Tekst: Sebastiaan Kruik // Foto’s: Arjan Kruik
Niet zagen maar draaien
Je kunt een hoop beweren over mountainbikes, maar niet dat de ontwikkelingen stil staan. Voor de veertigers en vijftigers onder jullie: kijk naar het stuur dat op je nieuwe 29er zit en vergelijk dat met het stuur dat je zo’n twintig jaar geleden had. Was toen een breedte van zestig centimeter de norm, tegenwoordig is tien centimeter breder is nog aan de smalle kant. En toegegeven; het rijdt gewoon beter, een wat breder stuur. Meer controle als het omlaag gaat, beter ademen als je volle bak omhoog moet. En niet te vergeten: essentieel bij een moderne geometrie met een luie balhoofdbuishoek en een korte stuurpen.
Maar als je lange ritten rijdt, kan zo’n brede stang wel vermoeiend zijn voor polsen, schouders en nek. En dan is er nog de grotere kans dat je met zo’n breed stuur een boom of struik raakt. Dus hoé breed is de juiste breedte? De één vindt 72 centimeter al breed genoeg, de ander gaat voor 80 centimeter of zelfs meer. Dat heeft niet alleen met de schouderbreedte van de berijder te maken, maar tevens met de geometrie van de fiets, de persoonlijke voorkeur en uiteraard het terrein. Wie veel in het bos rijdt weet dat een heel breed stuur niet altijd even praktisch is. Terwijl in een bikepark een breed stuur juist een pre is.
Om niet vast te zitten aan één stuurbreedte heeft de Duitse wielen- en onderdelenmaker het Varigrip System ontwikkeld, kortweg VGS genoemd. Dit systeem maakt het mogelijk de handvatten over een afstand van twee en halve centimeter naar binnen of naar buiten te draaien. Hoe dat werkt leg ik je hieronder uit.
Newmen Performance VGS: prijzen en specificaties
Newmen brengt z’n Varigrip-sturen in een groot aantal uitvoeringen. Niet alleen qua materiaal – je kunt kiezen uit carbon of aluminium – maar ook qua klemdiameter en hoogte. De klemdiameter is naar keuze 31,8 of 35 millimeter, de hoogte is 10 en 25 millimeter bij de aluminium sturen en 10, 25 en 40 millimeter bij de carbon uitvoeringen. Bij die laatste zijn er bovendien ook twee breedtematen: een versie die loopt van 710 tot 760 millimeter en een versie die gaat van 760 tot 810 millimeter. Bij alle sturen bedragen de buiging naar achteren en de buiging naar boven acht graden.
Het aluminium teststuur, de Newmen Performance VGS, heeft een klemdiameter van 31,8 millimeter en een hoogte van 10 millimeter. Het gewicht is 325 gram, de prijs komt op 45 euro. Hetzelfde stuur maar dan van carbon, de Newmen Advanced VGS (niet getest), komt op 221 gram en 145 euro.
Newmens Varigrip-sturen werken alleen met bijpassende handvatten. De testhandvatten hebben de naam Newmen Slat VGS. Ze zijn er in zwart, blauw, rood, oranje en turquoise, wegen 110 gram per paar en komen op 22 euro.
Meer informatie: newmen-components.de
Appeltje-eitje
Het monteren van de VGS-handvatten op het VGS-stuur is appeltje-eitje. Je draait de handvatten simpelweg in de aluminium bus met schroefdraad die aan de uiteinde van het stuur is aangebracht. Na minimaal een centimeter draaien staat het stuur in zijn breedste stand, op 760 millimeter, draai je nog 25 millimeter door dan beland je op de smalste stand, 710 millimeter.
Op de handvatten zelf staan links en rechts en onder en boven duidelijk gemarkeerd, dus hier kan niks misgaan. Tot slot draai je de aluminium klemring met een 3-millimeter-inbus vast. Overigens: ook op het midden van het stuur staan heldere markeringen. Ook hier verloopt een nauwkeurige montage aan de stuurpen dus snel en probleemloos.
Acht graden buiging naar achteren en naar boven
Ik heb Newmen altijd een beetje beschouwd als een enigszins eigenwijs merk en dit teststuur bevestigt dat. Zijn de buiging naar achteren en naar boven bij een doorsnee stuur respectievelijk zo’n zeven en vijf graden, bij de Newmen Performance VGS is dat acht graden naar achteren én acht graden omhoog. Dat is in eerste instantie even wennen, maar uiteindelijk best wel prettig. De gecombineerde buiging plaatst m’n polsen in een aangename, natuurlijke positie, waardoor ik zelfs tijdens lange ritten geen last heb van handen, polsen of schouders. De buiging is dus niet zo extreem als bij de ergonomische sturen van het eveneens Duitse SQlab waarmee collega Arjan vaak rijdt; met die sturen ben ik nooit vrienden geworden.
Handige handvatten
De Slat VGS-handvatten dragen denk ik ook bij aan de prettige rij-ervaring. Ze zijn niet te dik, wat voor mij persoonlijk altijd een pre is. En het toegepaste rubber is behoorlijk zacht en soepel. Daardoor voelen deze Newmen-handvatten comfortabel aan, ook als je zonder handschoenen rijdt. Zoals ik al schreef is zijn de onder- en bovenkant duidelijk gemarkeerd. Dat is niet alleen van belang omdat de oppervlaktestructuur aan de bovenkant anders is dan onderop, maar tevens omdat aan de bovenkant een dikkere laag rubber zit om de demping te optimaliseren. Het resultaat is een handvat dat prettig vasthoudt. Waarbij ik zeker even moet melden dat de geprononceerde dakpanstructuur aan de onderkant veel houvast biedt.
Hoe rijdt het Newmen Varigrip-stuur? En is de verstelbaarheid nuttig?
Er zijn mensen die zeggen dat het stuur een van de meest onderschatten onderdelen van een mountainbike is. Zo ver wil ik niet gaan, maar het is zeker een feit dat een stuur grote invloed heeft op de rijeigenschappen en de zitpositie. Een stuur met de verkeerde vorm en afmetingen kan een tocht echt tot een kwelling kan maken. Ik heb het Varigrip-stuur van Newmen onder andere gebruikt tijdens het rijden van de Stoneman Arduenna, een tocht van zo’n 180 kilometer en vierduizend hoogtemeters dwars door de oostelijke Ardennen. Aanrader!
Het Performance VGS-stuur is met tien millimeter hoogte anderhalve centimeter lager dan het originele stuur op de fiets van dienst, een Cube Stereo One22 (test hier) uit 2023. Dat is precies de bedoeling, want ik wil m’n handen wat lager hebben. Meer crosscountry dan trail, zeg maar. Ik stel om te beginnen de breedte van het Varigrip-stuur in op 760 millimeter, dezelfde breedte als het stuur dat af fabriek op de Stereo zit.
Zoals ik hierboven al schreef is de buiging van het Newmen-stuur enigszins afwijkend van de mainstream: acht graden naar achteren én acht graden omhoog. Dat levert wat mij betreft een aangename zitpositie op. M’n polsen staan in een prettig neutrale stand en m’n ellebogen worden niet naar buiten toe geforceerd. Omdat het verstellen van de stuurbreedte zo simpel is, het ik tijdens het rijden van de Stoneman flink geëxperimenteerd met de breedte. En wat blijkt: uiteindelijk kom ik precies in het midden uit, op 735 millimeter.
Precies in het midden
Blijkbaar is de middelste stand van het stuur het beste compromis voor mijn lichaamsbouw, de gebruikte bike en het terrein. De smalste stand is het fijnst op de vaak supersmalle trailtjes tussen varens en stugge bremstruiken door. Of nog lastiger: langs afrasteringen met aan de ene kant prikkeldraad en aan de andere kant braamstruiken en brandnetels. Los van het vermijden van obstakels, stuurt de Cube Stereo uiteraard ook het meest direct met het stuur in de smalste positie.
In de breedste stand stuurt de Cube weliswaar wat minder direct en toucheer ik wat vaker brandnetels en bramen, maar heb ik wel de meeste controle in de technische afdalingen en op de wortelsecties waarvan de Stoneman er een flink aantal in de aanbieding heeft.
Met het stuur in het midden van beide uiterste posities, dus op 735 millimeter, hoef ik op geen van de bovenstaande aspecten al teveel in te leveren. Ik vind dat eigenlijk best wel verrassend uitkomst. Niet dat ik op het midden ben uitgekomen, maar dat die middenstand relatief smal is. Immers, vrijwel alle testfietsen die de redactie van Velozine komen binnenrollen, óók de rasechte xc-fietsen, hebben een breder tot zelfs veel breder stuur. Op basis van mijn ervaring in de Ardennen zou je haast zeggen dat veel bikes af fabriek met een te breed stuur worden.
Maar je kunt natuurlijk ook zeggen dat er te weinig gezaagd wordt: veel – de meeste? – rijders zullen hun stuur namelijk laten zoals de fabrikant dat gemonteerd heeft. Terwijl de fabrieksbreedte niet altijd en overal de béste breedte is. Althans, dat laat deze test wat mij betreft overtuigend zien. Dat wil zeggen, voor mij, voor de Cube Stereo en voor het terrein van de Stoneman Arduenna. In die zin is de breedteverstelling waarover een Newmen Varigrip-stuur beschikt eigenlijk behoorlijk praktisch.
Conclusie
Gaat Newmens Varigrip-systeem de wereld veranderen? Denk het niet. Is het praktisch? Dat wel. Natuurlijk, met een zaag en een meetlint kom je er uiteindelijk ook wel. Maar dat proces is onomkeerbaar. Terwijl je zo’n VGS-stuur vanuit de smalste stand gewoon weer kunt terugbrengen naar de breedste stand. Zo kan je nauwkeurig uitvogelen, welke stuurbreedte voor jou en voor jouw bike uiteindelijk het best werkt.
Ander voordeel: je kunt de breedte van het stuur aanpassen aan het terrein. Op snelle polderparkoersen vind ik smalle positie prettig, op buitenlandse trails is de extra controle die een brede positie biedt weer fijn. Het aanpassen van de breedte gaat zo snel en makkelijk, dat je dit bij wijze van spreken op het parkoers kunt doen.
De enigszins ongebruikelijke vorm van het Newmen VGS-stuur is me prima bevallen. En ook de bijbehorende handvatten zijn erg prettig. Lang verhaal kort: wil je liever draaien dan zagen, dan is zo’n Newmen Varigrip-stuur met dito handvatten zeker de moeite van het proberen waard.
Nawoord
Na deze test kwam er een testbike van het Duitse merk Radon op de redactie binnen met daarop een Varigrip-stuur van Newmen. Superpraktisch, zo’n verstelbaar stuur op een nieuwe mountainbike, dat zouden meer merken moeten doen, dacht ik gelijk. Navraag bij Newmen leert dat dat ook zo is; ook Cube monteert Newmen VGS-sturen op een aantal van z’n mountainbikes.
