Specialized Butcher en Eliminator Grid Gravity Radial: radiaal karkas voor meer grip

Je kon erop wachten. Na Schwalbe introduceert Specialized nu ook een meer radiaal georiënteerd karkas voor z’n zwaarste mountainbikebanden. De techniek heet Grid Gravity Radial en is beschikbaar voor de Butcher en Eliminator trail- en endurobanden. De belofte is hetzelfde: méér grip. Saillant detail: Specialized claimt dat hierbij de in de band niet hoeft te worden verhoogd. Iets dat we bij de eerder gelanceerde radiaalbanden van de concurrent juist als een must ervoeren.

Toen Schwalbe in augustus 2024 z’n meer radiaal georiënteerde karkassen lanceerde voor de enduro- en trailbanden Albert en Shredda, schreven we al dat het slechts een kwestie van tijd zou zijn voordat anderen zouden volgden. De constructiemethode is namelijk niet ingenieus in de zin van ‘vrijwel onmogelijk na te bouwen’, maar wel ingenieus in de zin van ‘waarom deden we dit niet eerder’. Specialized is de eerstvolgende in de rij. En waar Schwalbe exacte details over de constructie voor zichzelf houdt, brengt Specialized wel technische onderbouwing naar buiten.

Waarom het karkas er zo toe doet

Om te begrijpen waarom dit soort nieuws verder gaat dan een nieuw profiel of een nieuw rubber-compound is wat achtergrond handig. Een karkas met een radiale constructie is niet nieuw of bijzonder, althans, als je naar autobanden kijkt. Die worden altijd al op die manier gemaakt, omdat op die manier simpelweg de meeste grip en comfort kan worden bereikt. Hierbij lopen de weefseldraden in het karkas dus van hieldraad tot hieldraad in een haakse oriëntatie, overdwars dus. Om zo’n band aan de omtrek vervolgens sterkte te geven, heeft een autoband onder z’n loopvlak een stalen weefsellaag. Dat brengt behoorlijk wat gewicht met zich mee en is om die reden nooit een optie geweest voor fietsbanden.

Het alternatief dat de fietsindustrie al sinds de eerste pneumatische banden toegepast, is een karkasconstructie met een diagonale weefselstructuur. De draden lopen hierbij onder een hoek van pakweg 45 graden van hieldraad naar hieldraad. En daarbij wordt altijd meer dan één weefsellaag gebruikt, waardoor je dus een kruisend patroon van weefseldraden krijgt. Deze opbouw geeft stevigheid en zijdelingse stabiliteit, maar ook relatief veel radiale stijfheid, dus stijfheid in hoogte. Dat laatste is precies het probleem als je maximale grip wil.

Vergroten van contactoppervlak is de sleutel

Grip bij mountainbikebanden wordt voor een groot deel bepaald door het contactoppervlak tussen nop en ondergrond. Een grotere contactoppervlak betekent meer grip. Maar hoe krijg je een groter contactoppervlak? Door de luchtdruk te verlagen óf door het karkas soepeler te maken. Beide hebben nadelen.

Door de luchtdruk te verlagen vergroot je het risico op stootlek. Maar luchtdruk als variabele komt met nóg een nadeel. Bij een standaard diagonaal karkas zijn radiale en laterale stijfheid sterk aan elkaar gekoppeld. Druk verlagen voor meer vervorming van het loopvlak en dus meer grip kost je meteen zijdelingse stabiliteit. En andersom: druk verhogen om de band stabiel te houden in bochten drijft de radiale stijfheid omhoog en verkleint het contactoppervlak. Minder grip en minder comfort. Je zit altijd gevangen in dat compromis, want luchtdruk beïnvloedt beide eigenschappen tegelijk en in dezelfde richting.

Meer rubber op de ondergrond betekent meer grip en meer controle.

Een meer radiaal georiënteerd karkasconstructie ontkoppelt die twee grootheden gedeeltelijk. Door de draden meer haaks op de hieldraad te oriënteren, daalt de radiale stijfheid fors, terwijl de laterale stijfheid grotendeels intact blijft. Het resultaat is een band die zich beter rondom obstakels vormt en een groter contactoppervlak heeft bij dezelfde luchtdruk. Je hoeft de druk niet te verlagen om grip te winnen en je hoeft hem niet te verhogen om de band stuurbaar te houden. Karkasconstructie is daarmee een fundamenteel betere variabele dan luchtdruk om grip te sturen.

Dit is ook precies waarom de techniek het interessantst is voor trail-, enduro- en downhill-gebruik. Bij die disciplines is grip veel meer de bottleneck, niet rolweerstand. Want de rolweerstand, die is juist wél wat hoger. Dat is ook precies wat collega Arjan ervoer bij zijn test van de Schwalbe Albert: ze bieden bizar veel grip, meer comfort, maar rollen ook wat zwaarder. Onder de streep is echter die rolweerstand toch ondergeschikt bij dit soort banden. Want bergaf komt het veel meer neer op grip en ondersteuning, waardoor je – als het er echt om spant – toch sneller of op z’n minst met meer zekerheid over ruige trails dendert.

Leentjebuur uit ons artikel over Schwalbes radiale karkas, omdat het Specialized Grid Gravity Radial-karkas in essentie hetzelfde is. Bij Specializeds Grid Gravity Radial-karkas is de oriëntatie van de weefsellagen onderling beduidend meer vlak. De draden liggen nog steeds onder een hoek, dus term ‘radiaal’ is strikt genomen niet correct. Bemaning terzijde; het effect van de vlakkere hoek is dat er minder draadlengte per ‘oversteek’ van hieldraad naar hieldraad gebruikt wordt, waardoor er dus ook minder overlapping is per draad met de weefsellagen er onder/boven. Dat alles bij elkaar maakt dat er méér vervorming over het hele karkas ontstaat én dat er lokaal ook meer vervorming mogelijk is. Oftewel: de band vormt zich nóg meer rond oneffen ondergrond.

Specializeds aanpak: de Sweet Spot Ply

Specialized, dat zijn uitvoering de Sweet Spot Ply noemt, benadrukt in het persbericht eveneens dat het geen ‘zuivere’ radiaalband is. Het merk pakt daarbij uit met uitvoerige testdata . Sinds een tijdje maakt Specialized z’n meest vooraanstaande banden in een eigen fabriek in Duitsland, de VormWalde-faciliteit. Die biedt ook de mogelijkheid om snel verschillende weefselhoeken te prototypen en extern te laten testen. Diverse prototypen met verschillende hoeken voor het weefsel werden er gemaakt en getest in vergelijking met de eigen banden met een traditioneel opgebouwd karkas. En natuurlijk ook met de ‘radiale’ karkassen van de concurrent.

Ik schrijf bewust ‘radiale’ tussen aanhalingstekens. Want bij zowel Schwalbe als Specialized is het karkas nog steeds diagonaal. Waar de karkashoek gebruikelijk tussen de 45 tot 50 graden ligt, is dat bij het nieuwe Specialized Grid Gravity Radial-karkas 70 graden. Het blijft een karkas met een dubbele weefsellaag, die kruisend zijn aangebracht, maar waarbij oriëntatie beduidend vlakker is. Specialized claimt dat dit resulteert in dertig procent minder radiale stijfheid en dus dertig meer rubber op de grond, terwijl de laterale (zijdelingse) stijfheid slechts zeven procent afneemt. Vooral die asymmetrie in radiale versus laterale stijfheid is het punt. Radiale vervorming is dus hoger, zijdelingse stabiliteit neemt niet noemenswaardig af, aldus Specialized.

Deze grafiek toont hoe radiale en laterale stijfheid zich bij vijf verschillende karkasconstructies verhouden bij een praktisch drukbereik van 0,9 tot 2,1 bar. Bij het standaard Specialized Grid Gravity-karkas (rood) stijgen beide grootheden sterk mee met de druk. De nieuwe Sweet Spot Ply (geel) combineert hoge laterale stijfheid met lage radiale stijfheid, het beoogde optimum. De grijze lijn representeer de radiale constructie van de concurrent en waarbij dus volgens Specialized het mis gaat door een te grote hoekvergroting: de laterale stijfheid blijft achter, waardoor hogere druk noodzakelijk wordt om stuurbaar te blijven.

Links: laterale stijfheid bij oplopende bandendruk. De Sweet Spot Ply (geel) blijft ruim boven de minimaal vereiste laterale stijfheid over het volledige drukbereik. Rechts: radiale stijfheid bij diezelfde drukken. Hier toont de Sweet Spot Ply een verlaging van dertig procent ten opzichte van het standaard karkas. Meer vervorming, meer grip, aldus Specialized. De concurrent (grijs) scoort op radiale stijfheid weliswaar vergelijkbaar, maar verliest aan laterale stijfheid. Daardoor is een hogere druk noodzakelijk om het verschil te compenseren.

“No pressure tricks—run your usual PSI.”

Bij dit alles is één uitspraak van Specialized opvallend: je hoeft je bandenspanning niet aan te passen, zo lezen we in het persbericht. In de meetdata die Specialized deelt, is een karkas zichtbaar met een nog vlakkere hoek dan de Sweet Spot Ply, en die presteert op radiale stijfheid vergelijkbaar met de concurrent. Specialized benoemt Schwalbe niet, maar het is duidelijk waar ze naar verwijzen.

Onze eigen ervaring met de Schwalbe Albert bevestigt dat beeld: in de praktijk bleek een iets hogere bandenspanning noodzakelijk om de band voldoende zijdelingse stabiliteit te geven. De 70 graden die Specialized kiest, lijkt dus bewust iets conservatiever dan wat Schwalbe doet, met als doel dat de band zonder drukwijziging werkt op je gebruikelijke setup. Of dat in de praktijk ook echt zo uitpakt moet uit een praktijktest nog blijken. Inmiddels is een set banden vanuit Specialized naar ons onderweg. Wordt dus vervolgd…

Modellen en prijs

Specialized brengt z’n nieuwe Grid Gravity Radial-karkas specifiek voor bikers die ruige, technische trails rijden in de vorm van de Butcher en Eliminator-banden. Daarbij merkt het merk ook op dat juist voor bikepark- en downhillrijders de standaard Grid Gravity karkassen de slimmere keuze zijn.

Zowel de Butcher als Eliminator met het Grid Gravity Radial-karkas zijn er met de T7/T9-rubbersamenstelling of geheel uit het zachte T9-rubber. Beide zijn er vervolgens ook nog in twee diameters: