Tekst: Jeroen van den Brand // Foto’s: Arjan Kruik
Van metaalspanen naar spaaknippels
Arjan en ik stappen uit de auto op een industrieterrein in Zwolle en we kijken elkaar vragend aan: “Zouden we bij het juiste adres zijn?”. Een vraag die uiteraard gekscherend gesteld wordt: de grote letters ‘FFWD’ op de gevel van het pand voor ons laten sluiten namelijk elke twijfel uit. FFWD staat voor Fast Forward. Een naam die belooft en in de fietsindustrie al snel associaties oproept met glad gepolijste marketingverhalen over aerodynamica en marginal gains. De nogal duidelijke belettering aan de buitenzijde versterkt dat beeld verder. Maar wie dat verwacht in Zwolle, komt bedrogen uit. Niet zo zeer omdat de producten dat niet leveren – dat doen ze namelijk wel, maar bij FFWD Wheels zijn ze een pak meer nuchter dan je misschien op basis van de grote letters op de gevel zou verwachten. En dat is precies wat dit merk zo verfrissend maakt.
Eenmaal binnen verraadt het pand zonder enige gene zijn verleden. Dikke stalen spanten die ooit flinke gewichten torsten via een bovenloopkraan. Verfsporen op de muren waar de spuiterij van het voormalig metaalbedrijf ooit stond. Het grove metaal heeft plaatsgemaakt voor staal van een fijnere soort: spaken. Maar ook messing spaaknippels, carbon, aluminium en lagers.
Het industriële pand is ruim opgezet en dankzij de flinke lichtinval erg overzichtelijk. We worden verwelkomd door Rik van Putten, de marketingmanager. Maar nog voor we echt goed in gesprek zijn, worden onze ogen al naar de talloze wielen getrokken die op voorraadrekken in de hal staan. Nee, over wat ze hier maken kan geen enkele twijfel bestaan. Ook vangen we al een glimp op van de productie en in het midden van de hal staat een grote kubus met daarin de kantoren. Het geheel heeft de vibe van een overmaatse loft. Dat gevoel wordt verder gevoed doordat er her der fietsen staan en hangen. En ook de fitnessapparatuur in een hoek van de hal draagt bij aan het loft-gevoel.
Rewind naar 2006
Het verhaal van FFWD Wheels begint in 2006, met een kans die anderen lieten liggen. Henk Schipper, op dat moment al jaren actief in de fietsindustrie als agent voor onder meer Ritchey en Lake, zag de mogelijkheid om de productie van discwielen over te nemen. Nee, niet ‘disc’ als in schrijfrem, maar van de schijven van compleet dichte wielen die je bij tijdrijders en triatleten ziet. Voor de meeste wielfabrikanten zijn die geen prioriteit, maar voor Henk is dit het startschot van een eigen wielenmerk.
Inmiddels twintig jaar later telt FFWD tien medewerkers en een uitgebreid programma wielen. Henk is nog steeds betrokken bij het bedrijf, maar meer op de achtergrond. Zijn zoons Idsart en Jurre zijn er dagelijks te vinden. Kortgeleden vervoegde ook de jongste zoon, Lieuwe, zich bij het bedrijf. We leren het Zwolse bedrijf echter kennen via Rik, bijgestaan door Niek Geerts, de productmanager van FFWD. Samen leiden ze ons door het pand, de filosofie achter de wielen en de productie.
De niches die anderen niet de moeite waard vinden
Wie een blik op het programma van FFWD werpt, ziet uiteraard racefiets-, gravelbike-, en mountainbikewielen. Maar ook de dichte wielen voor op de wielerbaan en voor triatleten. Voor FFWD is het een bewuste keuze om ook de niches op te pakken. Net als racefietswielen voor velgremmen. Rik vertelt ons dat ze anno 2026 nog redelijk wat van die wielen verkopen op de Britse markt. In een wereld die massaal is overgestapt op schijfremmen, rijden er in het Verenigd Koninkrijk blijkbaar nog veel fietsers die vertragen door stukjes rubber tegen een velg te drukken. Voor de grote wielmerken is dat segment allang niet meer interessant, maar voor FFWD is het zelfs reden genoeg voor specifieke productontwikkeling. Onlangs werden er nog nieuwe velgen voor deze wielen ontwikkeld.
Minder extreme exoten zijn er ook. Zo worden de Drift-gravelwielen ook aangeboden met boost-inbouwmaten. Boost is bij gravelbikes zeldzaam; de eerste generatie gravelbike Focus Atlas had dat, maar het werd geen trend die de industrie omarmde. Maar FFWD zegt dat de Drifts met boost vooral hun weg vinden naar beachbikers, die in hun op mountainbike-gebaseerde fietsen vanwege de aerodynamica graag brede hoge velgen hebben.
Robuuste ontwerpkeuzes
FFWD biedt dus voor ieder wat wils. Nou ja, misschien niet voor werkelijk iedereen, maar in elk geval voor velen. Vooral bikers die onbekommerd hun kilometers willen afhaspelen. Want dat is precies het uitgangspunt voor alles dat ze in Zwolle ontwikkelen en bouwen. “Kleinere lagers en aluminium spaaknippels om op grammen te besparen? Dat ziet er leuk uit in specificatielijstjes, maar in de praktijk is het niet veel waard”, zo zegt Niek. “Kleine lagers gaan simpelweg eerder stuk. En aluminium spaaknippels? Als je na een seizoen of twee eens een spaak moet spannen, is het nog maar de vraag of een aluminium nippel zich niet al vast heeft gecorrodeerd aan de spaak.” Bij alle ontwerpkeuzes die te maken zijn, kiezen ze bij FFWD consequent voor de opties die over drie, vier of tien seizoenen nog steeds werken.
Dat is dan ook de reden dat ze met naven van DT Swiss werken. De producten van deze Zwitserse firma hoeven zich niet meer te bewijzen. DT werkt met strikte toleranties en alle onderdelen zijn goed leverbaar. Daarnaast heeft FFWD in diverse wielset eigen naven om daarmee bepaalde wielen op een iets gunstiger prijspunt in de markt te kunnen zetten. Maar ook bij deze naven wordt die filosofie doorgetrokken: alle onderdelen moeten uitwisselbaar zijn. Ook als ze een nieuw ontwerp overwegen, is de compatibiliteit van de onderdelen van voorgaande modellen essentieel. Van cassettedrivers en vrijlopen, tot lagers en aseindkapjes. Bij FFWD willen ze je ook jaren na aanschaf van een wielset zonder gedoe aan vervangingsonderdelen kunnen helpen. “Sorry, je linker lager is versleten, dus we moeten een nieuwe naaf inspaken” is er hier niet bij.
Garantie zonder kleine lettertjes
Het gesprek over slijtage-onderdelen draait al snel naar de garantie. Wanneer we hier op Velozine iets over wielen schrijven, vermelden we steevast de garantievoorwaarden. Juist omdat garantie een belangrijk onderdeel kan zijn van de koopoverweging. Wie een set FFWD-wielen koopt, krijgt twee jaar garantie. Registreer je de wielen bij FFWD, dan komt daar nog een jaar bij op. Op papier klinkt dat voor wielen in dit prijssegment toch wel karig, iets dat we ook al aansneden bij onze test van de mountainbikewielen FFWD Outlaw. In de praktijk blijkt het zelden een probleem. FFWD wordt weinig aangesproken op garantie, zo klinkt het met gepaste trots. En ook al is het marketingmanager Rik die het zegt; op basis van de ontwerpfilosofie hebben we ook geen reden te twijfelen aan die uitspraak.
Rik legt uit waarom ze de garantievoorwaarden desondanks zo beknopt houden: “Als we onze praktijk rondom garantie meer concreet in juridische termen willen opschrijven, dan komen daar zoveel mitsen en maren bij dat het haast onwerkbaar wordt. Daarom houden wij het gewoon lekker eenvoudig. Heb je een probleem? Neem contact op en we werken aan een oplossing.”
Het is ook precies die houding die dealers opwerpen als reden om FFWD te voeren. De aftermarket voor wielen is overvol. Elk merk belooft licht, sterk, stijf en betrouwbaar. Wat FFWD toevoegt is niet nog een reeks met marketingsuperlatieven, maar een emailadres waar snel antwoord komt en een telefoon die wordt opgenomen. De garantievoorwaarden die FFWD vermeldt zijn dus maar een deel van het verhaal; hoe er werkelijk mee omgaan wordt, is het tweede en het belangrijkste deel. Op de vraag waarom ze hun pragmatische insteek niet meer expliciet duiden geeft Rik te kennen dat dat wel een overweging is. “We zijn inderdaad pragmatisch en helpen klanten altijd om snel weer op weg te zijn. Ook al komt het dus weinig voor, we zouden het misschien wel meer moeten uitdragen op onze website… Of de media dat laten vertellen.” Uh, juist ja, waarvan akte dus…
De filosofie zit in de details die je niet ziet maar wel ervaart
Als we bij een werkbank met een proefopstelling stilstaan, verschuift het gesprek weer naar de ontwikkeling. FFWD ontwikkelt z’n eigen velgen. Daarvoor werken ze samen met gerenommeerde producenten in Azië. Een velg is niets meer dan een carbon hoepel met gaten voor spaken; gewoon eentje kiezen in de catalogus van de fabrikant, logootje er op en klaar. Toch? Ja, nee. Dat kún je doen, ja. Maar dat is niet de manier waarop FFWD wil werken. De velgen die FFWD toepast, worden exclusief voor hun gemaakt.
Als Niek ons een doorgesneden velg toont, zijn er twee interessante punten te zien. Allereerst dat de velgen intern rond de spaakgaten zijn verdikt. Dik en sterk waar het moet, dun en licht waar het kan. Dit is niet uniek voorbehouden aan FFWD, maar wel een stap waar al snel op wordt bespaard. En waar sommige het bewust aan de buitenzijde van de velg doen zodat je de versteviging ziet, daar is de methode van FFWD zo nuchter als zijzelf. Het maakt namelijk ook dat de productiemal minder complex hoeft te zijn en dat is al snel een pré als het om kwaliteit gaat.
“Al onze velgen zijn qua boring altijd exact afgestemd op de naaf, spaken en spaaknippels die we gebruiken. Zo kunnen we een optimaal duurzaam wiel garanderen” – Niek Geerts, productmanager FFWD.
Het andere punt is dat de spaakgaten allemaal onder een combinatie van twee hoeken zijn geboord. Hierdoor lijnt de spaaknippel uit met de hoek waaronder de spaak van de naaf naar de velg loopt. Niet ongeveer, maar exact. Sommige fabrikanten boren gaten niet onder een hoek. Anderen boren ze weliswaar onder vaste hoeken, maar daarmee hou je dus geen rekening met de manier waarop de spaak écht loopt. Dit is vooral het geval bij velgen die je zelf koopt. De fabrikant weet immers niet wat voor naaf je gaat gebruiken.
Voor FFWD is ongeveer niet voldoende. “De spaaknippel wil zich altijd zetten naar de boring en als die hoeken dus afwijken, ontstaat er een extra belasting, of zelfs duidelijke knik in de overgang tussen spaak en spaaknippel. In beide gevallen is de kans op breuk van spaak of spaaknippel zeer groot”, aldus Niek. Hij vervolgt: “Al onze velgen zijn qua boring altijd exact afgestemd op de naaf, spaken en spaaknippels die we gebruiken. Zo kunnen we een maximaal duurzaam wiel garanderen.”
Deels machinaal gebouwd, maar altijd afwerking met de hand
Terwijl we langs rekken met naven en spaken lopen, komen we terecht bij een machine waar semi-automatisch de spaken, velg en naaf tot een wiel wordt samengesteld. Wie wel eens wielen bouwt, weet dat met name het aanbrengen van de spaaknippels dóór de spaakgaten en het alvast een paar slagen aandraaien enorm gepriegel is. Precies dat neemt deze machine uit handen.
Voor het op spanning zetten van de spaken gebruikt FFWD de volautomatische wielrichter van Holland Mechanics. Een indrukwekkend stuk precisie-engineering van Nederlandse bodem, dat wereldwijd door talloze fabrikanten wordt gebruikt. Deze machine is in staat om zeer nauwkeurig en in een betrekkelijk hoog tempo wielen volledig op te spannen en te richten tot een prima rijdend eindproduct. Maar FFWD laat de machine niet doorgaan tot zijn perfectie. Want bij FFWD hebben ze Fero. En Fero – FFWD’s wielbouwer met ruim 100.000 wielen ervaring – doet dat beter. De laatste hand aan een product leggen nemen ze bij FFWD dus letterlijk: de handen van Fero. Zijn vakmanschap resulteert in nóg nauwkeurigere toleranties. Toleranties die, samen met de doordachte ontwerp- en materiaalkeuzes, er in resulteren dat de wielen nadat ze de hal in Zwolle verlaten hebben, er zo goed als zeker nooit meer terugkomen.
“Maar FFWD laat de machine niet doorgaan tot zijn perfectie. Want bij FFWD hebben ze Fero.”
Fast, maar vooral Long Forward
Als Arjan en ik weer terug in de auto stappen nemen we de dag nog eens door. We komen snel tot de kern van wat FFWD in onze ogen is. Namelijk dat de nuchterheid in het ontwerpproces het gevolg is van een passie voor fietsen. Fietsers die zelf prima snappen wat het betekent om te kiezen voor een set carbon wielen: voor veel rijders de grootste investering naast de fiets zelf. Juist daarom zetten ze zich er bij FFWD voor in om te zorgen dat die upgrade jaren en duizenden kilometers later nog steeds voelt als een goede beslissing. Spaken die nog gewoon gespannen kunnen worden als dat nodig is. Vervangingsonderdelen die gewoon leverbaar zijn. En een garantiebeleid dat niet leunt op juridische slagbomen, maar op vertrouwen.
Passie en nuchterheid lijken elkaars tegenpolen, maar bij FFWD zijn ze dat overduidelijk niet. Ze zijn twee kanten van dezelfde medaille: wat heeft een fietser werkelijk nodig? Die vraag stellen ze zich hier vanaf de eerste ontwerpschets tot de laatste slag die Fero aan een wiel geeft voordat deze de doos in gaat. Keuzes die je misschien niet terugziet in een specificatielijstje, maar die je wel degelijk voelt. Het is een insteek die in het brede marktaanbod ondergewaardeerd wordt: niet streven naar iets dat goed genoeg is tijdens het verkooppraatje en in specificatieoverzichten, maar goed is in wat het werkelijk móet doen. Dat FFWD die insteek al twintig jaar strak weet te verankeren in het bedrijf, is iets waar ze trots op mogen zijn. En waarmee jij als kilometervreter je voordeel mee kunt doen. Wat dat betreft had het bedrijf net zo goed LFWD, of Long Forward, kunnen heten…
Meer info: ffwdwheels.com
