In dit artikel:
- Waarom nu al een Specialized Epic 9?
- Framedetails
- Maatspecifieke lay-up, liggende achtervork groeit mee
- Veersysteem
- Flight Attendant op Epic 9 S-Works en de Pro
- Geometrie
- Programma en prijzen
Oók al door ons uitgebreid getest!
In dit verhaal gaan we uitgebreid in op de details van de nieuwe Specialized Epic 9. Maar Sebastiaan heeft hem ook al uit kunnen proberen.
Een uitgebreide test van zijn ervaringen met deze nieuwe crosscountry-fullsuspension lees je hier.
Waarom nu al een Specialized Epic 9?
Toen er een uitnodiging in onze digitale brievenbus viel om in het Californische Santa Cruz een presentatie van de nieuwe Specialized bij te wonen, barstte het speculeren op de redactie los. Want waarom nu al een nieuwe Epic, terwijl de vorige nog maar twee jaar terug werd geïntroduceerd? Collega Arjan wist het zeker: het zou een 32 inch bike zijn. Een veronderstelling waar Jeroen zich wel in kon vinden. Immers; het eveneens Amerikaanse Trek lijkt in afwachting van een gloednieuwe 32-inch-xc-racer de introductie van een nieuwe, vrijwel productierijpe Top Fuel geannuleerd te hebben. Hij schreef daar afgelopen maand een opiniestuk over. Dus waarom zouden ze bij Specialized niet met hetzelfde bezig zijn? Hoe je het ook wendt of keert: 32 inch is the latest and the greatest. Letterlijk.
Maar no worries: de nieuwe Epic 9 is géén 32er, zo blijkt als ik in Santa Cruz arriveer. Ik en mijn collega’s van andere Europese en Amerikaanse mountainbikemedia zijn te gast in het huis van Mike Sinyard, oprichter en gepensioneerd CEO van Specialized. Hij heeft het dik voor elkaar, die Mike. Een prachtig huis met een onvoorstelbaar fraai uitzicht over de Californische heuvels en daarachter de oceaan. Maar goed, voor dat ik daar weer lyrisch over wordt, éérst even de reden dat er nu al een nieuwe Epic is…
Kruising tussen Epic 8 en Epic World Cup?
Die reden wordt een dag later tijdens de presentatie van Epic 9 gegeven door product-manager Brian Gordon. Ja, 32 inch is ook bij Specialized iets waar ze mee bezig zijn. En er zal eerder vroeger dan later beslist wel zo’n grootwieler uit de fabriek van het merk van de S rollen. Maar het feit dat de Epic 8 na nog maar twee jaar wordt opgevolgd, heeft vooral te maken met de toestand waarin de fietsindustrie zich momenteel bevindt. Iedereen die de media een beetje volgt weet: die toestand is niet geweldig. Om die reden heeft Specialized het afgelopen jaar extra kritisch naar z’n assortiment gekeken. Wat loopt goed? En wat loopt minder goed? En waar kunnen de efficiëntie en het rendement verbeterd worden? De conclusie: met een Epic World Cup, een Epic 8 én een Epic Evo zijn er teveel modellen waarmee in min of meer dezelfde vijver wordt gevist.
De collectie dubbelgeveerde xc-bikes moest dus compacter, maar zonder het kind met het badwater weg te gooien. Dus ja, één nieuwe Epic die de rollen van de bestaande modellen kan overnemen. Maar wel met behoud van het lage gewicht en de efficiëntie van Epic World Cup (test hier). En met de capaciteiten en vergevingsgezindheid van de Epic 8 (test hier) en zefs de nog meer capabele Epic Evo. Wat nu, zo dachten de technici van Specialized, als je al die bikes in een blender gooit? Dan komt daar vanzelf de Epic 9 uit, toch?
Specialized: “Lichtste dubbelgeveerde frame op de markt”
Zo simpel is natuurlijk niet. Maar het is wel een goede beeldspraak om te begrijpen wat voor soort bike de Epic 9 is. Met 1.589 gram is het volgens Specialized het lichtste dubbelgeveerde frame op de markt. Lichter dus dan de Epic World Cup. Maar terwijl die het aan de achterkant moest doen met slechts 75 millimeter veerweg, heeft de Epic 9 rondom 120 millimeter veerweg, net als de huidige Epic 8. Alhoewel allesbehalve slecht, zijn de kinematica en de interne weerstand van het veersysteem van de Epic 8 nogmaals onder de loep zijn genomen. Hierdoor zouden de efficiëntie en de schokdempende capaciteiten van de Epic 9 wederom verbeterd zijn. En dat alles, aldus de niet onlogische redenering van Gordon en zijn team, zou resulteren in een snellere bike.
Ik neem jullie hieronder mee in het ontwikkelproces van de Epic 9 zoals Specialized dat tijdens de presentatie geschetst heeft. Natuurlijk heb ik ook op de bike kunnen rijden, maar liefst twee dagen. Aangezien ik ook wel wat ruimte wil nemen om m’n rijervaring goed en grondig over te brengen, heb ik daar een apart verhaal over geschreven. Je vindt m’n rijimpressie van de Epic 9 hier.
Epic 9 is resultaat van heel veel marginale verbeteringen
Keer op keer benadrukken de technici van Specialized: de Epic 8 was al een retegoeie xc-bike. Ja, natuurlijk, wij van WC-eend… Maar eerlijk is eerlijk; de Epic 8 heeft flink wat overwinningen op z’n Palmares staan. Maar dat neemt niet weg dat er nog ruimte was voor verbetering. Natuurlijk, het laag hangende fruit was bij het creëren van de Epic 8 al lang geplukt, zeker als het gaat om het reduceren van het gewicht. En dus zochten de engineers het in de kleinigheden. Immers, als je op heel veel plekken grammen weet te besparen, kan het de totale besparing toch lekker optellen. Woog het frame van de Epic World Cup, de lichtste Epic tot nu toe, inclusief demper en alle hardware 1.765 gram in maat M, dat van de Epic 9 komt in dezelfde maat op 1.589 gram.
Een forse besparing, waarvan een belangrijk deel is gerealiseerd omdat er bij de Epic 9 geen opbergvak meer in de onderbuis zit. Vanwege de extra versterkingen die nodig zijn, is een onderbuis zónder opening lichter dan een onderbuis mét opening. Als alternatief valt Specialized terug op een externe Swat-box, een kunststof doosje dat je op de onderbuis kunt schroeven. Voordeel volgens Specialized: de inhoud is makkelijker en sneller bereikbaar. De ‘kofferbak’ is overigens niet het enige dat verdwenen is. Ook de kabeldoorvoeropeningen in de balhoofdbuis zijn weg. De kabels en leidingen lopen nu op alle Epics door het bovenste balhoofdlager, want lichter.
Naast een Swat-box passen er ook nog twee bidons in de voordriehoek. Dat er zoveel ruimte is komt op het conto van de demperophanging die in grote lijnen is overgenomen van de Epic World Cup, met een demper die voor ongeveer de helft ín de bovenbuis valt. Die ziet er niet alleen clean uit, maar spaart ook ruimte. Eens te meer omdat de Y-vormige yoke en de hevel op de zitbuis die het veersysteem van de Epic 8 kenmerkten verdwenen zijn. In plaats daarvan zit er, net als bij de Epic World Cup, een klein stangetje tussen de bovenbuis en het onderste demperoog.
Maatspecifieke lay-up, liggende achtervork groeit mee
Nog even over dat extreem lichte frame: het gewicht van 1.589 gram geldt uitsluitend voor de S-Works Epic 9 Ultralight, die niet voorzien is van lak. De ‘gewone’ S-Works Epic 9 met lak zal dus iets meer wegen. Goed, dan weer door met de constructie van het frame. Opvallend is dat elke maat een eigen, voor die maat specifieke constructie krijgt. Kleinere frames waarop dus lichtere rijders zitten worden minder zwaar belast en kunnen dus lichter gebouwd worden. Volgens lead-engineer Jason McDonald is daarbij uniek dat niet alleen de opbouw van het carbonlaminaat per maat verschilt, maar ook de diameter van de onder- en bovenbuis. Hoe kleiner de maat, hoe geringer die diameters. Ook de vormgeving van de zitbuis is volgens McDonald bijzonder; ook hier variëren wanddikte en laagopbouw per maat.
Eveneens nieuw: de liggende achtervork groeit met de maat mee. Hoe groter de maat, hoe langer de liggende achtervork. Ik kom er bij de beschrijving van de geometrie nog even op terug, maar voor nu alvast de opmerking dat ik dit een gunstige ontwikkeling vind. Ik heb namelijk nooit begrepen dat naarmate een frame groter wordt werkelijk álles veranderd, behálve de lengte van liggende achtervork. Ja, door die lengte gelijk te houden bespaart een fabrikant kosten. Maar vanuit de geometrie bekeken is het veel logischer om de achterbrug te laten meegroeien.
Interessant: tijdens een gesprek in de wandelgangen laat design-engineer Will Doherty zich ontvallen, dat de merkuitstraling bij het ontwerpen van de Epic 9 geen enkele rol heeft gespeeld. Alle lijnen en welvingen zijn dus puur functioneel en niet bedoeld om het oog te bekoren of de merkidentiteit te bevestigen. Dat neemt overigens niet weg, dat het functionele ontwerp er wat mij betreft gewoon erg goed uitziet.
Veersysteem: evolutie van de Epic 8
Op het eerste gezicht lijkt de vering van de Epic 9 een-op-een overgenomen te zijn van de Epic World Cup. Immers, net als bij die de Epic World Cup zit de schokdemper ook bij de Epic 9 half in de bovenbuis verstopt, met een verticaal stangetje op de verbinding met de staande achtervork. Maar ondanks de optische overeenkomsten is het een fundamenteel ander systeem. Niet alleen omdat Specialized voor de Epic 9 gebruik maakt van een gewone demper in plaats van de speciale Sidluxe WCID-demper die je de Epic World Cup vindt, maar ook omdat het verticale stangetje in de bovenbuis bij de Epic 9 als hefboom fungeert, terwijl het stangetje bij de Epic World Cup alleen maar dwarskrachten opvangt.
Deze hefboomconstructie is noodzakelijk om uit een demper met een slag van maar 45 millimeter toch nog 120 millimeter veerweg te halen. Ondanks de optische verschillen heeft het veersysteem van de Epic 9 dus eigenlijk meer overeenkomsten met dat van de Epic 8.
Dat wil niet zeggen dat de Epic 8 en Epic 9 qua vering gelijk zijn, zo benadrukt Chance Ferro. Deze suspension-engineer claimt dat door de optimalisatie van het systeem de vering elf procent soepeler aanspreekt. Daardoor kon de hefboom rond het sag-punt verkleind worden, wat gunstig is voor de efficiëntie. Voor het soepel absorberen van grote klappen is de veercurve van de Epic 8 gehandhaafd. “Het resultaat is dus meer ondersteuning in het vlakke en tijdens klimmen en meer comfort en controle in afdalingen”, aldus Ferro.
Drie demperinstellingen
Ook de demperinstellingen van de Epic 8 vind je op de Epic 9 terug: wide open, magic middle en sprint-on-lock. Dat komt inderdaad overeen met de termen open, pedal en lock die je op reguliere Rockshox Sidluxe-dempers vindt, maar Specialized claimt dat de drie verschillende compressie-instellingen op hún Sidluxe-dempers specifiek op de Epic 9 zijn afgesteld. Ze noemen dat Ride Dynamics custom valving en ze maken daar in hun communicatie echt een ding van.
Nog even dit: alhoewel álle Epic 9’s uitgerust zijn met veerelementen van Rockshox, passen dempers en vorken van het concurrerende Fox natuurlijk ook. Dat lijkt een open deur, maar toch is het wel belangrijk om dat even te vermelden, zo meent de eerder genoemde lead-engineer Jason McDonald. “Wedstrijdrijders die voor Fox kiezen kunnen in het frame gewoon een Fox 34 SL hangen met 130 millimeter veerweg. We hebben het frame voor deze veerweg getest en vrijgegeven.” Meer weten over die Fox 34 SL? Wij hebben ‘m afgelopen jaar getest (test hier).
Flight Attendant op Epic 9 S-Works en de Pro
De S-Works- en Pro-uitvoeringen van de Epic 9 zijn uitgerust met Rockshox’ Flight Attendant. Als je precies wilt weten hoe dit elektronische systeem werkt moet je het artikel dat collega Jeroen erover schreef even lezen. De (zeer) beknopte versie komt erop neer dat Flight Attendant de hierboven genoemde demperinstellingen wide open, magic middle en sprint-on-lock automatisch kiest met behulp van een lerend algoritme, dat gebruik maakt van meetgegevens van een hele trits sensoren. Die gegevens worden razendsnel verwerkt: tussen een meting en het sluiten van de compressiedemping zit slechts vijf milliseconden. Oftewel 5 duizendste van een seconde!
Flight Attendant staat dus standaard ópen. Alleen als de ondergrond het toelaat gaat het systeem dicht of deels dicht. Dat is een fundamenteel verschil met de eveneens elektronische Live Valve Neo van Fox, waarbij het systeem standaard geslóten is.
Geometrie
De maten van oude Epic verschillen op de meeste punten van de nieuwe, maar die verschillen zijn niet groot. Sterker: het is millimeterwerk. Logisch, want de Epic 8 was en is op dat punt gewoon goed. De balhoofdbuishoek van de Epic 9 is 65,9 graden, de zitbuis staat op 76 graden. Wil je de finesses weten, check dan de tabel hieronder even. Wie 65,9 graden te lui vindt, kan de balhoofdbuishoek overigens met een flipchip op het onderste demperoog op 66,3 graden zetten. De trapas is iets omhoog gekomen, volgens Jason McDonald werd de laagste positie op de Epic 8 namelijk zelden tot nooit gebruikt. Af fabriek staat-ie nu 40 millimeter onder de denkbeeldige lijn door de wielassen (42 millimeter bij framemaat S). En met de zojuist al genoemde flipchip kan je ‘m ook nog iets hoger zetten, op 35 millimeter.
Het belangrijkste nieuws is waarschijnlijk de maatspecifieke lengte van de liggende achtervork. Die groeit nu dus met de maat van de fiets mee. Bij de S en de M is-ie 435 millimeter lang, bij de L 438 millimeter en bij de XL 442 millimeter. Specialized is hier zeker niet uniek in, maar dat maakt hun beslissing om de lengte aan maat van de fiets aan te passen natuurlijk niet minder goed.
Andere verbetering: de stack – zeg maar de hoogte waarop je het stuur kunt zetten – is bij de Epic 9 beter afgestemd op de behoefte van de gebruikers. “We beschikken dankzij onze Retül-bikefitters over de data van vele duizenden rijders. Op basis van deze data is de stack op de twee kleinste maten verlaagd en op de twee grootste maten juist verhoogd”, zo vertelt McDonald. Ongetwijfeld heeft zijn eigen ervaring daarin ook een rol gespeeld, want deze Specialized-techneut zit vanwege z’n lengte altijd op de grootste maat uit het assortiment.
| Specialized Epic 9 | S | M | L | XL |
|---|---|---|---|---|
| Stack (mm) | 594 | 604 | 618 | 645 |
| Reach, laag (mm) | 420 | 450 | 480 | 505 |
| Balhoofdbuishoek, laag (graden) | 65,9 | 65,9 | 65,9 | 65,9 |
| Balhoofdbuishoek, hoog (graden) | 66,3 | 66,3 | 66,3 | 66,3 |
| Zitbuishoek (graden) | 76 | 76 | 76 | 76 |
| Liggende achtervork (mm) | 435 | 435 | 438 | 442 |
| BB-drop, low (mm) | 42 | 40 | 40 | 40 |
| BB-drop, high (mm) | 37 | 35 | 35 | 35 |
| Wielbasis (mm) | 1.148 | 1.184 | 1.223 | 1.264 |
| Bovenbuis horizontaal (mm) | 568 | 601 | 634 | 666 |
| Zitbuislengte (mm) | 390 | 410 | 455 | 505 |
| Balhoofdbuislengte (mm) | 92 | 105 | 120 | 150 |
| Trail (mm) | 120 | 120 | 120 | 120 |
| Vorklengte (mm) | 531 | 531 | 531 | 531 |
| Vork-offset (mm) | 44 | 44 | 44 | 44 |
Programma en prijzen
Specialized brengt zes verschillende uitvoeringen van de nieuwe Epic 9 op de markt. Twee onder het sublabel S-Works en twee ‘gewone’ Epics. Daarnaast biedt Specialized vier framesets aan. Prijzen lopen uiteen van 14.500 euro voor de S-Works Epic 9 tot 4.200 euro voor de Epic 9 Sport. Merk op: álle Epic 9’s, van de duurste tot de goedkoopste, schakelen draadloos elektrisch. Mechanisch schakelen? Kan niet.
S-Works Epic 9
Het topmodel, de S-Works Epic 9, kost 14.500 euro en weegt 9,8 kilo in maat M. Het frame is gemaakt van het hoogwaardige Fact 12M-carbon. De veerelementen zijn een Sid Ultimate en Sidluxe van Rockshox met het elektronische Flight Attendant-systeem dat de demping reguleert. Ook de elektronische dropper is van Rockshox. Sram levert de transmissie en de remmen in de vorm van een XX SL Transmission-groep en een paar Motive’s in de Ultimate-uitvoering. De wielen zijn Roval Control World Cups, met carbon velgen en spaken en titanium spaaknippels. De S-Works Epic 9 is er in twee kleuren.
S-Works Epic 9 Ultralight LTD
De S-Works Epic 9 Ultralight LTD is de allerlichtste Epic 9. Slechts 8,6 kilo weegt-ie in maat M. Om tot dat spectaculair lage gewicht te komen heeft Specialized afgezien van lak op het frame en zijn de onderpoten van de voorvork uitsluitend van een blanke laklaag voorzien. De veerelementen, een Sid en Sidluxe Ultimate, leveren bij de Ultralight LTD maar 110 millimeter veerweg. Specialized heeft omwille van het gewicht afgezien van de elektronische Flight Attendant-demping en ook de dropper-zadelpen is een lichtgewicht mechanisch exemplaar. Het versnellen wordt verzorgd door Srams XX SL Transmission-groep, vertragen doe je met vederlichte Piccola’s van Trickstuff en Roval levert de keramisch gelagerde World Cup-wielen met carbon velgen en spaken. De S-Works Epic 9 Ultralight LTD kost 14 duizend euro. Hebben? Moet je er snel bij zijn, want er worden er maar driehonderd van gemaakt!
Specialized Epic 9 Pro
Het frame van de Epic 9 Pro is in tegenstelling tot de S-Works-modellen niet gemaakt van Fact 12M-carbon, maar van het net iets minder hoogwaardige Fact 11M-carbon. Niet iets om van wakker te liggen, het verschil met een S-Works-frame is, afhankelijk van de maat, niet meer dan zestig tot tachtig gram. Ook voor deze uitvoering van de Epic 9 is Sram de leverancier van dienst: Sid Ultimate en Sidluxe van Rockshox met Flight Attendant, Sram X0 Eagle Transmission, Sram Motive Silver-remmen. De wielen komen net uit eigen huis: Roval Control SL’s. Bij de introductie van de Epic 8 in 2024 waren dat nog de lichtste xc-wielen die Specialized in huis had, dus ga maar na. De Epic 9 Pro weegt 10,3 kilo in maat M en kost 9.500 euro.
Specialized Epic 9 Expert
De Epic 9 Expert, eveneens gemaakt van Fact 11M-carbon, komt in twee kleuren, weegt 10,9 kilo en kost 6.700 euro. Hier ook een Sid en Sidluxe van Rockshox, maar in de Select+-uitvoering, dus zonder Flight Attendant. Er zit GX Eagle AXS Transmission op voor het versnellen, Sram Motive Bronze voor het vertragen en carbon Roval Control SL’s om mee te rollen.
Specialized Epic 9 Comp
Voor vijfduizend euro haal je een Epic 9 Comp in huis. Gemaakt van Fact 11M-carbon weegt deze uitvoering 11,7 kilo. Net als bij de Epic 9 Expert ook hier een Sid en Sidluxe van Rockshox in de Select+-uitvoering. Je schakelt op deze bike elektrisch met Srams S1000 Eagle AXS Transmission, de remmen zijn Sram Motive’s in de Bronze-uitvoering en de wielen zijn aluminium exemplaren uit eigen huis.
Specialized Epic 9 Sport
Hekkensluiter is de Epic 9 Sport, die voor 4.200 euro bij de Specialized-dealers staat. Alhoewel ook deze uitvoering is gemaakt van Fact 11M-carbon, drijven de relatief zware onderdelen het gewicht op tot 11,9 kilo. Achteraan vind je een Sidluxe van Rockshox in de Select+-uitvoering, aan de voorkant is een Rockshox Reba verantwoordelijk voor het opvangen van de schokken. De groep van dienst is ook hier Sram S1000 Eagle AXS Transmission. Het vertragen wordt verzorgd door een paar Sram DB4’s, de wielen zijn dezelfde aluminium exemplaren die je ook op de Epic 9 Comp vindt.
S-Works Epic 9 frameset
Wie bij voorkeur een frameset in elkaar (laat) zetten, heeft de keuze uit maar liefst vier kleuren. Je moet wel diep in de buidel tasten, want een frameset inclusief in de framekleur gespoten voorvork komt op 7.000 euro. Je krijgt dan wel de S-Works-uitvoering van superlicht Fact 12M-carbon, met Sid Ultimate en Sidluxe van Rockshox met het elektronische Flight Attendant-systeem. Het gewicht van een frameset in maat M komt op 3,5 kilo, inclusief de demper en de voorvork.
