geen enkele XC-bike daarvoor ooit had durven te doen. De geometrie was écht briljant en maakte het tot misschien wel de best sturende XC-bike ooit. Het was een comfortabele racer. De vering was gretig en kon relatief veel opvangen. Ook wanneer ik zelf niet meer zo scherp was na een lange dagtocht. Hij was dermate soepel dat 'ie van mij juist wel wat progressiever mocht zijn.

De nieuwe Scalpel is eveneens uitgesproken. Wederom maakt de ‘OutFront’-geometrie de nieuwe Scalpel tot een fabuleuze stabiele daler, zonder echt in te boeten op scherpte bij lage snelheid. Maar waar dat bij de vorige Scalpel ‘de fiets maakte’, is dat bij de nieuwe versie een (belangrijke) bijrol in het karakter. Hét hoofdnummer van deze nieuwe bike is zijn beduidend meer progressieve veergedrag. Of het nu over de 100 mm Si-versie gaat die ik testte, of een SE-model met 120 mm veerweg; het veergedrag achteraan is van een compleet andere orde. Sterker nog, hij is zó progressief, dat mensen die vooral een comfortabele fully zoeken, beter aan deze Scalpel voorbij lopen. Dit ding is gemaakt voor één ding: racen!

Het marktsegment van fullies met 100 tot 120 mm is inmiddels breed. En binnen dat segment vind je van alles. Aan de ene kant capabele, breed inzetbare allrounders voor lange dagtochten, die zeker ook niet misstaan aan de start van een XC-wedstrijd of marathon. De vorige Scalpel viel in die categorie en was dus een mes dat aan twee kanten sneed. Aan de andere kant van dat segment zitten bikes die vooral bedoeld zijn voor mensen die hun rit kwantificeren in seconden, hartslagzones en Strava-segmenten. Bikes zoals deze nieuwe Scalpel. Deze Scalpel snijdt namelijk maar aan één kant... en ook nog eens vlijm- en vlijmscherp! Het is een uitgesproken racebak en dat moet je liggen. Wil je een fully die je vooral helpt om sneller te gaan, dan mag 'ie dus met stip naar de toppositie op je lijstje. Hij is overduidelijk méér volbloed-racer dan ooit en in die categorie is ‘ie momenteel zelfs de scherpste…

For Racing Only

Geplaatst in Reviews en getagd met , , , , .
guest
4 Comments
oudste
nieuwste populairste
Inline Feedbacks
View all comments
Wilfried
Wilfried
6 maanden geleden

Jeroen, hoe groot ben jij? Ik 1m71. Is dat maat S of M?

Wilfried
Wilfried
6 maanden geleden
Reply to  Jeroen

Thx. Zou liever een m hebben owv 2 drinkbushouders. Zal mij eens laten opmeten….