Tekst: Jeroen van den Brand // Foto’s: Arjan Kruik & Jeroen van den Brand
Vittorio: 90 jaar ervaring… telt die eigenlijk wel?
Fietsen is omgeven met nostalgie en symboliek. Of dat nu gaat over wedstrijden uit vervlogen tijden, de overwinningen Merckx of over hoe de Tour in de begindagen een gravelwedstrijd avant la lettre was. Boeken zijn erover vol geschreven, televisieprogramma’s als Vive le Velo en de Avondetappe ontlenen er hun bestaansrecht aan en podcasts worden ermee volgeluld. Fietsen gaat duidelijk over méér dan het zich verplaatsen van A naar B. Fietsen is voor vrijwel iedereen een avontuur en daarmee dus veel meer dan het basale rondmalen van trappers. Nostalgie is vaak ook dé reden om een bepaald fietsmerk te overwegen. Herkomst, erfgoed en waar het merk voor staat zijn, in een markt met overvloed, grotere onderscheidende factoren dan de pure som van de constructiekeuzes en de onderdelen.
Het is erg verleidelijk om met diezelfde blik kijken naar de voortzetting van het oer-Nederlandse Vittorio. Die naam bestaat immers al ruim 90 jaar en dat is niet niks. In al die jaren bouwde het merk een reputatie op waar menig fietsmerk een puntje aan kan zuigen. Framebouwer Michiel Burgerhout heeft nog niet zo lang geleden het stokje overgenomen van Ton Berkhout. Samen met Lars van der Wansem en Hans van Vugt van The Bicycle Hub in Wijchen voegt hij een nieuw hoofdstuk toe aan de geschiedenis van Vittorio. Maar wat is die geschiedenis waard als alleen de merknaam wordt overgenomen? Op pure nostalgie kun je geen fietsen bouwen, toch? Die redenering doet het huidige Vittorio zwaar tekort. Immers: de drie hiervoor genoemde heren hebben ruimschoots ervaring en bewezen capaciteiten om met Vittorio beduidend méér neer te zetten dan puur een voortzetting van een nostalgisch idee.
Dat doen ze nu met drie modellen in staal en titanium. De Globbetrotter, de ATB en de Randonneur, de fiets die ik recentelijk getest heb. Hoewel dat dus vast omlijnde modellen zijn, maken ze altijd maatwerk. Dat ‘maken’ moet je echt letterlijk nemen. Op de buizen na fabriceren ze namelijk alles in eigen fabriek.
Altijd op maat
Toen Vittorio meldde dat ze een Randonneur hadden staan die ‘op mijn lijf geschreven was’, kon ik die kans natuurlijk niet voorbij laten gaan. Maar meteen een disclaimer, want hoewel ‘op het lijf geschreven’ impliceert dat ik (zelfs erg goed) op de fiets pas, is de Vittorio Randonneur in kwestie niet specifiek voor mij gebouwd. Bij de Vittorio-modellen wordt weliswaar uitgegaan van een vastomlijnd ontwerp met een aantal basisprincipes voor de geometrie, voor wat betreft balhoofd- en zitbuishoek en achtervorklengte. Maar qua bovenbuis- en balhoofdbuislengte, wordt de Randonneur altijd op jouw afgestemd. En zelfs als dat betekent dat de geometrie overeen blijkt te komen met die van een confectiefiets uit de showroom; als jouw wensen vertaalt door de heren achter Vittorio dát als resultaat hebben, dan is dat hoogstwaarschijnlijk wat het beste voor je zal werken.
Datzelfde geldt ook voor de buizenset. Ben je groot en potiger, of wil je flink wat bagage kunnen meenemen? Dan wordt daar en passende buizenset voor gespecificeerd. Zo meldt Vittorio ons dat ze onlangs nog een Randonneur hebben gebouwd met de robuustere buizenset die bij de Globetrotter standaard wordt gebruikt. De klant wilde namelijk 25 kilo aan bepakking op z’n Randonneur meetorsen. In Wijchen draaien ze daar hun handen dus niet voor om.
Een randonneur is toch gewoon een gravelbike avant-le-lettre?
Op de website van Vittorio valt te lezen: “De Randonneur doet zijn naam eer aan: een kilometervreter met sportieve inborst en lichte bepakking-capaciteit, zoals een echte randonneur moet zijn. Het model is in de basis een snelle gravelbike. Steviger gebouwd om ook offroad mee te kunnen gaan, een geometrie die controle geeft met een zithouding die uitermate geschikt is voor lange tochten.”
Hoewel de modelnaam dus duidelijk leunt op de geschiedenis van het merk, is de insteek dus wel anders. De fiets slaat een brug tussen de klassieke randonneur en de moderne gravelbike. Maar wie enig gevoel voor geschiedenis én ironie heeft, weet dat dat haast een pleonasme is. Goed, met de nieuwe Randonneur wil Vittorio een bredere doelgroep aanspreken. Dat hoeft geen brevettenjager te zijn. Of iemand die de eerste honderd kilometer van z’n bikepackingtocht als opwarmertje ziet in z’n streven de Flat Earth Society in het ongelijke te stellen. Daarvoor is de Vittorio Globbetrotter misschien meer passend.
Framedetails
Deze Randonneur is gemaakt van Columbus Zona 25CrMo4-staal. Dit zijn buizen met twee verschillende wanddiktes. Dun waar het kan en dik waar het moet, met oog op de lassen en solderen. Beide verbindingstechnieken zijn trouwens terug te vinden op de Vittorio Randonneur. Zo zijn buizen van de voordriehoek middels TIG-lassen verbonden en is de staande achtervork grotendeels gesoldeerd. Waarbij ook mooie details zijn te ontwaren die een klassieke insteek onderstrepen. Kijk bijvoorbeeld maar eens hoe de staande achtervork óp de kruising van de zit- en bovenbuis is gesoldeerd, waarbij de staande vorkbuizen zijn voorzien van een Vittorio-logootje. Rijdt dat beter? Ja, want het zijn details waar ik blij van word.
Om de Randonneur zo breed mogelijk inzetbaar te maken, bieden de verstelbare achterpatten de optie om een naafversnelling te monteren en zo ketting- of riem te kunnen spannen. Ja, als de gravelbike zowat de meest universele fiets is, dan is de Vittorio Randonneur met alle afmontage-opties zijn cyclus universalis. De patten maakt Vittorio overigens in eigen huis. De standaard verkrijgbare opties zijn weliswaar goed, maar het kon beter, vinden de heren van The Bicycle Hub. En met een machinepark tot hun beschikking, hebben ze de luxe die wens om te zetten naar realiteit.
De patten hebben overigens ook montagepunten voor dragers en desgewenst zijn er meerdere montagepunten op het frame aan te brengen, ook voor spatborden. Vittorio levert de Randonneur met een carbon voorvork. Naast montagepunten voor extra dragers heeft deze voorvork verstelbare uitvaleinden, waarmee je dus de naloop en dus het stuurgedrag iets kunt aanpassen. Zowel voorvork als frame biedt daarbij ruimte aan banden van vijftig millimeter breed.
Onderdelen afgestemd op duurzaamheid
Met de gepolijste Shimano GRX-onderdelen wordt het klassieke thema enigszins voortgezet. Samen met de strakke, diepblauwe kleur komt de Vittorio Randonneur ronduit chic over. Vooropgesteld: deze fiets is samengesteld door Vittorio zelf, niet door mij. Het is dus geen verlengstuk van mijn wensen en ik zal die daarom buiten beschouwing te laten. Ik ga je ook niet lastig vallen met hoe de GRX-groep schakelt. Want het simpele antwoord is ‘die doet het gewoon’. Maar als we het over de rijeigenschappen hebben, kan ik de onderdelenkeuze toch niet helemáál weglaten. Want ook al bepalen het framemateriaal en z’n geometrie veel, de rijeigenschappen blijven een optelsom van álle individuele aspecten.
‘Doen het gewoon’ geldt ook voor alle andere onderdelen. Robuustheid lijkt bij de keuzes voor onderdelen het sleutelwoord te zijn geweest. Het aluminium Venturemax-stuur en bijpassende stuurpen komen bij Ritchey uit het schap, balhoofd en naven zijn van het Engelse Hope. De wielen zijn overigens opgebouwd met aluminium Rad15-velgen. Logisch; die maakt Lars in The Bicycle Hub zelf. In totaal komt de Randonneur hiermee op een respectabel gewicht van 10,2 kilo.
Hoe rijdt de stalen Vittorio Randonneur?
Mede vanwege onderdelenkeuze gemoedelijk
De voorbije jaren hebben we allerlei varianten van het gravelthema onder ons achterwerk gehad. Van racers met een focus op een laag gewicht en hoge snelheid, tot fietsen die – op hun stuur na – net zo goed een mountainbike zouden kunnen heten. De Vittorio Randonneur in de uitvoering zoals ik hem rij is geen van beide. Door de geometrie én de gekozen onderdelen is het vooral een gemoedelijke toerder. Een fiets die een bepaalde mindset oplegt: opstappen, trappen en rijden. Niet gefixeerd op cijfers op een scherm, maar op het rijden zelf.
Die kwalificatie kwam al bij me op tijdens mijn eerste rit, die daags volgde op, hoe zal ik dat zeggen, een overenthousiaste rit op mijn eigen carbon gravelracer. In hoog tempo staand op de pedalen het viaduct naar mijn vaste gravelroute opstoempen is niet per se de forte van deze Randonneur. Eenmaal het viaduct over, mijn blik niet meer op de fietscomputer met hartslag en snelheid in beeld, maar op de horizon, komt de Randonneur op de gravelpaadjes van de Strabrechtse Heide tot z’n recht.
Het zijn hierbij vooral de wielen die de toon zetten. De hele set, inclusief relatief smalle 38 millimeter Terreno Dry-gravelbanden van Vittoria (Vittori-JA, dus niet Vittori-OH!), inclusief binnenbanden voelt niet bijzonder snel. Kwiek is de Wijchense gravelbike daardoor misschien niet, maar er ontstaat vanzelf een tempo waarbij alles op z’n plek valt.
Behoudende geometrie die werkt
Als je het afmeet tegen de spreiding die je momenteel in het gravelsegment tegenkomt, dan is de geometrie van deze testfiets zeker niet extreem. De uitgangsprincipes die Vittorio gemaakt heeft voor de Randonneur kun je weliswaar behoudend noemen, maar de crux is dat het werkt. Ik durf te stellen dat het van de Randonneur een allemansvriend maakt. Deze stalen gravelbike stuurt met z’n 71 graden balhoofdhoek en een naloop van slechts 70 millimeter rond de rechtuitstand opvallend licht en er is niet veel nodig om een bocht in te zetten. Verwar dat niet met nerveus: de Randonneur spoort prima rechtuit, zonder dat je continu aan het corrigeren bent. Pas wanneer ik op singletracks echt krap wil draaien is meer aandacht nodig. Dat hangt natuurlijk ook samen met de smallere Vittoria-gravelbanden .
Om die reden hang ik de WTB CZR i23-gravelwielen die ik eerder testte in het frame. Alhoewel de WTB Vulpine-banden rond die wielen met 45 millimeter flink wat breder (en hoger) zijn, verlaag ik met die carbon wielen de roterende massa en vergroot de naloop. En met resultaat: het geheel wordt er levendiger door en al snel blijkt bovendien dat de geometrie van de Randonneur me ook op kronkelige paadjes niets in de weg legt. Ik kan met goede precisie het voorwiel daar in de bocht zetten waar ik ‘m ook hebben wil.
Deze Columbus is levendiger dan de roemruchte ontdekkingsreiziger
Juist ja, het woord ‘levendig’ rolt uit mijn toetsenbord. En dat sluit naadloos aan bij hoe het frame zich gedraagt. Stalen frames worden steevast in één adem genoemd met comfort. Dat is een hardnekkige misvatting; banden en bandenspanning bepalen veel meer het comfort. Zet je dezelfde banden in een aluminium frame, dan zal de mate van comfort niet anders zijn.
Waar stalen frames zich meestal wél in onderscheiden, is in de manier waarop ze omgaan met de energie die je erin stopt. Aluminium frames voelen vaak strakker en directer: ze vervormen minder en geven de kracht die je tijdens het trappen levert vrijwel meteen terug. Dat verschil komt vooral door de manier waarop het materiaal wordt toegepast. Of beter: hoe men het materiaal móet toepassen. Als materiaal is aluminium minder stijf en minder sterk dan staal. Het metaal vraagt daarom om grotere buisdiameters, om daarmee toch voldoende sterkte in de constructie te bereiken. Het rijgevoel ontstaat dus niet uit het materiaal alleen, maar (vooral!) uit de manier waarop dat materiaal in buisvorm is gebruikt. En precies daarin onderscheidt staal zich: dankzij zijn hogere sterkte kun je met slankere buizen toe, zodat het gewicht niet al te extreem oploopt. Staal heeft immers een grotere dichtheid dan aluminium. De slankere buizen buigen iets meer mee en geven hun de energie die je er instopt een fractie meer geleidelijk terug. En dat maakt het rijgedrag van een goed stalen frame minder hoekig en merkbaar levendiger.
Rijgevoel zonder houdbaarheidsdatum
De Vittorio Randonneur, gemaakt van Columbus Zona-buizen, herinnert me aan mijn stalen mountainbikes van DeKerf, Breezer, Bontrager en Rocky Mountain, die ik vanaf eind jaren ’90 tot in de zero’s lang en hartstochtelijk koesterde. Toen omdat ik ze simpelweg mooi vond en de ‘mythe’ van staal graag aanhing. Maar inmiddels een carrière als constructeur en heel wat kilometers op aluminium, titanium en carbon frames verder, heeft de mythe plaats gemaakt voor nuance. Staal werd tijdens de opkomst van aluminium en carbon als ouderwets betitelt. De Vittorio Randonneur is de eerste hoogwaardige stalen fiets die ik in lange tijd rijd. En ja, een nostalgisch gevoel van thuiskomen is er zeker. Maar wat vooral in me opkomt, is dat de rijeigenschappen die hoogwaardig staal heeft absoluut geen houdbaarheidsdatum hebben.
Conclusie
Zoals Vittorio deze test-Randonneur opbouwde, is het een gemoedelijke, efficiënte toerder die precies het midden houdt in het brede gravelspectrum. Maar naast de onderdelenkeuze, komt dit vooral voort uit de keuzes die de makers van Vittorio maakten bij de geometrie. Die is te classificeren als ‘behoudend’, maar als je kijkt wat men met deze fiets voor ogen heeft, is de term ‘doordacht’ minstens zo goed op z’n plek.
De testfiets die ik reed is één interpretatie van een platform dat juist door de basiskeuzes bij de geometrie redelijke vrijheid laat. Met andere wielen, banden of cockpit verschuift het karakter direct. Sneller en levendiger of juist meer richting comfort en stabiliteit. Die veranderlijkheid is de kern van deze fiets. Een Vittorio Randonneur is daarin dus niet vooraf al definitief en dat maakt een absoluut oordeel over ‘hoe hij rijdt’ per definitie beperkt. Op basis van een bikefit wordt iedere Randonneur namelijk als een maatpak passend gemaakt.
Wat de Randonneur me ook (weer) toont is dat staal niet passé is. Het is, mits goed toegepast, simpelweg nog altijd een valide keuze. En dat is aan de drie heren in Wijchen overduidelijk toevertrouwd, want het is precies dát waaraan het huidige Vittorio zijn bestaansrecht ontleent. Niet in het uitventen van een historie van 90 jaar, maar in het vertalen van ervaring naar een fiets die je samen creëert. Geen vinkje in een bestellijst van de fietsleverancier, maar een gesprek. Of twee, of drie, of… zoveel als er nodig zijn. Daarmee ontstaat iets persoonlijks, afgestemd jouw lichaamsbouw en rijstijl. Klein en licht? Groot en potig? Dat wordt vertaalt naar een specifiek ontwerp. De Vittorio Randonneur is daarmee geen nostalgische terugblik en ook geen technologische bravoure. Het is een eigentijdse fiets die herinnert aan iets wat we in alle materiaalhypes soms vergeten: hoe fijn een fiets kan rijden als alles klopt.
Vittorio Randonneur | Prijs, specificaties en geometrie
Onderdelen en prijs
De Vittorio Randdoneur zoals Jeroen hem testte is samengesteld met een doorwrochte mix van onderdelen met een focus op simpliciteit en bewezen robuustheid. Maar daarmee vertegenwoordigt de testfiets niet een standaard afmontage. Vittorio bouwt de Randonneur geheel naar wens op met onderdelen die passen bij jou en je gebruiksdoel. Wel is er een basisspecificatie met Shimano GRX 600 en Sram Apex.
Reken op een levertijd van 6 tot 8 weken, na goedkeuring van de frametekening.
| Frame | Columbus Zona, double butted |
| Vork | Carbon |
| Gewicht | 10,2 kg (afmontage als getoond, exclusief pedalen) |
| Maximaal systeemgewicht | Afgestemd op gebruik |
| Prijs frameset | € 2.400 voor frame in RAL-kleur naar keuze, carbon vork en balhoofdlager |
| Prijs complete fiets | Met Shimano GRX 600 of Sram Apex € 4.850. Zoals getest met Hope naven en balhoofd, Ritchey cockpit: € 5.500 |
| Garantie | 5 jaar aangevuld met een 10-jarige crash replacement / coulance regeling |
Geometrie
Ook bij de geometrie van deze testfiets geldt dat Vittorio deze vooraf heeft gedefinieerd en niet specifiek heeft afgestemd op onze testrijder Jeroen. Maar blijkbaar wijkt Jeroen niet zo af van Jan Modaal, want de Randonneur zat als gegoten. Vittorio gaat bij de Randonneur uit van een aantal basiswaarden voor de balhoofd- en zitbuishoek en achtervorklengte. De bovenbuis- en balhoofdbuislengte, wordt de Randonneur altijd op jouw afgestemd middels een bikefit. Zo ontstaat een geometrie die perfect aansluit bij jouw wensen. De geometrie hieronder representeert dus alleen de testfiets zoals wij hem reden.
 |
 |
Website fabrikant: vittorio.cc
