Reizen | Rallarvegen, Noorwegen: Spoorzoeken op de Hardangervidda

Nooit zo over nagedacht, maar wie een spoorlijn wil aanleggen door onherbergzaam terrein, heeft ook een weg nodig om mensen en bouwmateriaal aan te voeren. Dat is precies wat in 1894 in Noorwegen gebeurt is bij de aanleg van de spoorweg van Oslo naar Bergen, dwars over de Hardangervidda, de grootste hoogvlakte van Europa. Die weg, de Rallarvegen, ligt er nog steeds en is inmiddels de populairste gravel- en mountainbikeroute van Noorwegen. Arjan en zijn gezin reden ’m.

Tekst en foto’s: Arjan Kruik


Rallarvegen: dwars over de Noorse Hardangervidda

Mountain- en gravelbikers hebben veel te danken aan de Noorse spoorwegen. De aanleg van de spoorlijn tussen Oslo en Bergen aan de Noorse westkust was ruim honderd jaar geleden een ongekend ambitieus project. Het plateau van de woeste en vrijwel verlaten Hardangervidda, op circa duizend meter hoogte, moest met slimme ingenieurtrucs en vooral de noeste arbeid van duizenden spoorwegwerkers overwonnen worden. Maar het leverde, naast een spoorweg, als onbedoelde bonus ook de Rallarvegen op; een onverhard weg langs de spoorlijn voor de aanvoer van mankracht en materiaal. De naam Rallarvegen is een samentrekking van de Noorse woorden rallar (werklui) en vegen (weg). Die Rallarvegen vormt nu een fantastische fietsroute door een spectaculair landschap, tussen het gehucht Haugastøl en het dorp Flåm aan de beroemde Auerlandsfjorden.

“Het klimaat van de Hardangervidda is hard. In mei kan het er ’s nachts nog flink vriezen en de temperatuur komt ’s zomers zelden boven de twintig graden uit.”

Na Haugostøl laat je de wereld van autoverkeer achter je. De Rallarvegen is voor het overgrote deel exclusief voor fietsers. Het pad slingert mee met de kronkelende spoorlijn en kruist die af en toe. Al op duizend meter hoogte beland je in een alpien, boomloos landschap. Het klimaat van de Hardangervidda is hard. In mei kan het er ’s nachts nog flink vriezen en de temperatuur komt ’s zomers zelden boven de twintig graden uit. De sneeuw- en boomgrens ligt er behoorlijk lager dan in de Alpen. Zelfs in augustus kan het voorkomen dat je, zoals wij, met de fiets nog een sneeuwveldje moet oversteken!

De Rallarvegen ligt er op de meeste plekken goed onderhouden bij. Zó goed, dat je deze route ook prima met een gravelbike zou kunnen rijden.

Zou dit ook in Nederland kunnen? In dit hokje staan thermoskannen met koffie en thee, koeken en zoetigheid. Wie wat wil hebben, laat een passende hoeveelheid Noorse kronen achter in een daartoe bestemd bakje…

Bont gezelschap

Voor het weer hoef je dus niet naar Hardangervidda toe. Maar de ruigfraaie omgeving vergoedt veel. Althans, wat daar van zichtbaar is. Vanwege de laaghangende bewolking wordt het landschap namelijk maar stukje bij beetje onthult. Op zonnige dagen zou het panorama weergaloos mooi moeten zijn, maar dan ben je niet de enige die daarvan wil genieten. “Met mooie zomerweer, zeker in het weekend, zijn al onze fietsen verhuurd”, vertelde de fietsverhuurder in Haugastøl ons vanmorgen, toen ik verbaasd zijn enorme aanbod bekeek. Het schijnt dat elk jaar, tussen eind juli en eind oktober, ruim twintigduizend fietsliefhebbers de Rallarvegen rijden!

“We komen van alles tegen. Snelle mountainbikers in strak lycra, in Gore-Tex gehulde vakantiefietsers met volle tassen aan de bagagedrager en zelfs een heer in z’n dagelijkse kloffie.”

Dat zal dan een bont gezelschap zijn, bedenk ik, want ondanks dat we nu niet veel andere fietsers treffen, is het wel van alles wat. Snelle mountainbikers in strak lycra, in Gore-Tex gehulde vakantiefietsers met volle tassen aan de bagagedrager en zelfs een heer in z’n dagelijkse kloffie. De route is dan ook niet echt technisch: je krijgt overwegend gravelwegen voor de wielen, afgewisseld met enkele stenige stukken. Toch zijn we blij dat we een mountainbike gehuurd hebben en niet de zware trekkingfietsen met Shimano-versnellingsnaaf die de verhuurder ook in de aanbieding had.

Je waant je op de Rallarvegen alleen op de wereld.

Rallarvegen

In Noorwegen hoef je voor gletsjers niet zo heel hoog. Op de Hardangervidda al op zo’n 1.200 meter!
Rallarvegen, Noorwegen

Finse 1222 en ijsplaneet Hoth

Op exact 1.222 meter hoogte ligt Finse, aan de voet van de Hardangerjøkulen-gletsjer. Ik tel zo’n twintig gebouwtjes, inclusief het treinstation, het Rallarvegen-museum en de hutjes aan de oever van het ijzige Finsevatnet. Bijzonder zijn de speciale sneeuwgraafwagons, die ’s winters gebruikt worden om het spoor sneeuwvrij te maken. Je bent zó door Finse heen, maar om even op te warmen lopen we Hotel ‘Finse 1222’ uit 1909 binnen. Een sfeervol hotel dat nauw verbonden is met historie van de spoorlijn. Veel hout, kroonluchters en een inrichting die bij 1909 past, alhoewel dat (deels) schijn is: gedurende WOII, toen Noorwegen was bezet door de Duitsers, bombardeerden de Britten Finse namelijk.

“In Finse 1222 zijn in de winter van 1979 de buitenopnames gemaakt van The Empire Strikes Back. We fietsen hier dus als het ware op de ijsplaneet Hoth!”

In Finse 1222 ontmoet je fietsers, maar ook wandelaars die rond de gletsjer of in het nationale park Hallingskarvet tochten maken. Zwart-witfoto’s sieren de wanden van gangen en kamers, een eerbetoon aan de mensen die een rol hebben gespeeld in de geschiedenis van Finse. Tof weetje voor Star Wars-fans (en wie is dat niet?): in Finse 1222 zijn in de winter van 1979 de buitenopnames gemaakt van The Empire Strikes Back, het derde deel van de Star Wars-trilogie die in 1980 uitkwam. We fietsen hier dus als het ware op de ijsplaneet Hoth!

Toys for boys: in Finse staan speciale sneeuwboorwagons om te garanderen dat ook ’s winters de treinen kunnen blijven rijden.

Soms ligt er nog zoveel sneeuw, dat fietsen niet meer mogelijk is.

Even spelen.

Høgste punkt

“Høgste punkt, 1.343 m.o.h.”, meldt een bordje langs de vegen. Bijna ongemerkt hebben we het plafond van de route bereikt. Vanaf hier gaat het in dalende lijn verder, door een desolaat berglandschap met ruwe rotsen, tientallen grote en kleine meren en weidse uitzichten. Veel opschieten doen we niet: elk moment is een fotomoment. Fietsers die we ingehaald hebben, komen weer voorbij als we stilstaan, waarna we ze vervolgens weer voorbijsteken.

“Bij Myrdalsberget, vlak bij het treinstationnetje van Myrdal, knijpen we in de remmen. Via een hele reeks opeenvolgende haarspeldbochten zien we fietsers afdalen, de diepte in.”

Bij Myrdalsberget, vlak bij het treinstationnetje van Myrdal, knijpen we in de remmen. Via een hele reeks opeenvolgende haarspeldbochten zien we fietsers afdalen, de diepte in. Wie de Rallarvegen in omgekeerde richting rijdt, wacht hier een uitdaging! Ook de treinen van de Flåmsbana, een zijtak van de spoorlijn naar de kustplaats Bergen en een populaire toeristische attractie, nemen deze hindernis. Vanaf Flåm moeten deze treinen op een traject van twintig kilometer 867 hoogtemeters overwinnen om het station van Myrdal te bereiken.

Rallarvegen

Hoogste punt: 1.343 meter.

Hard doorrijden is zonde. Zoveel mooie plekken of even bij stil te staan…

Rallarvegen

De afdaling naar Flåme: gestapelde haarspeldbochten volgens het boekje.

Onverwachte retour

Ook wij sturen omhoog richting Myrdal. Onze overnachting staat hier gepland. Morgen pas wachten ons de eenentwintig haarspeldbochten naar Flåm. Althans, dat is het plan. De volgende ochtend, bij het ontbijt in het leuke en gastvrije familiehotel Myrdal Fjellstove, besluiten we het plan aan te passen: het regent namelijk pijpenstelen en dat blijft de hele dag zo. Natuurlijk, daar kan je je met een goede regenjas tegen wapenen. Echter, onze trein terug van Flåm naar Myrdal (en vervolgens door naar Haugastøl, waar mijn auto staat) vertrekt pas ’s middags om vijf uur. Om dan in de regen de hele dag in Flåm door te brengen… En dus kijken we ’s ochtends in plaats van ’s middags door de raampjes van de trein naar buiten en zien we het landschap waar we gisteren nog zo intens van genoten hebben in een flits voorbij gaan. Mooi avontuur, die Rallarvegen.

Rallarvegen Myrdal

Om in het bergdorp Myrdal te komen moet je eerst weer een stukje omhoog.

Het ene moment eet je nog een reepje in de wildernis, niet veel later staat er bord rømmegrøt, typisch Noorse pap van zure room, voor je klaar. De smaak is, zeg maar, nogal wennen. Maar hoe zeg je dat netjes in het Noors tegen zo’n vriendelijke gastvrouw?

Uitzicht vanaf familiehotel Myrdal Fjellstove. Je ziet het niet op de foto, maar het regent pijpenstelen! Het treinstation ligt aan de overkant.

Het treinstation van Myrdal.

Reisinformatie Rallarvegen, Noorwegen

Algemeen

Op Oslo Airport komen de meeste internationale lijnvluchten aan. Er zijn echter nog meer internationale vliegvelden, waaronder in Bergen. Wie met de auto wil moet via Denemarken en Zweden rijden. Of in Denemarken een ferry naar Noorwegen nemen. Check visitnorway.nl.

Bikes

Eigen mountainbike meenemen kan, maar hoeft niet. Bij het startpunt in Haugastøl en iets verder langs de route, bij Finse, zijn goede mountainbikes te huur. Info vind je op rallarvegen.com.

Accommodatie

Je kunt de Rallarvegen prima in één dag rijden, maar het is leuker en interessanter om deze route over twee dagen uit te smeren. Langs de route liggen verschillende fietsvriendelijke accommodaties. Arjan overnachtte achtereenvolgens bij het Turistsenter in startplaats Haugastøl (haugastol.no) en bij de stationsplaats Myrdal in hotel Myrdal Fjellstove (myrdalfjellstove.no). Beide onderkomens zijn van harte aanbevolen! Andere accommodaties worden vermeld op rallarvegen.com.

Beste reistijd

Zoals je ziet op de foto’s ligt er ook ’s zomers veel sneeuw op de Hardangervidda. Afhankelijk van de hoeveelheid sneeuw die ’s winters valt, is de Rallarvegen berijdbaar vanaf juli tot eind september. Wie de route in het weekend wil rijden, kan het beste vooraf huurbikes en treintickets reserveren.

Route

De Rallarvegen is zo’n tachtig kilometer lang. Startplaats is Haugastøl, gelegen op zo’n duizend meter hoogte. Vanaf daar is het licht klimmen tot het hoogste punt (1.342 meter) bij Gaervatn. Het tracé daalt vervolgens af naar Flåm, dat op zeeniveau ligt. Het wegdek bestaat overwegend uit steengruis, enkele stukjes zijn wat rotsachtig. Op het eindpunt in Flåm kun je doorfietsen naar Bergen of de trein terugnemen. Arjan pakte vanwege slecht weer al eerder de trein terug, bij de halteplaats Myrdal.

Het Turistsenter in Haugastøl is het startpunt van de Rallarvegen. De naam is wat misleidend, want het Turistsenter is echt een superleuk hotel. Ook ’s winters; dan kan je er snowkiten!

Velozine-routes op Komoot

Bij Velozine steken we een hoop tijd, geld en moeite in de productie van reisverhalen. We willen je inspireren er op uit te trekken en aanmoedigen dezelfde mooie mountainbikeavonturen te beleven als wij. Maar dan moeten we de routes die we gereden hebben natuurlijk wel makkelijk met jou, onze lezer, kunnen delen. Om dat mogelijk te maken werken we samen met Komoot, een app voor het vinden, plannen en delen van routes. De trails en routes die we voor dit verhaal gereden hebben vind je hieronder.

Gratis regio-bundel voor nieuwe Komoot-gebruikers

Bespaar €8.99 en download gratis een regiopakket naar keuze met offline kaarten.

Interesse? Ga dan naar www.komoot.nl/account/gift en voer deze code in: VELOZINE, of klik simpelweg hier.

Deze actie geldt tot 31-12-2022.

Geplaatst in Reizen en routes en getagd met , , , , .
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments