Test | KTM Gravelator Prime: comfortabele gravel-allrounder uit Oostenrijk

Tekst: Sebastiaan Kruik // Foto’s: Arjan Kruik

Met speciale dank aan onze fijne vrienden van Klein Tweewielers voor het rijklaar maken van de testfiets.

X-Strada eruit, Gravelator erin: wisseling van de wacht bij KTM

Omdat KTM in Nederland nog niet de bekendheid geniet die het in thuisland Oostenrijk wel heeft, staat niet iedereen erbij stil dat KTM een fietsproducent van formaat is. Jaarlijks rollen ruim 400 duizenden fietsen uit de KTM-fabriek in het stadje Mattighofen. Goede fietsen? Hun mountainbikes Myroon (test hier) en Scarp (test hier) vielen bij ons testteam enorm in de smaak, maar KTM’s gravelbike X-Strada (test hier) werd iets minder enthousiast ontvangen. Een razendsnelle gravelbike, dat zeker, maar ook hard, weinig vergevingsgezind en met een extreem lange zit.

Met een nieuw frame en een nieuwe naam pakt KTM de kritiekpunten aan. De Gravelator, want zo heet de nieuwe gravelbike van KTM, zou compacter en comfortabeler moeten zijn. Gelukt? Dat heb ik de afgelopen weken geprobeerd uit te vinden. Tipje van de sluier: de missie lijkt geslaagd.

Frame

Lichtgewicht carbon

Alhoewel KTM zich profileert als een puur Oostenrijks merk, hebben de huidige eigenaren familiebanden met fietsproducenten in Taiwan. En dat eiland is nog steeds het epicentrum als het gaat om de productie van hoogwaardige frames. Lang verhaal kort: het carbon frame van de KTM Gravelator is weliswaar geen vlieggewicht, maar heeft met een gewicht van 1.371 gram in maat M ook zeker geen obesitas. Lichter had volgens KTM zeker nog gekund, maar omdat ze de prijs behapbaar wilden houden, hebben ze voor de Gravelator Prime niet hun allerduurste carbon gebruikt, maar een spulletje eronder. Ook helemaal niks mis mee, want dat is ‘gewoon’ hoogwaardig high-mod carbon.

De Gravelator is in de Prime-uitvoering uitgedost in smaragdgroen en paars. Die kleuren zijn geïnspireerd op een oude KTM-racefiets uit het begin van de nineties. Alhoewel niet iedereen op de redactie het met me eens is, vind ik het vette kleuren. Ook opvallend, maar dan op een andere manier, is de aerodynamisch geoptimaliseerde vormgeving van de balhoofdbuis en de daarin geïntegreerde voorvork. Met een velghoogte van 42 millimeter versterken de carbon wielen de aero-look van de Gravelator.

Aan een specifieke comfortconstructie, zoals op bijvoorbeeld de Trek Checkmate (test hier) of de Specialized Diverge STR (test hier), doet KTM niet. Maar dat wil niet zeggen dat comfort bij de makers geen punt van aandacht was. Integendeel: de bandbreedte groeide van 40 naar 45 millimeter en de zadelpen is een exemplaar van carbon, dat vanwege een speciale carbon lay-up enigszins kan meebewegen met schokken die van onderaf komen.

Geen voorderailleur

Opvallend: een voorderailleur past niet op het frame van de Gravelator Prime. Wil je toch een Gravelator met twee voorbladen, dan moetje de Gravelator Elite hebben, die heeft een montagepunt voor een voorderailleur op de zitbuis. KTM maakt dus twee varianten van het Gravelator-frame: een mét en een zónder montagepunt voor een voorderailleur.

Als het gaat om nokjes om van alles op en aan te schroeven is de KTM Gravelator sowieso niet bepaald exhibitionistisch. Maar als je goed kijkt zitten alle noodzakelijke montagepunten zitten er wel op. Frame en voorvork bieden de mogelijkheid dragers en spatborden te monteren. Mocht je dat laatste willen: in dat geval passen er 40 millimeter banden in het frame.

Wel FIS en HUT

Nieuw is een klepje dat toegang geeft tot de binnenkant van de bovenbuis. Omdat het de fietsindustrie is noemt KTM dat gat in de bovenbuis niet gewoon gat in de bovenbuis, maar FIS, van full integrated storage. En dat klepje heet geen klepje, maar HUT, van helpful universal tool. Het klepje dubbelt namelijk als houder van een minitool, een kettingpons, een bandenlichter en een CO2-patroon. En daarnaast tref je in die onderbuis een praktische buidel aan. Heel ruim is het allemaal niet, maar een binnenbandje of een compact regenjasje krijg je er wel in.

Geometrie en zitpositie

Net als bij de constructie en vormgeving van het frame, haalt KTM ook bij de geometrie van de Gravelator geen gekkigheid uit. Logisch; ze hebben maar één model gravelfiets en daarmee moet het hele spectrum afgedekt worden, van gravel-race aan de ene kant tot gravel-adventure aan de andere kant. Dan is een geometrie die min of meer in het midden van deze uitersten zit geen slecht idee. Wat dat betreft neemt de KTM met de Gravelator afstand van z’n voorganger X-Strada, die nogal nadrukkelijk in het hokje ‘gravelrace’ zat.

Bij de maat M van de testfiets staat de zitbuis op een moderne 74 graden, de balhoofdbuis op 7o,5 graden. De liggende achtervork is 430 millimeter lang, de bovenbuis meet 570 millimeter, de balhoofdbuis 130 millimeter en de wielbasis 1.059 millimeter. Nee, dat is inderdaad niet heel kort en compact. Vergelijkbare allrounders waarmee ik eerder reed, denk aan de Cube Nuroad (test hier) en de Specialized Diverge (test hier), zijn allemaal nét iets korter. Maar die hebben niet wat de KTM Gravelator wel heeft: een slechts 70 millimeter korte stuurpen. In combinatie met een stuur met een reach van 70 millimeter, resulteert dat in een prettig neutrale zitpositie. Dat wil zeggen: voor mijn 1,78 meter lengte. Niet te lang, niet te kort, niet te hoog en niet te laag.

Hoe rijdt-ie?

Eerst even wennen? Niks daarvan. Met m’n handen op de bovenkant van de remgrepen is de zitpositie me al direct op het lijf geschreven; niet te diep en niet te rechtop, en niet te gestrekt en niet te kort. Zo kan ik lekker om me heen kijken en tegelijkertijd de pedalen efficiënt laten rondgaan. En als er een straffe wind op kop staat, dan is het onderin de beugels goed toeven. De Gravelator voelt licht en levendig aan, maar zeker niet nerveus. Dat nodigt uit tot tempo maken, alhoewel met name voor verharde ondergronden de redelijk grof genopte Pirelli Cinturato’s niet mijn eerste keus zouden zijn.

Op smalle, onverharde slingerpaadjes daarentegen zijn de Pirelli’s in hun element. En de rest van de fiets ook trouwens. In snelle bochten is het gewicht mooi over beide wielen verdeeld en in lastige afdalingen biedt de Gravelator veel vertrouwen. De korte stuurpen, het korte en ondiepe stuur en niet te vergeten de relatief lange reach van het frame dragen daar ongetwijfeld aan bij.

Aangenaam comfortabel

Nog even over dat stuur, een carbon SL-70 XPLR van Zipp: dat is aangenaam comfortabel. Dankzij de korte en ondiepe vorm kun je de verschillende posities soepel afwisselen. In de drops zorgt de subtiele flare voor nét wat extra breedte en daarmee meer controle, zonder dat dit ten koste gaat van de houding bovenop de grepen.

Opvallend: de groen paarse KTM ontziet je zitvlak. Ik ben me ervan bewust dat de 45 millimeter brede banden het leeuwendeel van de demping op zich nemen, maar de fiets zelf draagt toch ook het nodige bij. De carbon zadelpen geeft dankzij z’n speciale constructie voelbaar mee als het achterwiel een obstakel raakt. Niet dat de oneffenheden worden weggenomen, maar de scherpe randjes verdwijnen wel. En aan het eind van een lange dag fietsen zijn m’n zitvlak en rug daar blij mee.

Onderdelen

Schakelen: Sram Rival XPLR AXS 1×13

Als de gravelbike een baby is van een racefiets en een mountainbike, dan is de Rival XPLR AXS-groep die KTM aan de Gravelator Prime heeft gehangen een nakomeling van een racefiets- en een mountainbikegroep. Dankzij z’n speciale 13-speed-cassette en z’n derailleur met directe montage aan het frame, biedt deze groep van Sram de kleine tussenstapjes van de racefietsgroep Rival AXS en de schakelprecisie onder extreme omstandigheden van Srams Transmission-systemen.

Het bereik van 460 procent valt hier precies tussen: meer dan op een racefiets, minder dan op een mountainbike. Dat laatste lijkt me nauwelijks een bezwaar: met de 10/46-cassette achteraan en opties van 38 tot 46 tanden aan de voorkant kun je de groep tunen voor bijna iedere rit en elk soort terrein. Alleen als je écht de bergen ingaat en/of gaat toeren met zware tassen, dan kan Sram Rival XPLR qua lichte verzetten tekort schieten, zelfs met het relatief kleine 40-tands voorblad waarmee de Gravelator Prime af fabriek geleverd wordt.
>

Remmen: Sram Rival

De remmen, remhendels en verstellers van de Rival XPLR AXS-groep zijn gelijk aan die van de 12-speed racefietsuitvoering. Deze stoppers beschikken dus over veel remkracht en zijn zeer goed doseerbaar. Met één vinger remmen? Kan gewoon. Alleen is de vorm van de remhendels nog steeds niet mijn ding. Dat wil zeggen, met de handen bovenop de remgrepen. Ja, de bediening met de handen in die positie is ten opzichte van de vorige uitvoering ontegenzeglijk verbeterd. Maar nog steeds vind ik de ergonomie minder prettig dan bij de evenknieën van Shimano. Met de handen onderin de beugels is de ergonomie overigens wel erg goed.

Wielen: DT Swiss GRC 1600 Carbon

KTM heeft in het frame van de Gravelator Prime een paar dikke GR 1600 DB 42-wielen van DT Swiss gehangen, met een 42 millimeter hoge carbon velg. Alhoewel de snelheden met een gravelbike een stuk lager liggen dan met een racefiets en de voordelen van zulke hoge aero-wielen daardoor vrij gering zijn, zien we ze toch steeds meer. Logisch misschien, want het ziet er gewoon goed uit.

De binnenbreedte van de velgen is 24 millimeter. Dat is breed genoeg om de gemonteerde 45 millimeter brede Cinturato’s van Pirelli mooi te laten staan. Het geheel draait rond DT 350 naven. Die zijn goed voor vele zorgeloze kilometers.

Banden: Pirelli Cinturato Gravel RC

Het Italiaanse rubber dat het Oostenrijkse KTM om de Zwitserse wielen heeft gelegd – een internationaal gebeuren, die fietsindustrie – is zijn helemaal niet verkeerd. Ik had nog niet eerder met gravelbanden van Pirelli gereden, maar de 45 millimeter brede Cinturato Gravel RC is goed bevallen. Dat wil zeggen, als je op zoek bent naar een band met een breed inzetbereik. De grip is goed, op het comfort valt weinig aan te merken, op de lekbestendigheid evenmin.

Op het vlak van rolweerstand zijn er echter betere banden. Wie meestal op de doorsnee Nederlandse gravelbikeroutes onderweg is, met een 50/50-mix van verhard en onverhard, heeft meer plezier op banden met iets minder profiel en een snellere compound. Maar zijn jouw routes bijna geheel onverhard, dan zijn deze Pirelli’s een prima keus.

Tot slot nog dit: KTM stopt P-zero Smartube-binnenbanden in de buitenbanden. Dit zijn zogenaamde TPU-banden, die, zo is onze ervaring, lichter rollen en beter bestand zijn tegen lekrijden dan conventionele binnenbanden van butyl. Een klein detail, maar props voor KTM dat het deze moeite doet.

Conclusie

Met de Gravelator zet KTM een gravelbike neer die totaal anders is dan z’n voorganger X-Strada. Misschien jammer dat de historisch geladen modelnaam nu verdwijnt – de X-Strada was immers een spin-off van de fameuze KTM-racefiets met de naam Strada – maar gezien de kwaliteiten van de KTM Gravelator, is de kans groot dat ook deze naam blijft hangen. Want laat voorop staan dat de Gravelator een rondom geslaagde gravelbike is. Een heerlijke allemansvriend, waarbij snelheid, comfort en controle erg goed met elkaar in balans zijn.

Vooral dat laatste, de controle, is een niet te onderschatten kwaliteit. Doordat KTM het aangedurfd heeft de Gravelator nét een tikkie langer te maken dan veel concurrenten en die extra lengte vervolgens te compenseren met een iets kortere stuurpen, is een gravelbike gerealiseerd die het beste van twee werelden in zich weet te verenigen.

Ook op het vlak van afmontage heeft KTM de juiste kaarten getrokken. Srams 13-speed Rival XPLR AXS is een ronduit geweldige groep en ook de carbon GRC 1600 DB 42-wielen van DT Swiss zijn goed voor jarenlang lichtgewicht rollen. Alhoewel je je natuurlijk kan afvragen wat de toegevoegde waarde van zulke hoge wielen op een gravelbike is. Ook de prijs van 4.199 euro is netjes. Oké, sommige online merken bieden voor hetzelfde geld nóg meer, maar voor een merk met distributie via een dealernetwerk is de prijs helemaal niet verkeerd.

KTM Gravelator Prime 2026 | Prijs, specificaties en geometrie

Onderdelen, gewicht en prijs

Frame	KTM Premium-carbon (high-mod)
Vork	KTM F18, Performance-carbon
Achterderailleur	Sram Rival XPLR AXS, 13-speed
Schakelaars	Sram Rival eTap AXS HRD
Crankset	Sram Rival, 40t
Cassette	Sram Rival XPLR E1 XG-1351 , 13-speed, 10-46t
Ketting	Sram Rival
Remmen	Sram Rival
Remschijven (v/a)	Sram Paceline, 160/160 mm
Wielen	DT Swiss GR 1600 Carbon, 42 mm hoog, 26 mm breed (intern)
Banden	Pirelli Cinturato Gravel RC, 45-622
Stuur	Zipp SL 70 XPLR , 420 mm, flare 11°
Stuurpen	KTM Team II Road, 70 mm, -8°
Zadel	Fizik Terra Argo X3
Zadelpen	KTM PRIME II Carbonflex, Ø 27,2mm
Gewicht	8,7 kg (framemaat M)
Maximaal systeemgewicht	110 kg
Prijs	€ 4.199,00
Garantie	3 jaar garantie op het frame voor 1e eigenaar

Geometrie

Website fabrikant: ktm-bikes.at