Pedaalterugslag
We schreven eerder uitvoerig over pedalkickback of pedaalterugslag: dit is het effect waarbij je crank naar achteren wordt getrokken als de achtervering invert en het achterwiel van de trapas af beweegt. De oplossingen die inmiddels op de markt zijn, zijn onder te verdelen in twee kampen: kamp achternaaf en kamp crank. DT Swiss (met de DEG DF-vrijloop) en E*Thirteen (met de Sidekick-naaf) kozen voor het eerste: een instelbare extra vrijheidsgraad in de vrijloop. Ochain, dat sinds juli 2025 onderdeel is van Sram, kiest voor het tweede en mikt met de active spider op de positie tussen crankarmen en kettingblad.
Pedaalterugslag elimineren in naaf of crank?
Het voor de hand liggende verschil tussen beide oplossingen — waar het ergens zit in de aandrijflijn — levert een minder voor de hand liggend effect op. De actieve kettingadapter van Ochain laat het kettingblad ten opzichte van de cranks een instelbare hoek achterwaarts roteren: Drie, zes, negen of twaalf graden (of blokkeren voor geen vrijheidsgraad). Die vrije draaihoek is één-op-één ook de graden die je dus in de pedalen voelt.
Bij een oplossing in de achternaaf werkt dat anders. Daar zit de extra vrijheidsgraad achter de cassette. De cassette-rotatie wordt via ketting en kettingblad vertaald naar crank-rotatie in de verhouding van de versnelling die je geschakeld hebt. In de lichtste versnelling (bijvoorbeeld 32×52) wordt een vaste vrijheidsgraad in de naaf aan de crank véél kleiner. In de zwaarste versnelling (zoals 32×10) juist véél groter. Precies om die reden ontstond er de voorbije jaren juist een tegenbeweging ten opzichte van naven die zeer veel ingrijppunten en daarmee een kleine vrijloophoek hebben. Die pakken dus sneller op, wat als voordeel werd gezien na het accelereren na een bocht, maar juist het pedaalterugslageffect sterk vergroten.
Sram illustreert dit in de onderstaande grafiek. Daarbij wordt een achternaaf met een vrijloophoek van zes graden (60 poe, wat staat voor points of engagement), met in serie nog eens achttien graden aan extra vrijloophoek, vergeleken met een Ochain-spider met twaalf graden vrijheidsslag in combinatie met een achternaaf met een halve graad vrijloophoek (690 poe). In tegenstelling tot de pedaalterugslag-oplossing in de naaf, blijft de twaalf graden bij de Ochain ongeacht de gekozen overbrenging (horizontale as van de grafiek) consistent. Waar de naaf-oplossingen dus precies het tegenovergestelde doen van snel ingrijpende naven, kun je zo’n ‘snelle’ naaf wel degelijke gebruiken én pedaalterugslag minimaliseren wanneer je dit dus met een Ochain combineert.
Sram Ochain R, N, S en E
In de krappe negen maanden tussen de overname van Ochain door Sram is de productie verhuisd van Italië naar Taiwan. Sram meldt daarbij dat de Italiaanse Ochain-medewerkers ondersteunende functies voor Srams engineering en technische afdelingen hebben gekregen. Tegelijkertijd met de verhuizing van de productie zijn er ook een aantal verbeteringen doorgevoerd. Zo zijn de modellen allemaal robuuster gemaakt met betere afdichting en de interne onderdelen meer uniform gemaakt. Concreet betekent dit dat onderhoud en vervangen van slijtdelen gemakkelijker gaat, zowel voor bikeshops als thuissleutelaars, zo meldt Sram expliciet. Reken er op dat je om de 100 rij-uren de elastomeer elementen moet vervangen. Om de 200 uur is een volledige onderhoudsbeurt nodig.
Zoals te verwachten zijn de nieuwe Sram Ochain-modellen enkel nog compatibel met Sram-cranks. Er zijn drie- en acht-bouts montage-opties te verkrijgen van alle vier de modellen Ochain. Die werken allemaal met kettingbladen met een 104 millimeter BCD (steekcirkel) en zijn verkrijgbaar met 32, 34 en 36 tanden. Al deze kettingbladen zijn geschikt voor gebruik met zowel Eagle Drivetrain als Eagle Transmission-systemen.
Ochain R
Ochain R is de topvariant voor spierfietsen. Via de externe instelring aan de buitenkant van de spider schakel je zonder gereedschap tussen de Lock, drie, zes, negen en twaalf graden vrijheidshoek, dus ook tijdens de rit. Daarmee is Ochain R in principe het meest veelzijdige model, gericht op bikers die per trailtype of zelfs per afdaling willen variëren.
De drie-bouts-versie weegt 177,2 gram, het acht-bouts-model 178,9 gram. De adviesprijs bedraagt 380 euro.
Ochain N
Ochain N werkt mechanisch hetzelfde als R, maar hierbij heb je geen externe instelring. In plaats daarvan zit de instelling binnenin, in de vorm van een travel chip. Af fabriek staat Ochain N op negen graden; met de optionele chipset zijn zes en twaalf graden mogelijk. De chip wissel je met standaard gereedschap. Wie later toch de externe instelring wil, kan Ochain N via de External Travel Adjust Upgrade Kit opwaarderen naar het niveau van Ochain R.
De Ochain N is er eveneens met Sram drie-bouts en acht-bouts-montage. Door het ontbreken van de externe verstelling is dit de lichtste active spider van Ochain met 167,7 gram voor de drie-bouts-versie en 169,4 gram voor de versie met het acht-bouts-montagepatroon. De adviesprijs van de Ochain N bedraagt 310 euro.
Ochain S
Met de Ochain S biedt Sram je een e-mountainbike-tegenhanger van Ochain R. Deze heeft dus dezelfde externe instelring met Lock, drie, zes, negen en twaalf graden vrijheidshoek. Dit model is specifiek gebouwd voor de Bosch BDU38-motorinterface (CX Gen 5). De achterliggende gedachte blijft gelijk: je past dus eenvoudig zonder gereedschap de instelling aan passend bij het karakter van de e-bike waarop Ochain S terechtkomt.
Sram heeft bij publicatie van de persmap nog geen definitief gewicht vrijgegeven voor Ochain S. De adviesprijs bedraagt 380 euro.
Ochain E
De Ochain E verhoudt zich tot Ochain S zoals Ochain N zich tot R verhoudt: dat wil dus zeggen dat je de instelling intern aan moet passen middels de interne travel chip. Standaard komt de Ochain E met de negen graden-instelling. Wisselen naar twaalf graden doe je intern door travel chip te uitwisselen. De zes graden-chip is niet compatibel. Verder is de Ochain E achteraf op te waarderen naar een Ochain S via de External Travel Adjust Upgrade Kit.
Net als bij Ochain S heeft Sram voor Ochain E nog geen definitief gewicht vrijgegeven. De adviesprijs bedraagt 310 euro.
Upgrade-kit, service-onderdelen en kettingbladen
De External Travel Adjust Upgrade Kit waarmee je N naar R of E naar S opwaardeert, kost 100 euro. De volledige servicekit voor de 200 uur-beurt staat op prijslijst voor 50 euro, de elastomeerkit voor de tussentijdse 100-uur-beurt komt op 25 euro. De losse travelchip-set voor Ochain N en E (met zes, negen en twaalf graden) kost eveneens 25 euro. Compatibele 104 BCD-kettingbladen uit het Sram XX Eagle Transmission-programma zijn beschikbaar in 32, 34 en 36 tanden. Die zitten er niet standaard bij en bestel je dus altijd los.
Bron en meer info: ochain.bike
