NTFU en Komoot zetten toegangsregels natuurpaden op de kaart
Wie regelmatig een gedownloade gps-route rijdt, kent het probleem: je navigatie stuurt je een paadje op en halverwege sta je oog in oog met een bordje dat aangeeft je daar helemaal niet mag zijn. Áls dat bordje er al staat en áls het te doorgronden is. Want collega Lars schreef eerder al over hoe lastig dat in de praktijk kan zijn. De reflex is dan om de fietser de schuld te geven, of de app. Maar het werkelijke probleem zit een laag dieper: op de kaart zelf ontbreekt cruciale informatie.
Eerste fase: 70 procent van de paden zonder toegangsinformatie
Precies dát gebrek aan informatie willen de Wielersportbond NTFU en routeplatform Komoot dichten. Vorig jaar lieten beide partijen daarom de toegangsregels van duizenden natuurpaden controleren: mag je er fietsen, wandelen of geen van beide? Dat veldwerk werd uitgevoerd door Track Landscapes en de uitkomsten van inmiddels zo’n 6.500 paden belandden in de openbare Open Street Map, die voor talloze apps als basis dient.
Die samenwerking wordt nu verlengd, met onder meer de Veluwe, Midden- en Zuid-Limburg, Salland, de Drentsche Aa en de Loonse en Drunense Duinen als volgende werkgebieden.
Hoe hard dat nodig is, bleek wel uit die eerste fase. “We zagen bij de eerste fase dat ongeveer 70 procent van de paden geen informatie over de toegangsregels had”, zegt Troy Corsen van de NTFU. Lees dat nog eens: van zeven op de tien natuurpaden in Open Street Map is het niet bekend of je er mag fietsen. Geen routeplanner ter wereld kan je dan netjes over toegestane paden leiden. Niet uit kwade wil, maar uit onwetendheid. Het verklaart waarom een gps-route van internet nooit een vrijwaring is geweest, zoals we in 2021 al betoogden: aan een gps-track kún je simpelweg niet zien of hij legaal is.
Open Street Map: de data ligt klaar, nu de apps nog
Dat de data in Open Street Map landt, verdient meer aandacht dan het persbericht eraan geeft. Het verdwijnt namelijk niet in een gesloten Komoot-laag, maar in de openbare kaart waar vrijwel alle route-apps gebruik van maken. Daarmee ligt de informatie in principe voor élk platform klaar. Dus ook voor Strava, Garmin en alle andere routeplanners die van Open Street Map gebruik maken.
In principe, want beschikbare data is nog geen gebruikte data. Wie in Strava een route plant, kan die nog altijd moeiteloos over elk paadje of elke heatmap-lijn leggen, wat de onderliggende kaart ook van dat pad vindt. De bal ligt daarmee nadrukkelijk bij de app-aanbieders zelf: de informatie is er straks, nu nog apps die er ook daadwerkelijk iets mee doen. Wat ons betreft is dat geen vrijblijvende keuze. Wie het gedrag van honderdduizenden fietsers de natuur in faciliteert en daar commercieel van profiteert, heeft óók een verantwoordelijkheid in het toegankelijk hóuden van die natuur. Het is precies wat wij en de NTFU in z’n Mountainbike- en gravelbikevisie 2035 al langer bepleiten. Dat Komoot die handschoen nu oppakt, mag dus zeker gezegd worden.
Waarom dit juist gravelbikers aangaat
Dat dit project er nu ligt, is geen toeval. Het gravelbiken heeft een compleet nieuwe populatie fietsers, waarvan een flink deel instroomt vanaf de racefiets, de onverharde paden op gestuurd. Niets mis mee natuurlijk, maar wie van het asfalt komt is doorgaans onbekend met de gevoeligheden rond drukte en toegangsregels in de natuur. Mountainbikers hebben die lessen de afgelopen vijftien jaar met vallen en opstaan geleerd, inclusief de toenemende regulering die erop volgde.
En vergis je niet: voor terreinbeheerders en andere recreanten is het onderscheid tussen een gravelbike en een mountainbike volstrekt onduidelijk en bovendien irrelevant. Een fietser in het bos is een fietser in het bos, wat voor stuur en ook op zit. Rijdt de één waar het niet mag, dan betaalt de ander mee in de vorm van afgesloten paden en routes. Dat zijn geen loze dreigementen; het is reeds meermaals gebeurd.
Juist daarom is dit nieuws voor gravelbikers relevanter dan het misschien oogt. Tot nu toe kon je navigatie het niet weten. Dat verandert nu, gebied voor gebied. De bronkaart wordt langzaam eerlijker en daarmee verdwijnt ook het laatste excuus om er thuis, bij het plannen, niet even bij stil te staan waar je route je doorheen voert.
Noodzakelijk, maar nog niet voldoende
Betekent dit dat je voortaan blind op je routeplanner kunt vertrouwen? Nee. Het persbericht dat de NTFU en Komoot gezamenlijk uitstuurden formuleert het zelf veelzeggend voorzichtig: bij het plannen leidt de app je “waarschijnlijk” via toegestane paden. Goede data zijn een noodzakelijke voorwaarde, maar nog steeds geen garantie. De vraag die nu op tafel ligt is wát de routeplatforms er vervolgens mee doen. Worden toegangsregels een harde randvoorwaarde in de routering? Of blijft het informatie die je kunt negeren? En wie houdt de data actueel, in een land waar toegangsregels en seizoensafsluitingen geregeld veranderen?
Tot die vragen beantwoord zijn, geldt wat altijd al gold: de eindverantwoordelijkheid ligt bij jou, op je fiets, bij het bordje. Maar het fundament onder die verantwoordelijkheid wordt eindelijk steviger. En in een tijd waarin het fietsen in de natuur meer onder druk staat dan ooit, is elke partij die meebouwt in plaats van wegkijkt pure winst. Ook, of misschien wel juist als die partij er commercieel belang bij heeft. Want als alles dichtgaat, heeft niemand er profijt van. Ook Komoot niet.
Bron: ntfu.nl
