Trailtoegang | Schluss mit biken bij de oosterburen door nieuw Bundeswaldgesetzes?

Nieuwe staatsboswet biedt bikers een onzekere toekomst

Druk op de natuur en toegangsproblematiek zijn niet beperkt tot Nederland. In de meeste van onze buurlanden kunnen ze er ook wat van. Daar komt bij dat de wetgeving, die in de meeste Europese landen toegang tot natuur reguleert, stamt uit een tijd vóór de mountainbike überhaupt was uitgevonden. In België wordt ook steeds meer gereguleerd. In Duitsland had men op plekken al de tweemeterregel, maar nu dreigt door het nieuwe Bundeswaldgesetzes een verregaande inperking van het fietsen en zelfs recreatie in bredere zin. De les voor ons in Nederland? Verenig en zorg dat we als fietsers aan tafel zitten met de beheerders en politiek.

Niet alleen in Nederland: ook in Duitsland staat route-toegang ter discussie dankzij het nieuwe Bundeswaldgesetzes

Toegang tot natuur voor recreatie en natuurbehoud staan niet alleen in Nederland op gespannen voet met elkaar. Bij de oosterburen zet het nieuwe Bundeswaldgesetzes de discussie flink op scherp, met potentieel verstrekkende gevolgen voor bikers én recreatie in de bossen in bredere zin.

Druk op natuur en oude regelgeving

Natuurbeheer en het toelaten van recreatie in de natuur staat vaak op gespannen voet met elkaar. Dat werd extra zichtbaar in de covidtijd, waarbij ’the great outdoors’ (maar ook gewoon het park om de hoek) een stuk drukker werd als afwisseling van het thuiswerken en beperkte sociale contacten binnenshuis. Maar meer dan een versterkende werking had deze periode niet; het probleem tussen de tegenstrijdige belangen tussen natuurbehoud en recreatie speelde daarvoor ook al. Met dat verschil dat nu veel langlopende trajecten rondom beleidsverandering richting een consensus lijken te gaan.

Dit is zeker niet alleen voorbehouden aan Nederland. In de meeste landen om ons heen speelt de druk op de natuur en toegangsproblematiek ook. De wetgeving die landelijk die toegang tot natuur reguleert, stamt vaak uit een tijd waarin de mountainbike nog niet bestond. Zo ook in Duitsland, waar bikers vooralsnog overgeleverd waren aan óf hele algemene regels of wetgeving op regionaal niveau. Het gevolg? In het ene bos mag je overal rijden, een Bundesland (deelstaat) verderop is alles smaller dan een grindweg verboten.

Duitsland: nieuwe Bundeswaldgesetzes in de maak

Inmiddels wordt in Duitsland gewerkt aan nieuwe wetgeving: een aangescherpte Bundeswaldgesetzes (vrij vertaald: staatsboswet). Hierin moet meer uniformiteit en daarmee duidelijkheid komen wat wél en niet mag in het bos. En – je voelt het al aankomen – voor bikers lijkt het eerste concept van de wetgeving vooral veel te verbieden. Het meest problematische lijkt dat men ‘geschikte wegen en paden’ wil gaan definiëren. Daarin zit al erg veel vrijheid tot interpretatie, want wie bepaalt of een technische singletrack fietsbaar is of juist niet? Verder is het vooralsnog onduidelijk of bikers net als skiërs en ruiters aangewezen paden krijgen of zich moeten beperken tot wegen die ook toegankelijk zijn voor gemotoriseerd verkeer.

Sterke lobby door niet-bikers

De achtergrond hiervan, zoals ook gerapporteerd door de collega’s van mtb-news.de, lijkt te zijn dat de lobby van jachtverenigingen en bosbouwgroepen en -bedrijven in eerste instantie een stuk invloedrijker is dan die van andere groepen. Het nieuwe Bundeswaldgesetzes is ontworpen met het oog op klimaatproblematiek en natuurbescherming. Thema’s waar zowel bosbouw als jacht direct bij betrokken willen zijn in het kader van beheer. Recreanten hebben hierin, zo lijkt nu, geen rol. Hun aanwezigheid wordt daarmee gemakkelijk weggezet als verstorend en/of schadelijk, waardoor deze zoveel mogelijk ingeperkt moet worden. Zeker in Duitsland geldt helaas ook nog dat men minstens even dogmatisch als bij ons roept dat fietsers ‘niet in de natuur horen’.

Discussie in Duitsland over trailtoegang voor mountainbikers en gravelbikers door nieuwe bundeswaldgesetzes

Oók in Duitsland is de lobby van bosbeheerders en vanuit de jacht erg sterk. Recreanten en specifiek fietsers zijn in de discussies rondom het nieuwe Bundeswaldgesetzes sterk ondervertegenwoordigd.

Een parallel met Nederland is niet zo ver gezocht. Bij ons wordt ook steeds vaker gedreigd met het annuleren van evenementen, verwijderen van route’s en zelfs volledig sluiten van gebieden voor alle recreatie. Een kleine groep die een luisterend oor vindt bij lokale overheden – al dan niet terecht – en de natuurbeschermingskaart trekt is hier de bron van. Op het nippertje wordt een algeheel toegangsverbod of route-afsluiting vooralsnog vaak afgewend of zelfs naderhand teruggedraaid. De gemeente was alsnog bereid tot goed overleg… of de zaak kwam voor de rechter.

Komt wel goed, toch?

Dat klinkt als een ‘het komt dus toch wel vaak goed’, maar pas op. Juist die rechtsgang is vooralsnog vaak reden tot zorg. Want doorgaans wordt daar niet inhoudelijk behandeld of bikers nou schade aanrichten of niet, omdat men verzandt in wettelijke en/of procedurele details. Het vaak niet onderbouwde argument dat fietsers de boel zouden slopen, blijft zo overeind. En blijft zodoende een argument in de openbare discussies voor lui die het liefst fietsers zien verdwijnen.

Bikeparks zijn leuk…

…maar hopelijk in de toekomst niet de enige plek waar we nog met een mountainbike kunnen rijden.

Bikers, verenigt u!

Zo’n gang van zaken is de oosterburen ook niet vreemd, dus blijft vraag hoe heet de Bundeswaldgezetzes-soep gegeten wordt. In eerdere gevallen waar men poogde op regionaal niveau bikers te weren, kwam een late maar heftige tegenbeweging in gang. Dat wil zeggen: een sterke lobby vanuit de lokale industrie (denk aan alle webshops en factory-direct merken) en wielerclubs. Feit blijft wel de initiële respons van beleidsmakers een sterke neiging tot anti-biker (of anti-recreant) heeft omdat deze gebruikers in eerste instantie nergens bij worden betrokken. En dát is het gevolg van gebrekkige organisatie en vertegenwoordiging.

Los van de discussie rond het Bundeswaldgesetzes in Duitsland, speelt dit laatste ook bij ons. We kijken nu mondjesmaat naar de NTFU of wijzen graag andere groepen fietsers of recreanten als probleem aan. Als we voor onze belangen op moeten komen redeneren te veel van ons nog “het valt wel mee” of “het zijn niet mijn trails”. Todat het over al onze trails gaat… Met wat pech ligt er ook bij ons een nieuw bosbeheerwet op de tafel. Dát zou wel erg jammer zijn.

Kortom: verenigt u! Ook al geef je niets om het clubwezen en rij je liefst lekker solo door de natuur, realiseer dat we als individu simpelweg géén partij zijn. Ook al zijn we ruim 500.000 mede-offroadbikers; als we ons als individuen blijven opstellen, trekken we écht aan het kortste eind. Dus sluit je aan bij de lokale fietsclub en zorg dat bikers gehoor krijgen bij lokale en provinciale politiek, bij de gemeente en natuurbeheerders. Dat dit werkt, zagen we onlangs in regio Arnhem nog.

Geplaatst in Nieuws en getagd met , , , , .
Subscribe
Notify of
guest
6 Comments
oudste
nieuwste populairste
Inline Feedbacks
View all comments
WhateverBikes
WhateverBikes
2 maanden geleden

Goed artikel, en zeer belangrijk dat hier aandacht aan besteed wordt.
De vermaledijde e-bikes (ik ben geen liefhebber, dat moge duidelijk zijn) gaan dit alleen nog maar erger maken. Het is overduidelijk dat de snelheid, rijstijl en look van e-mtb’ers nog veel meer weerstand op zal roepen bij de gemiddelde wandelaar/boswachter etc. dan iemand die op een redelijk eenvoudige fiets op eigen spierkracht van de natuur geniet.

Chelly
Chelly
2 maanden geleden
Reply to  WhateverBikes

Dit leidt niet echt tot vereniging van de bikers! Daar pleit men toch voor in dit artikel, jammer.

Richard
Richard
2 maanden geleden

Moest bij de reactie van Whateverbikes direct denken aan een voorval in Zeddam een paar maanden terug. Ik werd hard voorbij gereden door een tweetal E-mtb-ers die vervolgens een CLAXON gebruikten om een paar wandelaars opzij te jagen. Bij mij stond het schaamrood op de kaken…..

Wouter
Wouter
2 maanden geleden

We willen dit voorjaar met collega’s de Hermanssweg (Teutoburgerwald)gaan fietsen, als de plannen doorgevoerd gaan worden geld dit dan ook hier en wanneer zou dit dan ingaan?

Jeroen
Admin
Jeroen
2 maanden geleden
Reply to  Wouter

Dag Wouter, daar is helaas nog geen zinnig woord over te zeggen. Het gaat over een verregaande verandering van een wet. Dat soort processen gaan in de regel niet met de meest vlotte vaart, zullen we maar zeggen. Zodra er meer informatie bekent is, proberen we een update te geven.