Motion Engineering: vering met Franse slag
Motion Engineering wist tijdens EuroBike 2018 de aandacht op te eisen met een bijzondere voorvork. Met de E18 combineerde de Franse veringontwikkelaar een aantal bijzondere concepten.
Op de eerste plaats wijkt de voorvork af van telescopische exemplaren door een veelvoud aan hevels die parallellogrammen vormen. Op de tweede plaats heeft de voorvork een zogeheette anti-dive-principe, juist door de kinematische uiteenzetting van die parallellogrammen. Daarmee ondervindt de E18-voorvork geen effect van de gewichtsverplaatsing wanneer je remt. Een meer reguliere telescoop-voorvork duikt wanneer je remt namelijk gedeeltelijk in z’n veerweg, doordat het gewicht op de fiets naar voren wordt verplaatst. Bij het concept van Motion Engineering gebeurt dat niet of in elk geval een flink stuk minder, waardoor er meer veerweg beschikbaar blijft en je in theorie dus méér grip en controle houdt. Ten derde past Motion Engineering in plaats van een luchtveer een carbon bladveer toe. Eerdere concepten van het merk hadden zelfs twee bladveren, maar bij de versie uit 2018 werd één bladveer gecombineerd met een hydraulische demper om de uitgaande beweging beter te kunnen regelen.
Bleef niche
De constructie van de E18 zag er doordacht en behoorlijk robuust uit. In dat opzicht zelfs veelbelovend. Een verkoophit? Dat werd het niet. In de tijd tussen de vertoning op Eurobike-beurs en nu heeft de ontwikkelclub zich gericht op allerlei varianten van z’n veerconcepten. Het portfolio bestaat uit onder meer voorvork voor stadsfietsen, gravelbikes en cargogbikes. Gemene deler is de eenvoud van onderhoud, door onder meer dus het toepassen van bladveren.
Hoewel veel van deze voorvorken te koop lijken te zijn, struikelen we er niet over in het straatbeeld. Wat dat betreft oogt het vooral als een ontwerpstudie met toffe producten, maar nog geen concurrent van Rockshox of Fox, om maar wat ‘willekeurige’ veringexperts te noemen. Buiten de voorvorken van fietsen, zien we echter talloze ontwikkelingen rond mobiliteitsoplossingen en high-end veersystemen voor de racerij. Dat geeft vooral aan dat Motion Engineering ogenschijnlijk van wanten weet.
X-Elium
Ergens in die reeks voorvorken dook overigens ook al de XJO-crosscountry-voorvork op met 120 millimeter veerweg en een standaard demper. Precies wat het merk nu ook met z’n nieuwe X-Elium claimt. De X-Elium is enkelzijdig. Dat wil zeggen dat er dus één enkele carbon vorkpoot is. Onderaan is er een parallellogram-constructie die tot 120 millimeter veerweg biedt wanneer je een 29-inch-wiel gebruikt. De veerweg wordt onder controle gehouden door een Fox Float SL Factory-demper. Door het toepassen van een kortere demper, die de veerweg reduceert tot 90 millimeter, is de X-Elium óók geschikt voor 32-inch-wielen. Ongeacht de wieldiameter is de maximale bandbreedte 2,4 inch.
De voorrem zit op de hevel waar ook de voornaaf op is gemonteerd, creëert zodoende dus een anti-dive-werking. Dankzij de toepassing van de Fox-demper is de vork wat betreft luchtdruk en demping gemakkelijk naar persoonlijke voorkeuren in te stellen. Bovendien is het onderhoud van dit soort dempers goed gekend, qua kosten te overzien en je kunt in principe overal in de wereld wel terecht voor service. Motion Engineering claimt verder dat de X-Elium-voorvork ondanks de veelvoud aan scharnierpunten sowieso weinig onderhoud heeft en bovendien erg soepel aanspreekt.
De X-Elium komt verder met een eigen voornaaf die uiteraard is afgestemd op de enkelvoudige poot. Of de constructie en dus de naaf hetzelfde is als die van die andere enkelzijdige voorvork Cannondale Lefty, staat nog als vraag van ons bij Motion Engineering uit. Optioneel is die naaf overigens leverbaar met een snelwisselsysteem, waarbij de naaf en de remschijf gedeeld zijn. Zo kun je het voorwiel demonteren, zonder eerst de remklauw te moeten afnemen, zoals bij de Cannondale Lefty. Tot slot is er een remote-hendel om de compressiedemping in drie standen te bedienen, waarbij de derde stand een lockout is.
Voororder mogelijk, levering vanaf 2027
Motion Engineering biedt de X-Elium aan voor 1.512,50 euro (meer concreet: 1.250 euro exclusief btw). De voororder is daarbij nu geopend, waarbij de eerste 100 bestellers 30 procent korting krijgen op de verkoopprijs en dus zo’n 875 euro exclusief btw betalen. Daarbij wordt je wel gevraagd om al 250 euro vooruit te betalen. Pas wanneer er 100 bestellingen zijn, wordt de voorvork blijkbaar pas in productie genomen. Wordt dat minimale aantal van 100 voororders niet bereikt, dan komt de vooruitbetaling retour. Motion Engineering geeft aan dat levering gepland staat ten laatste voorjaar 2027.
Meer informatie en voororder mogelijkheden via: motion-engineering.fr
Velozine-visie: waarom anti-dive de moeite waard is en waarom deze X-Elium opvalt
Het anti-dive-principe wordt door veel veringexperts gezien als de heilige graal. Lang niet door alle, overigens. Vering die perfect blijft werken terwijl je remt is namelijk de sleutel tot meer controle, meer comfort en meer snelheid, zo poneren de voorstanders. Een reguliere telescoop-voorvork is hierin geen partij; zodra je remt, verschuift (ook al houd je jezelf star op je fiets) je gewicht naar voren en duikt de voorvork in z’n veerweg. En door de hogere veerkracht spreekt-ie in dat deel ook nog eens minder verfijnd aan. Vervolgens staat je voorvork ook steiler, wordt de wielbasis korter, precies op het moment dat je méér stabiliteit nodig hebt.
Met parallellogram-constructies zijn er voorvorken te maken die dit effect niet of in elk geval een heel stuk minder hebben. Enerzijds is het bij dit type voorvork mogelijk om de vlucht van het voorwiel bij het inveren dusdanig te maken dat de wielbasis niet of nauwelijks verandert. Bij het anti-dive-principe is de crux, kort door de bocht, dat het remkoppel via het parallellogram een tegenreactie genereert, waardoor de voorvork niet inzakt onder die gewichtsverplaatsing. Ontwerpkeuzes in het geheel maken vervolgens dat de voorvork nog steeds soepel kan aanspreken en dus z’n volledige veerweg beschikbaar heeft.
Niet nieuw
Bij motorfietsen werd het anti-dive-principe al jaren geleden met succes toegepast, maar is inmiddels ook weer wat uit de gratie. Bij mountainbikes wil het maar niet doorbreken. En dat komt niet omdat men geen pogingen doet. In tegendeel. Motion Engineering is één van de velen die met het principe aan de haal gaat voor fietsen. Bekende voorbeelden zijn de Lawwill Leader en Whyte met de vork in z’n PRST-1. Veringgoeroe Dave Weagle kwam met z’n merk Trust Performance met de Shout en Message (hieronder afgebeeld). Er zijn nog talloze andere parallellogram-voorvorken, zoals bijvoorbeeld de Girvin Vector, German:A’s Kilo en de Look Fournales. Maar geen van die vorken is ontworpen rond het anti-dive-principe.
Waarom dit soort voorvorken maar niet gemeengoed wil worden, ligt aan diverse factoren. En zoals zo vaak is het een combinatie van meerdere aspecten die bij elke poging weer net wat anders samenkomen. In algemene zin is dit soort vorken complex om te maken. Zeker voor partijen die geen Fox of Rockshox zijn en dus geen mogelijkheden hebben voor massaproductie, waardoor ook de kosten hoog zijn. Combineer dat met vaak zeer specifieke, complexe onderdelen zoals dempers, en je voegt nog een barrière toe. Want waar laat je die onderhouden?
Waarom de X-Elium misschien wel eens met de regel kan breken
Precies op dat laatste punt maakt Motion Engineering juist een interessante keuze. De E18 die we in 2018 leerden kennen, had een scharnierconstructie die oogde als een tekening van Escher en had een specifieke bladveer. Bij de X-Elium tapt Motion Engineering uit een ander vaatje. De carbon constructie oogt misschien niet super eenvoudig, maar is ook weer niet exotisch-complex. Datzelfde geldt voor de parallellogram-onderdelen en vooral de keuze voor een standaard Fox-demper. Die kun je ‘overal op de hoek’ laten onderhouden of vervangen door een ander exemplaar.
Bovendien is de X-Elium met z’n gewicht van zo’n 1,2 kilo buitengewoon licht voor een voorvork met 120 millimeter veerweg. Een Fox 32 Step-Cast zit rond 1.290 gram, een Rockshox Sid SL Ultimate komt op 1.390 gram. De prijs van ruim 1.500 euro is daarbij niet extreem veel hoger dan je voor een topmodel voorvork van Fox of Rockshox met deze veerweg betaalt. Dat de X-Elium daarbij ook nog eens ‘automatisch’ compatibel is met de 32-inch wielen, is vervolgens een bijkomstig, maar niet te onderschatten voordeel ten opzichte van de gevestigde concurrenten. Althans, als Motion Engineering de X-Elium nu al zou kunnen leveren. Voorjaar 2027 als afgeven levertijd lijkt kort, maar tegen dan zal het speelveld er waarschijnlijk toch wel anders uit zien. Al zal dat niet gaan om voorvorken met anti-dive-eigenschappen.
