Reizen | Zwitserland: mountainbiken in het Bike Kingdom

Tekst en foto’s: Arjan Kruik

Mijn eerste kennismaking met Zwitserland is van lang geleden. En niet eens uit de praktijk, maar uit een boek. Meer precies: het stripboek Asterix en de Helvetiërs, waarin scenarist Goscinny en tekenaar Uderzo de Zwitsers op onnavolgbare wijze persifleren. Denk aan hun veronderstelde punctualiteit en properheid, hun neutraliteit, Willem Tell, het bankgeheim, horloges, kaasfondue, jodelen en natuurlijk de edelweiß en eeuwig besneeuwde bergen.

Ik heb die strip, net als overigens alle andere albums van Asterix en Obelix, helemaal stukgelezen, waardoor de gebruikte stereotypen en clichés zich stevig in mijn brein genesteld hebben. Heeft iemand het over kaasfondue? “Het meer in met gewicht aan je voeten!”, roep ik dan reflexmatig, terwijl ik de iconische plaatjes van die grote koperen ketel vol draderige kaas direct weer voor me zie. Vanwege de indruk die Asterix en de Helvetiërs in mijn vroege jeugd heeft achtergelaten, percipieer ik de Zwitsers als een beetje vreemd, maar ook schoner, opgeruimder en beter georganiseerd slag mensen dan andere Europeanen.

Zit daar een kern van waarheid in? Na mijn bezoek aan het Zwitserse mountainbikegebied rond de plaatsen Arosa, Lenzerheide en Chur moet ik die vraag toch wel met ja beantwoorden. Het Bike Kingdom, zoals de overkoepelende naam luidt, zit namelijk supergoed in elkaar. De vele liften en gondels, de alomtegenwoordige routebordjes en de kwaliteit én variatie van de trails maken het tot een superfijne vakantiebestemming. Ik neem je hieronder even mee naar de drie dagen in juli vorig jaar, toen Sebastiaan en ik er waren.

Dag 1: met Lara naar de Piz Scalottas

Bike Kingdom dus. Grappig, voor een land dat al sinds 1291 geen koning meer heeft. Nog grappiger: een Bike Republic vind je in Sölden, bij de oosterburen die pas in 1918 afscheid namen van de monarchie. Maar goed, genoeg geschiedenis. Sebastiaan en ik verblijven in Lenzerheide in een bikehotel vlakbij het dalstation van de gondel die naar de top van de 2.896 hoge Rothorn voert. Pal naast het hotel staat de houten stellage die de start van een jumpline vormt. Spectaculair, wat daar gebeurt! Voor mij een brug te ver, maar Sebastiaan, behept met minder levensjaren en vooral met meer skills dan ik, leeft zich er, nadat we in de loop van de middag zijn aankomen, nog even uit.

Sebas en ik zijn niet op de bonnefooi naar Lenzerheide afgereist, maar op uitnodiging van de plaatselijke VVV. En bij zo’n officiële uitnodiging hoort altijd een strak programma, zeker in Zwitserland. Voor de aankomstdag is dat een Late Shred in het park oftewel een avondsessie. Van half juli tot half augustus draait de Rothornbahn namelijk tot acht uur ’s avonds door. Maar we hebben pech, het gaat stevig regenen. Oftewel: er valt even helemaal niets te shredden.

Voor onze eerste échte bikedag voorziet het programma in een rit met Lara op de trails aan de westkant van Lenzerheide. Lara is niet alleen verantwoordelijk voor de marketing van het Bike Kingdom, maar ook gediplomeerd bike-guide. Maar aangezien de afspraak pas om twaalf uur staat, verkennen Sebas en ik flanken van de Piz Scalottas eerst op eigen gelegenheid. Twee opeenvolgende stoeltjesliften brengen ons naar 2.250 meter hoogte, waar je twee opties hebt: links of rechts. Althans; officiële opties, met speciale biketrails. Want tenzij het expliciet staat aangegeven zijn in het Bike Kingdom álle paden toegankelijke voor mountainbikers.

Top Fops en Tgantieni

We kiezen de Top Fops, een hevig kronkelend pad met een ondergrond van harde klei en grove keien. Zo nu en dan zit er een lekkere flow in, maar op andere momenten is het vanwege de scherpe bochten en grote stenen vooral opletten geblazen. Halverwege, ter hoogte van een berghut met de naam Alp Fops, gaat de Top Fops-trail over in de Tgantieni-trail. In tegenstelling tot de Top Fops is deze trail heerlijk flowy. Zo schieten de resterende dieptemeters naar de lift razendsnel onder onze wielen door.

Bij de lift kijken we elkaar aan. Nog een keer? Nog een keer! Bekendheid met het terrein is altijd een voordeel en het is dus niet zo gek dat we de tweede run sneller, gecontroleerder en met nog meer plezier afleggen. Maar omdat al die bochten dorstig maken, verlaten we de trail bij de Alp Fops. Tijd voor een pauze. De hut is klein maar fijn, met een gezellig terras op het zuiden dat uitzicht biedt op de Rothorn en de Schwarzhorn. Met een lokaal gebrouwen biertje erbij is het er prima uit te houden.

Scalottas en Alp Nova

Bij het bergstation van de Scalottas-lift treffen we Lara. Geen plichtplegingen, niet nog even een bakkie doen, maar gelijk het gas erop. Kijk, daar houden we van. Onze begeleidster neemt ons mee over de Scalottas, een panorama-trail die van zuid naar noord over de flanken van de Piz Scalottas en Piz Danis loopt. “Dit is één van m’n favoriete trails”, vertelt Lara. En als we achter haar aan jagen snap ik waarom. Razendsnelle flow-secties worden regelmatig afgewisseld door uitdagende rotspassages. Puur genieten, alhoewel we noodgedwongen wel even moeten pauzeren langs de rand van het pad. Reden: Sebastiaan rijdt een stootlek. Hup, snel een plug erin en dóór!

Na zo’n honderdvijftig dieptemeters gaat de Scalottas-trail eerst over in de Alp Nova-trail en vervolgens de Höhenweg Alp Stätz. Die laatste begint met een stevige klim, maar daar krijg je daarna ruim zeshonderd hoogtemeters trailfun voor terug. Non-stop, want Sebastiaans band houdt z’n lucht gelukkig probleemloos vast en stoppen voor foto’s doen we deze keer niet. Lekker man!

Lavoz-trail en Dark Forest-trail

Aan het einde van de Höhenweg Alp Stätz, als we de bidons even vullen bij een fonteintje, biedt Lara ons de keuze uit twee opties: de Alp Stätz-trail te volgen tot aan het dal óf weer zo’n driehonderd hoogtemeters omhoog fietsen om de Lavoz-trail en de Dark Forest-trail te rijden. De keuze is natuurlijk niet moeilijk: we gaan weer omhoog. Wie kan de verleiding van een naam als de Dark Forest-trail weerstaan? In het Zwitserduits klinkt het nog toffer: Dunklen Wald. Plus: de Lavoz-trail is Lara’s favoriet. En wie ontzegt z’n gids nou een rit over haar lievelings trail.

Het klimmen, eerst nog offroad, maar al snel over de weg, valt niet tegen. Althans, als ik met de ketting helemaal links in een rustig tempo omhoog peddel, voel ik me eigenlijk best wel het mannetje. Dit gaat prima! Totdat we worden ingehaald door een oude knar op een stalen mountainbike van minstens dertig jaar oud, met velgremmen, 26 inch wielen en een starre voorvork. Oei, dat zet de zaken in een onaangenaam perspectief. Ik mompel nog wat over de rolweerstand van m’n zwaargewicht trail-banden, maar daar heeft het stemmetje in m’n hoofd geen boodschap aan “Je moet meer aan je conditie werken Kruikie!”, klinkt het. Jaja…

De Lavoz-trail en de aansluitende Dark Forest-trail hebben elk hun eigen karakter, zo blijkt. De Lavoz-trail bestaat voornamelijk uit wortels, de Dark Forest-trail is meer een snelle flowtrail. Allebei op hun eigen manier erg lekker en schreeuwend om nog een keer, want dit zijn bij uitstek paden die leuker worden naarmate je ze beter kent. Voor ons zit een herhaling er echter niet meer in, de tijd is op. Rustig rollen Lara, Sabstiaan en ik de laatste meters terug naar de Heidsee, het meer van Lenzerheide, waar we met een lekker hete flammkuchen en een groot glas nulpuntnul neerstrijken op een terras en de dag evalueren. Conclusie: ’t was lekker!

Dag 2: Bike Kingdom Park

Op onze tweede dag in het Bike Kingdom moeten we het stellen zonder het het gezelschap van Lara. Vanwege de gezelligheid is dat jammer, maar als het gaat om het vinden van de weg redden we het wel zonder haar. We rijden namelijk de hele dag in het Bike Kingdom Park op de onderste flanken van de Rothorn. En daar is verkeerd rijden uitgesloten. Je kunt in het park maar twee kanten op: met de gondel omhoog en vervolgens over één van de vijf trails weer naar beneden. De afstand tussen het dalstation en het bergstation is vierhonderd meter, dus ook dat is te overzien.

De sfeer aan deze kant van het dal is totaal anders. Troffen we gisteren op de Piz Scalottas vooral trailbikers, het publiek dat het Bike Kingdom Park bezoekt rijdt voornamelijk op dikke downhill- en endurobikes, met fullface-helmen en uitgebreide bescherming. En alhoewel dat op de zwarte lijnen zeker geen overbodige luxe is, kun je de meer gematigde rode en zeker de blauwe lijnen gewoon met een trailbike rijden. Sterker: op de blauwe lijn treffen we regelmatig vaders en/of moeders met kinderen!

De kwaliteit van de trails is echt bizar goed. De kuipbochten liggen erin alsof ze gisteren nog in de berghelling geboetseerd zijn. In het begin zijn die hoge bochten behoorlijk intimiderend, maar na een paar rondjes raak ik aan de schaal gewend en lukt het me ze lekker hoog aan te sturen. Het gevoel dat volgt als je de bochten zo met elkaar verbindt is onbeschrijflijk. Om maar niet te spreken van het geluid dat de banden maken als de G-krachten opbouwen. Wroesj! De houten stellages die eveneens in de trail zijn opgenomen vragen er vanwege hun hoogte en omvang eveneens om dat je de knop in je hoofd even omdraait; niet teveel remmen, niet twijfelen. Ook hier is snelheid je vriend.

Oefening baart kunst

Het mooie van bikepark rijden is de herhaling. Een lijn rijden, bedenken hoe het beter kan en vervolgens nog een keer gaan. En zo de hele dag door. Fijnslijpen, analyseren en weer verder fijnslijpen; wie z’n mountainbiketechniek snel en effectief naar een hoger niveau wil trekken, kan eigenlijk niet om een bikepark heen. Tot op zekere hoogte natuurlijk, want er zijn barrières die je niet in een weekendje bikepark kunt slechten. Veel northshores en kickers van de Shore-line vormen voor mij zo’n barrière. En op ook de Straight-line, een track uit de downhill-worldcup, is voor mij te hoog gegrepen. Geen probleem, er zijn lijnen genoeg die me wel goed liggen.

Over lijnen gesproken; ik ben de tel kwijtgeraakt, maar tegen het eind van de blauwe Flowline – of was het toch de rode Primeline? – stuit ik op een gegeven moment op twee trailbouwers. Het zijn Jared uit Duitsland en Finn uit Vlaanderen. Jared hanteert schep en schoffel beroepsmatig, Finn zit in Lenzerheide op school en helpt in de vakantie mee om met z’n hobby wat bij te verdienen. “De hele zomer zijn er dagelijks meerdere shapers aan het werk in het park”, vertelt Jared. “Het werk is nooit klaar, er is altijd wel wat te repareren of te verbeteren.”

Dat viel te verwachten, met trails die dag in dag uit vele honderden rijders te verwerken hebben. Maar toch is het goed om daar bij stil te staan als je weer over zo’n perfect gemanicuurde trail naar beneden speert. Zonder toegewijde trailbouwers geen trails.

Dag 3: Dark side of the moon

Onze derde dag in Lenzerheide beginnen we wederom met een rit in de Rothornbahn. Maar deze keer zetten we in het middenstation niet koers richting dal, maar stappen we over in het tweede deel van deze lift. Als we een kleine anderhalve kilometer hoger uitstappen, staan we in een totaal andere wereld, de wereld van het hooggebergte. Kaal, stenig en niet te vergeten koud. De wind komt met stormkracht over de kam geraasd. Alhoewel het is hoogzomer is, zijn de meegenomen windjacks dus zeker geen overbodige luxe.

Het doel van vandaag: de Dark side of the moon-trail die over het hoogplateau tussen de Rothorn en de Alplihorn loopt. Dat plateau heet Totälpli, lees ik op de kaart. In het Zwitserduits is älpli een verkleinwoordje van alp. En zou tot dan doods betekenen? Het lijkt er wel op, het landschap is ruw en desolaat. En daardoor ook een beetje beangstigend. Hoe anders dan de strakgetrokken flowtrails in het bikepark duizend meter lager! En alhoewel het pad op zich niet eens zo lastig is, intimideert het landschap me dusdanig, dat ik niet in m’n ritme kom. Ik maak zelfs een uitglijder op een sectie die ik onder normale omstandigheden met twee vingers in m’n neus zou nemen.

“Laat het los, dit is maar gewoon een biketrail”, spreek ik mezelf toe. Dat helpt, langzaam maar zeker kom ik er weer in. Kijk, ik kan het wel! En met het toegenomen zelfvertrouwen komt ook het genieten weer terug. Want wat een plek is dit! En nu ik wat meer de tijd neem om om me heen te kijken, blijkt het landschap veel minder doods de naam Totälpli impliceert. Verscholen tussen de stenen zien honderden planten kans hun bloemen te laten bloeien. Het wit met geel van madeliefjes, het heldere blauw van gentiaan, het roze van arnica. Kleur en leven genoeg, als je maar wat beter kijkt.

Älplisee-trail

Als we vele tientallen bochten later de rand van het plateau bereiken, opent zich onder ons een vallei. Hier begint de Älplisee-trail. We zien ‘m aan de overkant al lopen, als een smal streepje in de helling. Ook hier moet je geen hoogtevrees hebben. Links van het pad gaat de berg steil omhoog, rechts steil omlaag. Best spannend dus. Maar man, wat is het ook hier mooi. Het rood en grijs van het gesteente, het heldere groen van het gras, de beekjes die in vele tientallen bochten bergafwaarts meanderen, de weerspiegeling van de bergmeertjes.

Even voorbij de Älplisee, het meertje dat de trail z’n naam heeft gegeven, sluiten we aan op de Hörnli-trail, genoemd naar de gelijknamige berg hoog boven Arosa. We zijn weer terug in de bewoonde wereld. Nog stijf van de adrenaline staan we voor de keus: in Arosa een pauze inlassen of nog even lekker doorknallen? Het wordt het laatste. En dus laten we ons vanuit Arosa met de Hörnli Express naar de top van de Hörnli voeren en cirkelen we vervolgens over de Hörnli-trail weer zo’n 600 dieptemeters omlaag. Letterlijk cirkelen, want de trail bestaat van boven tot beneden louter uit bochten.

En dan is het toch echt tijd voor wat ontspanning en vooral een flinke dosis koolhydraten. Op het terras van een berghut naast de trail pakken we een met zachte schapenvachten beklede bank. Zo, hier krijgen ze ons voorlopig niet meer weg! Nou ja, of toch wel, want het is nog een hele toer om vanuit Arosa weer terug in Lenzerheide te komen. Eerst weer omhoog naar de Hörnli, daar de aansluitende gondel naar de Urdenfürggli nemen en vervolgens nog nog een ruime duizend dieptemeters afdalen naar Lenzerheide. Maar dat is van later zorg, eerst even die aprikosenkuchen soldaat maken…

Is het Bike Kingdom de moeite waard?

Ik begon dit verhaal met de opmerking dat in Arosa, Lenzerheide en Chur alles voor mountainbikers zo goed geregeld is. Daar is niets op af te dingen. Infrastructuur, markering, route-app, berghutten, bikeshops, verhuur, accommodaties, allemaal dik voor elkaar. Maar dat alles heeft wel een prijs: Zwitserland is sowieso geen goedkope vakantiebestemming en het Bike Kingdom al helemaal niet. De Zwitserse frank is nou eenmaal duur ten opzichte van de euro. Alhoewel de verschillen kleiner zijn dan je denkt; de prijzen in de omringende Alpenlanden zijn de afgelopen jaren immers ook flink gestegen. De kans is groot dat een vakantie in het Franse Porte du Soleil of het Oostenrijkse Saalfelden-Leogang, twee qua omvang vergelijkbare bike-gebieden, niet eens heel veel goedkoper zal uitpakken.

Ondanks de prijzen zou ik dus nog graag eens teruggaan. En dan niet alleen om door het bikepark te knallen, maar vooral ook om nog meer lange tochten door het hooggebergte te maken. Trails als de Dark Side of the Moon en de Älpli vergeet je namelijk echt nooit meer. En daar hebben ze er in het Bike Kingdom nog veel meer van. Routes als de Furcletta-ronde en de Parpaner Weißhorn-ronde. Kortom: wordt vervolgd, als het aan mij ligt.