Test mountainbike | Marin Tam XR: crosscountry-bike met extra pit

Tekst: Mark ten Napel // Foto’s: Arjan Kruik

Met speciale dank aan onze fijne vrienden van Klein Tweewielers voor het rijklaar maken van de testfiets.

In deze fietstest:

1. Introductie
2. Programma en prijzen
3. Framedetails
4. Veersysteem
5. Geometrie en zitpositie
6. Rijervaring
7. Afmontage en onderdelen
8. Conclusie
9. Specificaties en geometrietabel

Marin: merk uit de mountainbike-bakermat

Waar de roots van het merk Marin liggen is niet zo moeilijk te raden: in het Californische Marin County. Deze streek ten noorden van San Fransico is de bakermat van de mountainbikesport. Mount Tamalpais, klunkers, ballonbanden, de Repack-race, Joe Breeze, Charlie Kelly, Tom Ritchey, de Specialized Stumpjumper; het verhaal is inmiddels wel bekend. En ergens in het begin van deze tijdlijn, om precies te zijn in 1986, verschijnt ook het mountainbikemerk Marin. Oprichter is de sportieve ondernemer Bob Buckley, die de toenmalige wedstrijdrijder Joe Murray inhuurt om de allereerste mountainbike van Marin te ontwikkelen: de Madrone Trail.

Die eerste mountainbike is schot in de roos en meer modellen volgen. Daarbij ontstaat al snel de gewoonte om de bikes te vernoemen naar plekken en landschappen in Marin County: Muirwoods, Bolinas Ridge, Pine Mountain, Hidden Canyon. Zoals bij zoveel iconische merken uit die begintijd en de aansluitende mountainbike-boom, volgen na de hoogtepunten evenzovele dieptepunten. De bomen blijken uiteindelijk toch niet tot aan de hemel te groeien. Betekent dat voor een aantal pioniersmerken einde verhaal, Marin weet de malaise telkens weer te boven te komen. Oprichter Bob Buckley gaat in 2012 met pensioen en verkoopt zijn bedrijf aan een Europese investeringsmaatschappij. Die stelt de Californiër Matt Vanenkevort aan als CEO.

Nieuw: de Marin Tam

Inmiddels zijn we ruim tien jaar verder en staat Vanenkevort nog steeds aan het roer. Samen met zijn team en ondersteund door een grote Indonesische productiepartner, lijkt het erop dat hij het merk ook door de huidige roerige tijd weet te loodsen. De compacte collectie bestaat voornamelijk uit sportieve fietsen die wordt voor interessante prijzen via een dealernetwerk aangeboden worden. Niet alleen in de VS, maar ook in Europa. Eén van de nieuwste modellen van Marin is de Tam, vernoemd naar de befaamde Mount Tamalpais, de berg in Marin County waar het allemaal begon.

Met 120 millimeter veerweg achteraan en 130 aan de voorkant zou de Marin Tam een jaar of tien à vijftien terug nog als trailbike gekenschetst zijn. Maar ja, dat was vóór de tijd dat je met een xc-bike ook écht moest kunnen mountainbiken. Moderne crosscountry-parkoersen vragen om bikes die meer kunnen dan alleen efficiënt klimmen. Oók de daalkwaliteiten doen er toe. Zie de huidige Giant Anthem, de Scott Spark en de Specialized Epic, om er maar een paar te noemen. Snel omhoog, nog sneller omlaag.

Oké, toegegeven, xc-racers met een 130-millimeter-voorvork zijn nog steeds dun gezaaid. Maar met die centimeter extra veerweg volgt Marin zijn lijfspreuk “Made for fun”. Crosscountry-snelheid? Ja graag! Maar dan wel met een dosis trailbike-fun. Of dat gelukt is? Dát heb ik geprobeerd uit te vinden in de Belgische Ardennen…

Frame: lichtgewicht aluminium

In een tijd waarin carbon koning is, is het nogal gedurfd een dubbelgeveerde crosscountry-bike brengen met een aluminium frame. Met de Chisel ging het eveneens Californische Specialized Marin hierin voor. Maar alhoewel die Chisel ronduit geslaagd is (test hier), heb ik niet het idee dat deze dubbelgeveerde mountainbike bij de Specialized-dealers als warme broodjes over de toonbank gaat. Dus waarom zou Marin daar met zijn aluminium xc-fully wel in slagen? Ik zou zeggen: op basis van de afmontage. Daar waar Specialized het hoogwaardige aluminium kader van de Chisel afmonteert met op z’n best redelijke onderdelen, daar bewandelt Marin met de Tam XR nagenoeg compromisloos de high-end-route.

Daar kom ik later op terug, eerst even het frame. Volgens Marin weegt dat 2,6 kilo in maat large. Het lage gewicht van de bovengenoemde Chisel, waarvan het frame in dezelfde maat 2,4 kilo weegt, evenaart Marin met de Tam dus niet. Maar heel ver zit de Tam er niet van af. Het frame ziet er bovendien goed uit. Niet dat ik beroepshalve gekwalificeerd ben om lasnaden te beoordelen, maar door mijn lekenbril bezien ziet het er allemaal strak uit. Dat laatste is trouwens een prima woord om het frame als geheel te beschrijven: strak, precies zoals ik een fiets graag zie. Met name de lijn van de bovenbuis die doorloopt in de staande achtervork is wat mij betreft erg geslaagd.

Als contrast is Marin bij het lakken van de Tam XR helemaal los gegaan. Geïnspireerd op de uitbundig gekleurde Marins uit de late jaren tachtig, vroege jaren negentig, is de achterbrug roze gespoten en van gele spikkels voorzien, terwijl de voordriehoek hemelsblauw is met felgele belettering. Je kunt het niet echt ingetogen noemen, maar waarom zou dat moeten? Kleur is leuk, van kleur worden mensen blij. Tenminste, ik wel. Er rijden al genoeg zwarte en grijze mountainbikes rond.

Progressieve xc-geometrie

Als je denkt dat de Tam alleen maar onderscheidend is vanwege het materiaal waarvan het frame is gemaakt, dan heb je het mis. Voor een crosscountry-bike is de Tam namelijk uitzonderlijk lang en lui, zélfs naar moderne maatstaven. In alle maten staat de balhoofdbuis op 65 graden, waarmee de voorvork een volle graad meer onderuit staat dan bij de hierboven al genoemde aluminium tegenstrever van Specialized, de Chisel Evo. Daarnaast is die Chisel korter en hoger. Plus: op de Tam zit je een graad steiler, op 76 graden. Dat alles maakt de Tam zowel meer trail-achtig (lees: luier en langer) áls meer crosscountry-achtig dan Chisel Evo (lees: lager).

Hoe dat in het terrein uitpakt neem ik hieronder met je door bij m’n rij-impressie, eerst nog even alle afmetingen van de Tam in maat L. Zoals gezegd staan de balhoofdbuishoek en de zitbuishoek op respectievelijk 65 en 76 graden. De liggende achtervork meet 435 millimeter, de zitbuis doet 450 millimeter en de trapas-drop is 35 millimeter. De reach van 480 millimeter is allesbehalve kort, de stack is dat met 612 millimeter juist wel.

Bij mijn lengte van 185 centimeter levert dat alles een lekker aanvallende houding op. Ja, de reach is lang. Maar de steile zitbuis brengt je handen effectief dichter bij het stuur. Kortom: de zit is wat mij betreft zeker niet te lang. En met de stuurpen op de laagste stand bevalt ook de diepte me goed. Dieper zitten kan overigens wel, maar dan moet je het hoge stuur vervangen door een vlak exemplaar. Daarmee kan je je handen nog zo’n twee centimeter lager krijgen, mocht je dat willen.

Vering: ‘gewoon’ flex-stays

Zo radicaal als de geometrie van de Marin Tam op sommige punten is, zo gewoon lijkt de vering. Zoals bij vrijwel iedere actuele xc-bike bestaat de achterbrug van de Tam uit één stuk, dus zonder een draaipunt bij de achteras. In plaats daarvan kan de slanke staande achtervork enigszins doorbuigen om de vervorming op te vangen die optreedt als het achterwiel inveert.

Kenmerkend voor deze zogenaamde flex-stays is dat ze bij doorbuigen fungeren als een soort van bladveer en daarmee dus invloed hebben op de vering. Sommige fabrikanten maken bewust gebruik van deze eigenschap om de gevoeligheid van de achtervering aan het begin van de slag te vergroten, anderen passen het bladveereffect juist toe om de trapefficiëntie te verbeteren. Marin behoort tot die laatste groep; in ruststand zit er geen spanning in het systeem, zodra je op het zadel plaatsneemt en de Fox-demper inzakt tot het sag-punt wel.

Zonder al teveel op m’n rij-impressie vooruit te lopen, levert dat een relatief stevig aanvoelende achtertrein op. Veerwacht je een veersysteem dat iedere kiezel gladstrijkt? Dan moet je niet bij Marin zijn; het eerste deel van de 120 millimeter veerweg wordt niet al te gretig vrijgegeven. Interpreteer dit niet als kritiek, maar als aanduiding van het karakter van de achtervering van de Tam.

De voorvork van dienst is een Fox 34 SL (test hier) met 130 millimeter veerweg. Een erg fijne vork: licht, stijf, soepel en bovenal zeer capabel, met dank aan de Grip-X-demper in de rechter vorkbuis. Ter info: de Performance Elite-uitvoering van de 34 SL op de Marin Tam is identiek aan de peperdure Factory-uitvoering, alleen zonder de goudkleurige Kashima-coating die deze laatste kenmerkt. Ja precies, lekker belangrijk…

Hoe rijdt de Marin Tam?

Om de Marin Tam op de poef te stellen het ik een passend testparkoers uitgezocht: de Stoneman Arduenna, een route van zo’n 180 kilometer en vierduizend hoogtemeters dwars door de oostelijke Ardennen. Daar zit echt álles in. Snelle gravelsecties, slingerende singletracks, verwoestend steile beklimmingen, genadeloze worteltapijten, uitdagende rotspaadjes. Kortom: als een fiets het goed doet tijdens de Stoneman, dan doet-ie het overal goed.

Het eerste dat me opvalt: de Tam komt makkelijk op gang, houdt z’n snelheid goed vast en rolt lang door. Een fijne eigenschap, zeker tijdens een lange tocht, als het lijf het aan het eind van de dag vanwege alle inspanning toch een beetje laat afweten. Een fiets die meewerkt in plaats van tegenwerkt is dan allesbehalve onprettig. Het is dat ik op de weegschaal gezien heb dat de Tam meer dan dertien kilo weegt, anders zou ik ‘m echt veel lichter inschatten.

Een andere, minstens zo verrassende observatie: de fiets stuurt zeer intuïtief, ook in langzame kruipdoor-sluipdoorsecties. Terwijl je vanwege de extreem luie balhoofdbuishoek en lange wielbasis juist het tegenovergestelde zou verwachten. Ik ervaar dus eigenlijk geen nadelen van die voor een xc-fully toch best wel radicale geometrie. Terwijl de voordelen evident zijn zodra het pad steil en stenig omlaag gaat. De Tam biedt dan een mate van controle en vertrouwen die een trailbike jaloers maakt. Uiteraard komt die niet alleen op het conto van de geometrie, maar speelt ook de actieve vering een belangrijke rol. Die twee samen – de geo en de vering – maken dat ik telkens weer uitgedaagd wordt mijn grenzen op te zoeken. De fun waar Marin in z’n communicatie zo nadrukkelijk op inzet blijkt dus geen holle marketingpraat, maar een reële eigenschap.

Ook als het pad omhoog gaat stelt de Tam geen hoge eisen. De fiets voelt prettig in balans en ik hoef niet overdreven veel moeite te doen om het voorwiel aan de grond te houden. Hier spelen de steile zitbuis en de korte balhoofdbuis hun troeven uit. De vering die in afdalingen zoveel controle biedt, houdt zich in de tegenovergestelde richting juist aangenaam koest, met een fijne balans tussen tractie enerzijds en efficiëntie anderzijds. Toegegeven: als (voormalig) Ibis-rijder was ik altijd overtuigd van de superioriteit van complexe veersystemen à la de DW-link, maar na mijn ritten op de Tam moet ik erkennen dat een relatief simpel veersysteem eveneens ronduit goed kan functioneren.

Onderdelen

Schakelen: Deore Di2

Voorafgaand aan de Stoneman, bij het rijklaar maken en afstellen van de Tam XR, had ik m’n bedenkingen bij de keuze van Marin om een elektrische Deore Di2-groep te monteren. Immers, voor hetzelfde geld – en waarschijnlijk zelfs voor minder – zet je er een mechanische XT-groep op. Licht, nauwkeurig, degelijk en zonder gedoe met batterijtjes.

Na het rijden van de Stoneman denk ik dat nog steeds, maar wel met de constatering dat Shimano’s Di2-derailleurs ook op Deore-niveau erg goed werken. Logisch ook, want technisch is de Deore Di2-derailleur bijna identiek aan de duurdere XT-pendant. Slechts één keer, aan de voet van een onverwacht steile klim, verslikte het systeem zich en werd ik gedwongen af te stappen. Zou ik die onverwachte schakelactie met een mechanisch systeem wel tot een goed einde gebracht hebben? Ik durf het niet te zeggen.

Puntje van aandacht is wel de Deore Di2-schakelaar. In tegenstelling tot z’n duurdere familielid uit de XT Di2-groep (test hier), mist deze shifter een verstelmogelijkheid op de hendeltjes. Staan ze af fabriek precies zoals jij het fijn vind? Prijs je gelukkig. Maar als de standaardpositie niet bevalt, is er niks aan te verstellen.

Remmen: Sram Motive

Kom je bikes met een Sram-transmissie en remmen van Shimano redelijk vaak tegen, het omgekeerde is zelden het geval. En toch is dat precies wat Marin gedaan heeft bij de Tam XR: remmen van Sram monteren. En waarom ook niet? De nieuwe Motive (test hier) is gewoon een heel erg goede rem. Krachtig, goed doseerbaar, ergonomisch en – nieuw voor Sram – gevuld met minerale olie, zodat je bij ontluchten of vullen geen gedoe hebt met de giftige DOT-remvloeistof.

De Sram HS2-remschijven hebben voor en achter een diameter van 180 millimeter. Met twee millimeter zijn deze schijven bovendien dikker dan reguliere remschijven, wat een betere warmteafvoer én een langere levensduur waarborgt. Ook hier is Marin dus geen compromissen aangegaan.

Wielen en banden: vergevingsgezind alu, snel rubber

Er zit geen carbon op de Marin Tam. Geen vezeltje. Dat betekent dat de wielen ‘gewoon’ van aluminium zijn. Die aanhalingstekens zet ik daar niet voor niets. Carbon is namelijk niet zaligmakend, zéker niet als het gaat om het rijgevoel. Met name goedkope carbon wielen kunnen zich in secties met rotsen en wortels gedragen als kogels in een flipperkast. Niet deze aluminium hoepels van WTB; die laten zich niet van de wijs brengen en houden zich voorspelbaar aan de gekozen lijn.

Kortom: goed gemaakte aluminium wielen hebben nog steeds bestaansrecht, óók in het hogere segment. De gebruikte velgen, KOM Light i3’s van WTB, hebben een binnenbreedte van dertig millimeter en zijn daarmee een perfecte match voor de 2.35 inch brede Recon Race-banden van Maxxis. Met hun minimalistische profiel, soepele karkas en snelle compound leveren deze banden een belangrijke bijdrage aan de snelheid waarover de Marin tam beschikt, de snelheid die van deze Amerikaan zo’n ontzettend leuke en bevredigende bike maakt.

Conclusie

Ik heb een zwak voor Amerikaanse merken die hun eigen ding doen, die tegen de stroom inzwemmen. Merken als Santa Cruz, Ibis, Specialized, Yeti. Ja, dat zijn niet toevallig ook de merken die de mountainbikesport al sinds de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw richting hebben gegeven. En dat in veel gevallen nog doen. Ook Marin hoort in dit rijtje. En hun Tam is een uitstekend voorbeeld van de eigenzinnigheid die dit merk nog steeds eigen is.

Natuurlijk, vanwege z’n aluminium frame is deze Californiër niet zo licht als z’n carbon concurrenten. Maar als het gaat om de rijeigenschappen kan deze fullsuspension met de beste mee. Sterker, er zijn niet veel andere mountainbikes die dezelfde mate van veelzijdigheid bieden als de Marin Tam. Nee, het is geen explosief xc-kanon. En het is evenmin een hongerige trailtijger. Maar de Tam is wél alles daartussenin. Snel in het vlakke, efficiënt omhoog en buitengewoon vertrouwenwekkend in de afdaling. In die zin is de Tam een échte mountainbike; van Appelscha tot Alpen, deze fully draait z’n hand echt nérgens voor om.

Zeker, de prijs die Marin voor de Tam XR vraagt is even schrikken. Bijna 5.200 euro voor een bike met een aluminium frame, dat is niet niks! Aan de andere kant: als ik zelf een Marin Tam zou moeten opbouwen, dan zou ik nauwelijks andere keuzes maken dan Marin heeft gedaan met de Tam XR. Bijna alles dat daar op- en aanzit – veerelementen, wielen, banden, transmissie, remmen, dropper, cockpit – is ronduit goed. Lang verhaal kort: mocht ik in de markt zijn voor een nieuwe dubbelgeveerde xc-bike, dan zou de Marin Tam XR hoog op mijn shortlist komen te staan.

Marin Tam XR | Prijs, specificaties en geometrie

Onderdelen, gewicht en prijs

Frame	aluminium
Voorvork	Fox 34 SL Performance Elite, 130 mm
Achterdemper	Fox Float SL Performance Elite, 120 mm
Achterderailleur	Shimano Deore Di2, 12-speed
Schakelaar	Shimano Deore Di2
Crankset	Race Face Turbine, 170 mm
Cassette	Shimano Deore, 10/51t
Ketting	KMC X-12
Remmen (v/a)	Sram Motive Silver, vierzuigerremmen
Remschijven (v/a)	Sram HS2, 180/180 mm
Velgen	WTB KOM Light i30, 30 mm binnenbreedte
Naven	WTB X7
Voorband	Maxxis Rekon Race, 29 x 2.35 inch
Achterband	Maxxis Rekon Race, 29 x 2.35 inch
Stuur	Marin Mini-Riser, 780 mm
Stuurpen	Marin 3D, 55 mm
Zadel	Marin Speed Concept
Zadelpen	PNW Loam Dropper Post Gen 2+, 200 mm drop
Gewicht	13,35 kg (framemaat L)
Maximaal systeemgewicht	geen opgave
Prijs	€ 5.199,-
Garantie	2 jaar

Geometrie

Website fabrikant: marinbikes.com