Test | Mavic Crossmax SL Ultimate: carbon mountainbike-wielen met de Franse slag? Dacht het niet…

Tekst:Sebastiaan Kruik // Foto’s: Arjan Kruik

Carbon mountainbikewielen made in Europe

Lichte, brede mountainbikewielen met carbon velgen zijn er te kust en te keur. Logisch, want vroeg of laat gaat iedere fanatieke mountainbiker voor de bijl en wordt de gang naar de (online) shop gemaakt om een setje aan te schaffen. Het gevoel van een paar lichte wielen is namelijk door geen enkele andere upgrade te evenaren, zéker in combinatie met een paar lichte en snelle banden. Ook ik ben daar gevoelig voor; van de acceleratie van sommige lichte wielen kan ik euforisch worden.

Mavic behoeft natuurlijk geen introductie. Deze Franse wielbouwer treedt de laatste jaren weliswaar wat minder op de voorgrond, maar er was ooit een tijd dat fietswielen en Mavic haast synoniemen waren. Racefietswielen, uiteraard. Wie kent de gele auto’s en motoren uit de Tour de France niet? Tot van 1973 tot 2021 was Mavic de leverancier van de zogenaamde ‘neutrale fietsen’ aan renners die materiaalpech hadden. Maar in de mtb-wereld is Mavic eveneens een gevestigde naam. Een van de eerste merken die velgen maakte om gebruikt te worden zónder binnenband? Mavic!

Ook op het gebied van carboncomposieten heeft Mavic een naam hoog te houden. In plaats van z’n carbon velgen in bulk uit China te laten komen, heeft Mavic de productie van de meest hoogwaardige velgmodellen in eigen beheer. Niet in Frankrijk, maar in Roemenië, waar het merk over een eigen faciliteit voor de productie van carboncomposieten beschikt. Ook de carbon velg van de Crossmax SL Ultimate, de crosscountry-wielen waarmee ik het afgelopen jaar m’n rondjes heb gereden, komen daar vandaan. En ook de assemblage van de wielen vindt daar plaats. Fabriqué en France? Dat dus niet meer. Maar gelukkig nog wel made in Europe.

Hoe zijn ze gemaakt?

Velgen

De carbon velg van de Mavic Crossmax SL Ultimate is een relatief geringe 25 millimeter hoog, heeft een binnenbreedte van 30 millimeter met haakloze flanken en een kaal gewicht van 355 gram. En ze zijn asymmetrisch. Dat is een constructie die je vaker ziet, omdat je op deze manier de de spaakspanning aan weerszijden van het wiel meer in balans krijgt. Bij een klassieke symmetrische velg staan in het achterwiel de spaken achter de cassette namelijk meer rechtop. En bij het voorwiel aan de remschijfzijde van het wiel. Dat veroorzaakt een verschil in spaakspanning. Door de spaken in het achterwiel meer naar links en in het voorwiel meer naar rechts – de velg zit dan omgedraaid – met de velg te verbinden, wordt dat verschil minder groot.

Zoals gezegd komt de carbon velg van de Crossmax SL Ultimate niet uit het Verre Oosten, maar uit Roemenië. Wat mij betreft is de Crossmax SL Ultimate het bewijs dat ze daar weten wat ze doen; het composietmateriaal oogt glad en strak. Als de carbon velgen uit de mal komen, worden ze niet tot nauwelijks meer nabewerkt. Dat is simpelweg niet nodig. Er zit dus óók geen lak op. De zwarte lak die je op veel goedkopere velgen ziet, heeft over het algemeen tot doel onvolmaaktheden in het productieproces te verdoezelen. Bij de transparante, lakloze werkwijze van Mavic valt er niks te verdoezelen, wat je ziet is wat je krijgt.

Dit procedé laat niet alleen heel mooi de vezelstructuur zien, het biedt tevens de mogelijkheid om de logo’s volledig te integreren in het composietmateriaal. Daardoor zijn ze ongevoelig voor beschadigingen. Met deze werkwijze is het lastiger om onzichtbaar extra verstevigingen aan de buitenkant van de velg te brengen, bijvoorbeeld rond de spaakgaten. Immers, die extra vezels en weefsels zou je dan ook zien. Maar geen probleem, Mavic brengt die verstevigingen gewoon aan de binnenkant aan. De spaakgaten zijn bovendien in de trekrichting van de spaak geboord, zodat de nippels en spaken netjes in één lijn staan.

Naven en spaken

De 24 stalen aerospaken in de Crossmax SL Ultimate zijn gespaakt in een tweemaal kruispatroon. Om zoveel mogelijk gewicht te reduceren zijn de spaaknippels van aluminium. Zoals ik hierboven al schreef: de spaakgaten zijn in de trekrichting van de spaak geboord, zodat de nippels en spaken in één lijn staan. Mavic benadrukt dat de positionering van de spaken zodanig is, dat ze elkaar niet raken. Bij zware belasting zouden dankzij deze bouwwijze bijgeluiden voorkomen worden.

Mavic heeft de wielen uitgerust met Infinity-naven uit eigen huis. De achternaaf herbergt Mavics Instant Drive 360-vrijloop. De twee getande ringen op de testwielen beschikken over 28 aangrijppunten, maar Mavic levert ook setjes met 40 aangrijppunten. Eerlijk gezegd heb ik geen moment het gevoel gehad dat de 24-trands ringen een te grote vrij slag opleveren. Maar goed, ik weet dat sommige mountainbikers prijs stellen op een vrijloop die vrijwel direct aangrijpt. En voor een investering van een paar tientjes is dat dus geen probleem.

Hoe bevallen ze?

Wielen testen is lastig werk. Zo hebben de gebruikte banden een enorme invloed op het rijgevoel. Wat is dan een eigenschap van het wiel en wat van de band? Ook omdat het gewicht van de gebruiker speelt een cruciale rol. Tik je de honderd kilo aan? Of zit je, zoals ik, redelijk royaal onder de zeventig kilo? Mijn testverslag moet je dus in dat perspectief plaatsen.

Gemonteerd onder een lichtgewicht xc-fully, de eerder genoemde KTM Scarp, is er een fijne balans tussen directheid enerzijds en een zekere mate van souplesse anderzijds. Bij hard aanzetten heb ik niet het idee dat er energie verloren gaat, maar tegelijkertijd zijn de wielen prettig vergevingsgezind, wat de controle in lastige wortelsecties ten goede komt. Ook de G-krachten die snelle kuipbochten oproepen, brengen de Crossmaxen geenszins van hun stuk. Ja, je voelt dat de wielen hard moeten werken. Maar ze weten hun vorm en consistentie te behouden.

Ondanks hun relatief geringe gewicht en gevoelde directheid zijn de Crossmax SL Ultimate’s geen wielen die een wow-gevoel oproepen. Dat ligt niet zozeer aan de wielen, maar veel meer aan mij. Als verwende mountainbikejournalist heb ik namelijk regelmatig de gelegenheid met superlichte en pepedure wielen te rijden. En dan voelt de veertienhonderd gram van deze Crossmaxen, hoe weinig ook, toch nét wat minder speciaal. Maar dat betekent niet dat deze carbon Mavics zwaar zíjn. Natuurlijk niet! Bij aanzetten gaan ze heerlijk vlot vooruit, zeker in combinatie met Schwalbe’s lichte en soepele Rick XC.

En het omleggen van banden?

De Crossmax SL Ultimate wordt geleverd inclusief voorgemonteerd velglint en een tubeless-ventiel. Het omleggen van banden is appeltje-eitje. Natuurlijk, zonder bandenlichters krijg je er tegenwoordig geen band meer om, maar de kracht die je moet gebruiken om de hieldraad over de velgflank te wippen is zeer gering. Daarna gewoon oppompen met een vloerpomp, laten ploppen en klaar. Geen van de gebruikte banden verliest na het oppompen druk. En als ik de banden laat leeglopen om via het ventiel een sapje toe te voegen, blijven de hieldraden keurig op hun plaats. Dat heb ik toch echt wel eens anders gezien.

Conclusie

Met de Crossmax SL Ultimate laat de Franse wielenspecialist Mavic zien dat het wel raad weet met carbon als velgmateriaal. Oké, net iets minder dan 1.400 gram voor een set mountainbikewielen is niet schokkend licht, zeker niet nu een aantal concurrenten carbon wielen met carbon spaken op de markt brengt die daar zomaar tweehonderd gram of meer onder duiken.

Aan de andere kant: 1.400 gram is licht genoeg om de voordelen van carbon in het terrein nadrukkelijk te ervaren. Snellere acceleratie, makkelijker klimmen, dynamischer sturen. Een heerlijk gevoel, zeker omdat deze Crossmaxen een mate van vergevingsgezindheid en controle bieden die je op de meeste goedkope carbon wielen niet vindt. Daarbij zijn deze Mavics goed gebouwd en zeer degelijk. Althans, gedurende de testperiode heeft zich geen enkel probleem voorgedaan.

De prijs is wel een dingetje; zonder iets af te willen doen aan de goede kwaliteit en de fijne rijeigenschappen van deze Mavics, is 2.250 euro een stevig bedrag. Dat doet een aantal concurrenten beter, met prijzen die wél onder de tweeduizend euro liggen. Aan de andere kant: in de fietsbranche is de vraagprijs vaker niet dan wel slechts een richtprijs. Oftewel: wie een beetje om zich heen kijkt, komt de Mavic Crossmax SL Ultimate ook voor zo’n vijfhonderd euro minder tegen. In dat geval, gecombineerd met de levenslange garantie, een crash replacement-regeling én productie en assemblage in Europa, zijn deze Franse lichtgewichten zeker een overweging waard.