Review: Cervelo Aspero – Dé definitie van een gravelracer

Als snelheid ‘je ding’ is…


Stellen dat een gravelbike simpelweg een racefiets met dikke banden is, is te kort door de bocht. Er zijn namelijk behoorlijk verschillende soorten gravelbikes. Sommige zijn eerder mountainbikes uit de jaren ’90 voorzien van een racefietsstuur en anderen zijn overduidelijk racers waar breder rubber in past.

De Aspero van Cervelo is één van de meest uitgesproken exemplaren van die laatste soort. En die gaat letterlijk kort door de bocht.

Het is een machine gemaakt voor snelheid — ongeacht het type ondergrond.

Cervelo Aspero - Zijaanzicht

Een nagenoeg vlakke bovenbuis; hoe een modern frame toch ietwat klassiek kan ogen. En het verraadt ook al wat van zijn karakter.

Tunnelvisie

Gravelbikes, cyclocrossers, monsterscrossers. Allemaal één pot nat. Allemaal racefietsframes met wat meer ruimte voor dikkere banden en montagepunten te over voor spatborden, dragers, talloze drinkbussen en weet-ik-wat-nog-meer je aan je bike wil schroeven. Het leven zou inderdaad overzichtelijker zijn wanneer alles hetzelfde zou zijn. Maar ook saai. En saai… daar bedank ik voor. Zo ook de mensen bij Cervelo. Het Canadese merk — dat je tot voor kort alleen kende van gladde-band-fietsen* — lanceerde afgelopen jaar de Aspero. En waar veel merken bewust proberen een brede doelgroep aan te spreken, past Cervelo tunnelvisie to. Ze focussen zich heel bewust, op maar een deel van de markt.

* Toelichting

We laten voor het gemak de R3 Cross waar Jonathan Page bij het knotsgekke WK veldrijden in het Belgische Hooglede-Gits in 2007 hoge ogen mee gooide, even buiten beschouwing. Dat was namelijk gewoon een R3 wegframe, waar de zaag in was gezet, om er vervolgens een achtervork aan te plakken met meer ruimte voor dikkere banden én modder. Buiten die Page-only bike heeft het merk nooit een offroader op de markt gezet.

Welk deel? De gravelaars die ’s avonds gewoon in hun eigen bed slapen. De gravelaars die gewoon lekker willen raggen. Onvervalst authentiek pedaalduwen, ongeacht de ondergrond. En zonder daarbij als bikende preppers na te hoeven denken of ze hun rantsoen, stralingswerende pop-up tent, gasmasker en aluminium hoedje wel goed egaal verdeeld hebben over de dragers op voor- en achtervork. Want montagepunten voor dragers? Die ga je op de Aspero niet vinden. 3 posities voor je bidons en een montagepositie op de bovenbuis voor een ‘top tube bag’, dat is alles wat Cervelo je op de Aspero biedt.

Aspero Top Tube Bag

Op de bovenbuis zijn twee boutgaatjes geplaatst voor een 'top tube bag'. Binnen in de driehoek van het frame kun je twee bidons kwijt. Aan de onderzijde van de onderbuis kan nog een derde bidon worden geplaatst. En dat is alles wat je mee kunt nemen op dit frame; je vindt er nergens montageposities voor dragers.

Het is dat er geen luikje in de onderbuis zit, anders had je misschien nog kunnen bedenken dat je daar alles in zou kunnen verbergen. Die onderbuis is namelijk gi-gan-tisch. In doorsnede is het een groot D-profiel, met de afgeplatte kant aan de binnenkant van de voordriehoek van het frame. De zitbuis heeft eenzelfde doorsnede. En bovendien is de zitbuis rondom de achterband ook nog eens ‘uitgesneden’. Het zijn details die je vooral kent van aero-geoptimaliseerde bikes. Op het dikke rubber rond de wielen na, zou je haast kunnen denken dat het ‘gewoon’ een aero-racefiets is. En de relatief vlakke bovenbuis en een blik op de geometrietabel brengen weinig in tegen dat argument. Van een merk dat alleen racefietsen maakt, zou je ook niets anders verwachten.

'Hour glass'-vormige balhoofdhuis en een gigantische onderbuis

Aero-achtige vormen overal. Van de 'Hour glass'-vormige balhoofdhuis...

Aero-shaping, ook aan de achterkant van de zitbuis

... tot de gigantische, D-vormige onderhuis en de ronding aan de achterzijde van de zitbuis. Ons testexemplaar was overigens afgemonteerd met een 1x11-groepset. Maar de Aspero kan prima uit de voeten met twee kettingbladen en een voorderailleur.

A! Aspero!

A! Aspero! Wat overigens 'ruig' betekent in het Spaans. Voor een aero-racefiets is 'ie zéker ruig! Overigens: "Series" geeft te denken dat het niet alleen bij de Aspero blijft...?

Toch is Cervelo niet zuinig geweest met ruimte maken voor dikke banden. Het frame is geschikt voor 700c wielen met 44 mm brede banden. En monteer je 650b wielen, dan kun je zelfs tot 51 mm breedte gaan. Bij deze uitersten heb je aan beide zijden van de band nog altijd 4 mm ruimte over tot het (achter-)vork. Van de 6 complete bikes die voor 2021 op het programma staan, is er één standaard uitgerust met die kleinere wielmaat met dikkere banden. Daarvan had ik een testexemlaar. Dit is overigens een 2020-model, maar die verschilt slecht qua kleur en het merk banden van het 2021-model. Cervelo gaf ons eveneens een setje 700c wielen van Reserve (verzelfstandigd vanuit Santa Cruz, het zustermerk onder de PON.bike paraplu waartoe Cervelo dus ook toebehoort) mee, zodat we de Aspero in zijn volle breedte konden proberen.

Met 650b wielen
Met 700c wielen

Trailmixer

De voorvork staat met 71,5 graden behoorlijk rechtop en de naloop ligt rond de 58 mm. En dat is kort. Cyclocross- en zelfs racefiets-achtig kort zelfs. Oftewel: Het stuurgedrag is op zijn zachtst gezegd ‘levendig’. En de Canadese fietsfabrikant geeft je de mogelijkheid om dat zo goed mogelijk te behouden ongeacht de gekozen wiel- en bandenmaat. De voorvork heeft namelijk een ‘Trailmixer’. Of eigenlijk Trailmixers, want aan elke vorkpoot vind je deze inzetstukjes. Deze kun je op twee manieren monteren, waarmee je dan ook in lengterichting twee montageposities voor het voorwiel hebt, zonder dat hierbij de stuurhoek aangepast wordt. De afstand tussen beide posities is 5 mm. Daarmee kun je de variatie in diameter van wiel + band goeddeels opvangen om tot dezelfde naloop te komen.

Trailmixer

Hoe kleiner het wiel, hoe korter de naloop en hoe nerveuzer het stuurgedrag. De 650b wielen met de Vittoria Terreno Dry banden geven, ondanks hun volumineuze 47 mm breedte, een relatief kleine diameter. Met de Trailmixer in de achterste stand kun je dan toch de naloop corrigeren richting de beoogde 58 mm. Je kiest de voorste stand van de Trailmixer wanneer je bijvoorbeeld een 700c wielset monteert met 40 mm brede banden. Of je doet dat niet. De Aspero is namelijk best een nerveuze bike en je kan er dus óók voor kiezen om bij de grotere wielmaat de langst mogelijke naloop in te stellen. Dat deed ik ook, en het geeft iets meer rust vooraan. Ook al is dat betrekkelijk. Want de Aspero blijft erg levendig vooraan. Zie het als Aspersso uh.. espresso; in plaats van een triple wordt het een dubbele...

In navolgende afbeelding zie je welke invloed de Trailmixer heeft in samenspel met de totale wieldiameter. De naloop (hieronder aangeduid als T1/T2/T3) is zelfs in de situatie met het grootste wiel en de Trailmixer in de achterste stand nog best 'sportief kort'; de Aspero blijft ook dan nog steeds een relatief nerveus beestje.

Cervelo Aspero Trailmixer Effects

Rappe, schizofrene rakker

Marketeers proberen je soms te laten geloven dat ze dé ideale combinatie tussen het lichtvoetige en ‘snelle’ gedrag van een racefiets hebben weten te combineren met het alles-kunnen van een mountainbike. “Best of both worlds”. Mja… nee. Dat soort uitspraken betekent in de praktijk veelal ‘in niets uitgesproken goed’. Maar dat… dat gaat niet op voor de Aspero. Want die is dus wél uitgesproken. Én goed. Waarin? Met warpspeed over verharde en minder verharde wegen denderen. Of smalle paadjes aan elkaar rijgen aan een schofterig tempo. Het stijve frame draagt hier aan bij: het reageert allemaal erg vlot. En het levendige stuurgedrag zorgt er voor dat je niet snel zult indutten.

Aero kabeldoorvoer

De kabels lopen allemaal door het frame, waarbij de kabelinvoer sterk lijkt op wat je op veel aero-bikes tegenkomt.

Bandvrijheid voorvork

Ruimte genoeg voor volumineuze banden.

Bandvrijheid achtervork

Van 650b x 49 mm tot 700c x 42 mm exemplaren. Wij testten de Aspero met Vittoria Terreno Dry banden van 650b x 47 mm en een setje Schwalbe G-One Allround 700c x 38 mm.

De Aspero is overduidelijk méér een 'criteriumbike met dikke banden', dan een 'mountainbike met een racefietstuur'. En op de meest bochtige, smalle mountainbiketrails werd ik daar met enige maat nog aan herinnerd. De trapas staat erg, erg laag. Bijna een volle centimeter lager dan ik op mijn crosser gewend ben. Sterker nog, de geometrie van de Aspero is nagenoeg gelijk aan de R-serie van het merk. Het grootste verschil is dat de bovenbuis een centimeter langer is. Dat alles geeft de bike — ondanks zijn steile stuurhoek — wat meer stabiliteit.

Maar als mountainbiker ben ik óók gewend om in veel bochten door te blijven trappen en mijn pedalen zijn dan ook niet ongeschonden van deze testbike afgekomen. En ergens komt mij de Aspero met 650b wielen met breed rubber dan ook wat schizofreen over. Want dergelijke banden maken hem absoluut méér capabel offroad én de hele bike met zijn stijve frame meer vergevingsgezind. Maar met de kleinere wielen staat de trapas nóg lager en moet je dus wat meer inhouden. En dat is best lastig op een fiets die zo graag de snelheid er in houdt.

Dropper

Om diezelfde reden snap ik de dropper zadelpen niet zo goed bij deze bike. “Als je een dropper nodig hebt bij je ‘gravelrit’, ben je op pad met de verkeerde fiets…” Die uitspraak echo’t best hard op onze redactie. Goed; het hele gravel-genre is nog zoekende en wie zijn wij om je te vertellen wat je wel of niet mag doen met je gravelbike… Maar dan nog; als je met je gravelbike dermate extreme dingen gaat uithalen dat een dropper een nuttige toevoeging is, dan denk ik dat er beslist gravelbikes op de markt te vinden zijn die daar qua geometrie beter bij passen dan de Aspero (lees: met een rustiger stuurgedrag en meer vrijheid onder de pedalen).

Cyclocrosser op steroïde

Ik heb in totaal zo’n 600 kilometer afgehaspeld op de Aspero. Dat staat voor sommigen van jullie misschien gelijk aan twee ‘fietsritjes’; bij mij was het meer gefragmenteerd. Twee ritten waren 125 km en een van 80 km. De rest was korter. Normaal duren mijn ritten — ongeacht de fiets — 1,5 tot 2,5 uur. De langste ritten reed ik met de 650b wielset met de 47 mm Vittoria banden. Juist bij die ritten was het extra comfort van die brede banden welkom. Het waren ritten waarbij brede karrensporen werden afgewisseld met delen van mountainbikeroutes. De ‘veerweg’ die die banden gaven, heb ik bij die ritten goed gebruikt, zeg maar… Die afstanden gingen prima, maar je merkt dat de Aspero je aandacht vraagt. En zeker wanneer de vermoeidheid toeneemt, maakt het levendige stuurgedrag dat je eerder met die vermoeidheid confronteerd wordt.

De andere ritten waren van het type ‘na het avondeten nog even buitenspelen’. Niets dieselen, maar de turbodruk opschroeven en lekker rammen. Zonder plan paadjes opzoeken en induiken. Dat bosje iets verderop? Prima, onder in de beugel er naar toe knallen en daar pielen op een paar vierkante hectometers. Om vervolgens na 2 uur op de bank neer te ploffen. Bij dit soort ritten gaf de Aspero me dezelfde head rush die ik jaren terug ervoer op mijn cyclocrosser; mijn gravelbike-avant-le-lettre. Vooral bij dit soort ritten vond ik de Aspero met 700c wielen — en iets meer bescheiden bandbreedte — goed tot zijn recht komen. Het loopt simpelweg wat lichter op hardere ondergrond. Snelheid maken is zodoende gemakkelijker en sluit gevoelsmatig beter aan bij de directheid van het stijve frame en het stuurgedrag. Wat dat betreft lijkt de Aspero meer op een cyclocrosser dan op welke andere offroad fiets ook. Maar waar crossers door UCI-regels veelal beperkt zijn in bandbreedte, kan hier gelukkig wel wat volumineuzer rubber gemonteerd worden. En zodoende is het is veeleer een cyclocrosser op steroïde, dan iets anders.

GRX en Easton aandrijflijn

De GRX 1 Disc is uitgevoerd met een 1x11 Shimano GRX aandrijflijn. De cassette biedt met 11-40t een redelijke spreiding. De stapgroottes waren prima voor mijn gravelrondes in Nederland. Voor langer klimmenwerk is het kettingblad vooraan op de Easton crankset met 40t misschien wel wat aan de ambitieuze kant.

GRX greep

Met de GRX groepsets heeft Shimano een dikke hit te pakken, ook al doet de grote concurrent het met 1 krans op de cassette extra. De GRX grepen zijn ergonomisch erg fijn. Oók leuk; met de linker 'shifter' bedien je de dropper zadelpen!

Easton achteraaf

De Easton wielset loopt op afgedichte industrielagers.

Easton voornaaf

De exemplaren in onze test-Aspero hadden óf veel kilometers gelopen, óf hebben veel stilgestaan. Ze liepen namelijk redelijk droog en waren al door roest aangetast. Niet wat je verwacht op een bike van bijna € 4.200...

Easton EC70 AX stuur met lichte flare

Het Easton EC70 AX stuur heeft marginale flare en niet teveel drop.

Conclusie

Wat geldt voor vrijwel alles op de markt vandaag de dag, geldt ook voor gravelbikes: aan keuze geen gebrek. Maar waar de markt voor mountainbikes redelijk duidelijk gesegmenteerd is, is de jonge gravelmarkt nog duidelijk zoekende. Datzelfde kan ook gezegd worden van veel gravelbikers. Want wat is ‘gravellen’ nu eigenlijk? Alleen al om die reden is er niet één vaste formule voor ‘de gravelbike’.

Van breed inzetbare, maar nergens echt in uitblinkende gravelbikes (die voor velen een prima vertrekpunt zijn, overigens), tot uitgesproken bikepackers en scherpe gravelracers. Je komt momenteel van alles tegen. Echter, aan de uitersten van het spectrum is het aanbod klein. Immers; met een gewaagd, afwijkend product kun je de plank ook finaal misslaan. Maar Cervelo laat zich duidelijk niet door dit risico afschrikken. Want met de Aspero zetten ze een gravelbike neer waarvan er slechts weinig zijn op de markt.

UCI approved

De Aspero is 'UCI approved'. Organiseert de UCI dan gravelraces? Nah, (nog) niet echt. De goedkeuring slaat dan ook op het cyclocrossen. Je kan dus, net als Sunweb-prof Joris Nieuwenhuis, zonder enig probleem aan UCI-crosswedstrijden mee doen met de Aspero. Al ben je dan wel gelimiteerd tot maximaal 33 mm brede banden. Nou ja, die hebben dan zéker moddervrijheid genoeg.

Buiten UCI-crosswedstrijden is er óók genoeg te genieten (...). Zeker wanneer er wat meer dan 33 mm breed rubber rond de wielen zit. De Aspero is een stijve, strakke racer... een gravelracer.

Ben je aspirant bikepacker en kijk je uit naar meerdere dagen aanéén 'verdwalen op alles wat meer enigszins rijdbaar is'? Dan loop je beter voorbij aan de Aspero. De optie om om er 650b x 49 mm banden in te monteren laat namelijk vooral zien wat de beperkingen zijn van Cervelo's keuzes op het gebied van geometrie. De Aspero komt simpelweg met 700c wielen en 35-40 mm banden beter en meer gebalanceerd tot zijn recht. Vragen jouw ritten om breder rubber, dan denk ik dus dat je je af kunt vragen of de Aspero wel een goede optie voor je is.

De Aspero is namelijk een erg uitgesproken gravelracer. Het is een stijve, strakke bike die vooral van snelheid houdt en je ook uitdaagt om die snelheid er in te houden. Hij zal vooral in de smaak vallen bij racefietsers die asfalt willen verruilen voor iets minder vaste ondergrond. Zij zullen zich erg thuis voelen op deze bike. Sterker nog; als er dan al een gravelbike op de markt zou zijn die óók (goed) je racefiets kan vervangen, dan is het de Aspero wel.


Cervelo Aspero GRX 1 Disc - Specificaties en geometrie

2021 Modellen

De Aspero werd in 2020 gelanceerd en Jeroen ging ook op pad met een 2020-model. Voor 2021 is het aanbod in kleuren én afmontagevarianten uitgebreid. Er zijn in totaal 6 complete gravelbikes verkrijgbaar, waarbij de prijzen beginnen bij € 3.099. Je kan dan kiezen uit een 2×11 Shimano GR600, of een 1×11 Sram Apex afmontage. Voor € 4.199 heb je een versie met Shimano 1×11 GRX 810 onderdelen. Wil je vooraan ook nog van verzet kunnen wisselen, dan betaal je € 700 bij voor een 2×11 GRX 810 setup — dat is een flinke meerprijs voor een voorderailleur en extra kettingblad… Elektronisch schakelen kan ook. Voor € 5.999 heb je dan de keuze uit een Shimano GRX 800 Di2 2×11 setup, of de draadloze Sram Force eTap 1×12 aandrijflijn. Een frameset heb je voor € 2.499.

Opvallend: vier van de zes modellen komen standaard met Reserve-wielen. En dan bedoelen we niet ‘een tweede set’ wielen, maar het merk Reserve. Juist ja, dat wielenmerk van Santa Cruz. Sinds enige tijd zijn Santa Cruz en Cervelo van dezelfde — Nederlandse(!) — eigenaar: Pon. En Reserve wordt langzaam maar zeker als een los merk in de markt gezet. Van die twee overgebleven bikes heeft de goedkoopste 700c velgen van Alex Rims. De andere, de GRX 1 Disc, die je dus voor € 4.199 hebt, komt als enige met 650b wielen. Voor 2021 zitten er rond die wielen Panaracer Gravel King banden met een breedte van 38 mm. ‘Onze’ 2020-versie van de GRX 1 Disc is identiek aan de huidige versie, alleen had ‘ie Terreno Dry’s van Vittoria en een diepgroene kleur mét spikkels.

GRX 1 Disc — Zoals getest

Specificaties

Frame Carbon
Voorvork Carbon, tapered stuurbuis
Achterderailleur Shimano GRX RX812 – 11 speed
Shifter (rechts) Shimano GRX RX810 – 11 speed
Shifter (links) Shimano GRX RX810 – Dropper bediening
Crankset Easton EA90, 170 mm, 40t kettingblad
Bottom Bracket Cervélo BBright Connect 30×79 mm
Cassette Shimano CS-M8000, 11-40t
Ketting Shimano CN-HG701 – 11 speed
Remmen Shimano GRX, 160/160 mm schijven (v/a)
Stuur Easton EC70 AX
Stuurpen Easton EA70, 31.8 mm
Wielset Easton EA70 AX
Banden Vittoria Terreno Dry, 650b x 47 mm
Zadelpen TransX Dropper, 50 mm verstelweg
Zadel Prologo Dimension NDR T4.0
Gewicht 9,25 kg (zonder pedalen, inclusief 2 bidonhouders)
Prijs € 4.199 (uitvoering zoals getest)

 

Geometrie

Cervélo heeft er een halszaak van gemaakt om de stuureigenschappen bij alle framematen zo goed mogelijk gelijk te houden. Verspreid over de 6 beschikbare framematen zijn 3 verschillende stuurhoeken toegepast en ook 3 verschillende vorken. Samen met de Trailmixer is zo bij elk frame de naloop (of ‘trail’) identiek te houden met 700c of 650b wielen.

vz_cx_geometry

 

Website fabrikant: www.cervelo.com

Tekst: Jeroen van den Brand
Foto's: Jeroen van den Brand & Marleen Mescher

Geplaatst in Gravel, Reviews en getagd met , , , , .