Reizen | Zuid-Tirol, Italië: de Natuurpark Fanes-ronde

Dat de Italiaanse provincie Zuid-Tirol grossiert in fraaie mountainbikeroutes weet je als lezer van deze website inmiddels wel. We komen er namelijk graag en hebben er al veel over geschreven. Maar desondanks doen we dat nu gewoon weer, want redacteur Arjan heeft afgelopen zomer wederom een prachtige toertocht gereden: de Fanes-ronde, gelegen in het gelijknamige natuurpark ten zuiden van het dorp San Vigilio. Deze ronde is rijtechnisch niet zo ingewikkeld, maar qua natuur en landschap echt bizar mooi. In andere woorden: de Natuurpark Fanes-ronde is honderd procent bucketlist-materiaal.

Tekst en foto’s: Arjan Kruik


“De Natuurpark Fanes-ronde is echt een van de mooiste mountainbikeroutes die ik tot nu toe gereden heb. Qua rijden is het niet zo’n uitdaging, maar de onvoorstelbaar prachtige natuur compenseert dat ruimschoots. Vooral de Faneskloof is echt indrukwekkend.”Arjan, redacteur Velozine
“Je moet absoluut de Fanes-ronde rijden”, zegt Roman Erlacher als we hem na het avondeten om advies vragen. “En stop dan even bij de Fanes-hut van mijn schoonzus Petra.” Roman is baas en bike-guide van bikehotel Exclusive in het Noord-Italiaanse plaatsje San Vigilio di Marebbe. En hartstochtelijk wielrenner. Dat hadden we al gezien toen we na aankomst onze bikes in de garage onder het hotel parkeerden. Roman kwam toen net terug van een rit op de racefiets en gezien z’n bezwete gezicht was dat geen rondje rond de kerk. “Als ik niet met gasten onderweg ben, rij ik iedere middag zelf een rit”, vertelt de afgetrainde zestiger “Ik moet natuurlijk wel fit blijven!” Sporten zit bij Roman in de genen. Naast wielrenner en mountainbiker is hij ook een ervaren skiër. Wat heet: in zijn jongere jaren was hij trainer van de het Italiaanse nationale skiteam.

Natuurpark Fanes-ronde

Dus als Roman advies geeft, dan sla je dat niet in de wind. Onze eerste rit gaat daarom de Fanes-ronde worden, die over een afstand van iets meer dan vijftig kilometer dwars door Natuurpark Fanes-Sennes-Braies voert, met een oppervlak van 26.000 hectare het op een na grootste natuurpark van Zuid-Tirol. Het aantal te overwinnen hoogtemeters bedraagt zo’n 1.650 meter, verdeelt over twee bergpassen: eerst de Limojoch of Passo Limo, gevolgd door de Passo Fodara. Ik gebruik hier even zowel de Duitse als de Italiaanse namen. Het natuurpark ligt namelijk niet alleen op de grens van de provincies Zuid-Tirol en Belluno, maar tevens op de taalgrens tussen Duits en Italiaans. Op de routebordjes staan de plaatsnamen daarom in beide talen vermeld.

Plus een derde taal: het Ladinisch. Deze oude taal is aan het begin van onze jaartelling ontstaan uit het Romeinse Latijn. En het is zeker geen dode taal: meer dan negentig procent van de bewoners rond het Sennes- en Fanesmassief spreekt het. Eigenlijk zou ik dus niet San Vigilio di Marebbe of Sankt Vigil in Enneberg moeten zeggen, maar Al Plan di Mareo. Maar goed, omdat mijn Ladinisch niet zo best is hou ik het maar op Italiaans of Duits…

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

Hotelbaas en mountainbikegids Roman Erlacher wijst de avond voorafgaand aan de rit de beste route aan. “En dan moet je écht even stoppen bij de Fanes-hut. Die is van mijn schoonzus.”

Eerste stop: de Fanes-hut

De aanloop naar de Fanes-ronde vanuit San Vigilio loopt via Val dai Tamersc, een dicht bebost, smal dal met aan weerskanten steile rotspartijen. Na een kilometer of twaalf rustig klimmen bereiken we de aan het eind van het dal gelegen Pederü-hut. Vanaf daar kan je alle kanten op, als het maar omhoog gaat. Onze bestemming is de Fanes-hut net onder de op 2.170 meter hoogte gelegen Passo Limo. Vanaf de Pederü-hut is dat ruim zeshonderd hoogtemeters, af te leggen over een oude militärstraße uit de Eerste Wereldoorlog, toen dit stukje Italië nog Oostenrijks was en de frontlinie dwars over het Plateau van Fanes liep. Via deze route werden troepen, wapens en voorraden naar boven gebracht. En nu dus mountainbikes.

Het landschap is overweldigend. Hoe hoger we komen, hoe meer we ingesloten worden door indrukwekkende bergen. En we kunnen er nog ontspannen van genieten ook, want de laatste kilometer naar de Fanes-hut loopt over een relatief vlak plateau. Wel jammer: de lucht trekt steeds verder dicht. En eenmaal bij de hut aangekomen is er zelfs geen zon meer te zien. Geen lunch op het terras dus deze keer, we gaan binnen zitten. Heel vervelend is dat niet, want het interieur van de hut is supergezellig en het eten lekker. Alleen zitten we er iets langer dan gepland…

“Ben jij Arjan aus Holland”, vraagt de dame bij de kassa me als ik de lunch wil afrekenen? Het blijkt Petra te zijn, Romans schoonzus. “Roman heeft vanmorgen gebeld en  gezegd dat ik goed voor jullie moet zorgen.” Daarbij pakt ze met een brede glimlach drie glazen en een fles schnapps uit de bar. En ondanks al m’n tegenwerpingen – “we moeten nog een hele berg op en af fietsen” – is er geen ontkomen aan: we zullen het glas moeten heffen. Proost Roman, op je gezondheid!

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

Eerst nog even snel espressootje in het dorp…

… en dan lekker fietsen.

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

Hier ga je toch spontaan The Sound of Music van zingen?

Om bij de Fanes-hut te komen moet je eerst de rivier over.

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

En daarna is het klimmen geblazen.

En nog meer klimmen.

Als je geluk hebt kom je deze jongens ook tegen: murmeltiere oftewel bergmarmotten.

Drie talen op één berg.

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

Voordat je denkt dat Henk en Frank zuipschuiten zijn: ze mogen de Fanes-hut pas uit als ze een glas schnapps van de zaak hebben gedronken. Instructies van Roman Erlacher…

Waterval van Fanes

Als we met een gloeiende slokdarm de berghut verlaten, gaan gelijk de jassen aan. Het is namelijk niet alleen koud geworden, maar ook lijkt er gezien de donkere wolken vanuit het westen regen onderweg. Omdat de Fanes-hut een kleine tweehonderd hoogtemeters onder het hoogste punt van de Passo Limo ligt, moeten we gelijk aan de bak. Tot m’n verrassing zijn we toch redelijk vlot op de pashoogte. En vanaf daar is het alleen maar dalen, bijna achthonderd dieptemeters lang. Alhoewel we links en rechts wel wat smalle paadjes meepakken, geldt voor de afdaling hetzelfde als voor de klim: aan de rijtechniek worden niet zulke hoge eisen gesteld.

Maar mooi is het ook nu weer. We volgen min of meer de loop van de Rio Fanes. Na een kilometer of zes gemoedelijk dalen moeten we opletten, want volgens Roman zit er nu ergens een mooie waterval, de Cascatella del Rio Fanes. Of die lastig is om te vinden? Niet echt. Want alhoewel we middenin de natuur zitten, zijn dit wel de Dolomieten en dus staan overal routebordjes. Maar ook zonder bordjes kan je de waterval niet missen, want nadat we de bikes tegen een boom geparkeerd  hebben, hoeven we alleen maar in de richting van het geluid te lopen. De waterval is echt tof. De ruimte erachter is hol, zodat je achter een gordijn van water kunt staan!

Rio Fanes-kloof

En dan hebben het mooiste nog niet eens gehad. Als we na de bezichtiging van de waterval verder naar beneden rollen, passeren we een plek waar we echt even stil van worden. Roman had al verteld dat we de Rio Fanes-kloof niet mochten missen, maar dat blijkt een overbodige opmerking. Je kúnt deze bizarre plek namelijk niet missen, want de weg gaat er met een brug overheen. De kloof die in miljoenen jaren door de Rio Fanes in het gesteente is uitgesleten is smal, diep en ongekend indrukwekkend.

Het is hier een paradijs voor wandelaars en klimmers, getuige de vele routebordjes. En alhoewel een afdaling naar de bodem van de kloof verleidelijk klinkt, rijden we toch verder. Op het laagste punt van de afdaling, bij de afslag naar Cortina d’Ampezzo, draaien wij precies de tegenovergestelde kant op. Niet naar het zuiden, maar naar het noorden. En dat betekent dat het weer klimmen geblazen is.

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

Vanaf de Fanes-hut gaat de route eerst nog een kleine tweehonderd hoogtemeters omhoog naar het hoogste punt van de Passo Limo/Limojoch, dat op 2.170 meter ligt.

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

Daarna begint een afdaling van bijna achthonderd hoogtemeters.

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

Lago di Fanes.

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

Cascate di Fanes oftewel Waterval van Fanes.

Na de Waterval van Fanes volgt de Rio Fanes-kloof. Allebei even indrukwekkend!

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

De Canyon van Fanes is tot 150 meter diep!

Gestapelde haarspeldbochten

En terwijl wij van beneden naar boven gaan, komt het water juist van boven naar beneden. Oftewel: het is gaan regenen. En flink ook. Niks aan te doen; ketting naar links en malen maar. Eerst een stukje over asfalt, maar als snel verandert de ondergrond weer in fijn grind. Na vijf kilometer klimmen dirigeert de gps ons de vallei uit en de bergen in. Ook deze weg stamt nog uit de Eerste Wereldoorlog. Via zeventien zorgvuldig op elkaar gestapelde haarspeldbochten overbruggen we over een afstand van net iets meer dan een kilometer 175 hoogtemeters. Oef!

Na de klim bereiken we het op zo’n tweeduizend meter hoogte gelegen Fodara-plateau. Om nog even een uitdaging toe te voegen aan de mix van regen en kou rijdt Frank nog even z’n achterband lek. Net als hij klaar is met plakken houdt het op met regenen. Alhoewel het allesbehalve helder is, hebben we vanaf het plateau een prachtig uitzicht op Val dai Tamersc, het dal dat ons straks weer terugvoert naar San Vigilio. Maar eerst nog even de afdaling naar de Pederü-hut overmeesteren. Met name de onderste sectie van deze haarspeldbochtenbonanza is bizar steil, met percentages tot dertig procent! Eenmaal bij de Pederü-hut is het gedaan met de uitdagingen; zonder ook maar één meter te hoeven trappen rollen we het dal uit. Wat een toptocht!

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

Eerst nog even afdalen naar de Rio di Fanes.

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

En daarna is het wederom klimmen geblazen, bijna zevenhonderd hoogtemeters en zeventien van dit soort haarspeldbochten lang.

Het Fodara-plateau op zo’n tweeduizend meter hoogte. Vind je dat het er koud en nat uitziet? Klopt. Brr!

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

De afdaling van Fodara naar de Pederü-hut is ook slingeren geblazen.

De Natuurpark Fanes-ronde: de moeite waard?

De Natuurpark Fanes-ronde is wat mij betreft een van de mooiste mountainbikeroutes van de Alpen. Je moet er echter wel met de juiste mindset aan beginnen. Het klimmen en dalen verloopt namelijk voor het grootste deel over relatief brede grindwegen en -paden. Singletrack-adepten hebben er dus niet veel te zoeken. De Naturpark Fanes-ronde is een klassieke toertocht pur sang, waarbij het overwinnen van hoogtemeters en het genieten van het landschap belangrijker zijn dan trail-skills en een adrenaline-rush. Ik ga deze ronde zéker nog een keer rijden, maar dan met beter weer. De hevige regen tijdens de laatste beklimming drukte de pret namelijk toch wel een beetje. Wie weet, misschien komen we elkaar dan wel tegen!

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

In de afdaling naar San Vigilo sloopt Henk z’n crank. De mechanieker van Miara Bike fixt ‘m weer. Dank je Thomas!

Informatie Natuurpark Fanes-ronde

Startlocatie

Arjan, Frank en Henk zijn gestart bij hun bikehotel in San Vigilio, maar veel mountainbikers parkeren hun auto op de parkeerplaats bij de Pederü-hut aan het eind van het Rautal. Dat scheelt een kleine 25 kilometer op de af te leggen afstand. Hou er wel rekening meet dat je in het hoogseizoen tol moet betalen om bij de Pederü-hut te komen.

Route

Zoals wij ‘m gereden hebben is de Natuurpark Fanes-ronde ruim 50 kilometer lang, met 1.650 hoogtemeters. De paden en wegen zijn bijna nergens technisch, dus wie een goede basistechniek en dito conditie heeft heeft komt prima boven en weer beneden. Omdat de route nergens écht technisch of moeilijk is, kan je de Natuurpark Fanes-ronde prima op een hardtail rijden. Zorg wel voor lekbestendige banden met een goed profiel.

Beste tijd

Afhankelijk van het weer is de Natuurpark Fanes-ronde toegankelijk van eind mei tot begin oktober.



De uitvalsbasis is bikehotel Exclusive in San Vigilio.

Algemene informatie San Vigilio

Algemeen

Met de auto is het vanuit Utrecht ongeveer duizend kilometer rijden naar San Vigilio. Of je legt het gehele traject per OV. Met de trein naar Bruneck en dan het laatste stukje met de bus. Kijk voor meer informatie op sanvigilio.com. Hier vind je alles voor je vakantie, van uitstapjes tot accommodaties.

Slapen

Arjan en crew verbleven in bikehotel Exclusive in San Vigilio. Dit luxe maar verrassend familiaire sporthotel, dat gerund wordt door de familie Erlacher, is helemaal ingericht op sportieve gasten. Denk aan gezonde maaltijden, routeinformatie, routekaartstalling, werkplaats, kledingwasservice en shuttle-service. Vanwege deze specialisatie heeft Exclusive zich aangesloten bij Mountain Bike Holidays, een overkoepelende organisatie die 52 mountainbikehotels in Oostenrijk, Italië en Slovenië vertegenwoordigt. Een tweede bikehotel in San Vigilio is Excelsior Dolomites Life Resort.

(e)Mountainbikeverhuur en -reparatie

In San Vigilio zijn twee verhuurstations: Miara Bike Rental en La Mobilité. Reserveer je bike bij voorkeur al voordat je uit Nederland vertrekt, zodat je zeker weet dat het door jou gewenste model en maar ook echt klaarstaat als je ‘m nodig hebt. Bij Miara kun je ook terecht voor kleding, accessoires, onderdelen en reparaties. Dat laatste doen ze snel en goed; de kromme crank op Henks bike was binnen tien minuten vervangen door een nieuwe.

Routes en trails

San Vigilio is echt supergunstig gelegen. Naast de beschreven ronde door Natuurpark Fanes zijn er nog tientallen andere routes te rijden. Meer trek in trails dan in routes? Ook dan zit je goed. San Vigilio ligt namelijk aan de voet van de Kronplatz, met op de flanken het befaamde, gelijknamige bikepark. En ook het startpunt van de minstens zo legendarische Sella Ronde ligt niet ver weg; nog geen dertig kilometer. Op sanvigilio.com vind je een overzicht van de beschikbare routes.

Gidsen

De San Vigilio Bike School biedt mountainbiketochten met begeleiding aanbieden. Als in een bikehotel verblijft, kan je dat via het hotel regelen. Zo biedt bikehotel Exclusive vijf begeleide tochten per week aan op verschillende niveaus. Zo leer je op een leuke en veilige manier het gebied kennen en kom je op plekken die je zelf niet zo maar even vindt.

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

Nice. De fietsenstalling van het bikehotel heeft een zéér complete werkplaats.

San Vigilio Natuurpark Fanes-ronde

En ieder ochtend ligt je fietskleding fris gewassen voor je klaar!
Geplaatst in Reizen en routes en getagd met , , , , .
Subscribe
Notify of
guest
5 Comments
oudste
nieuwste populairste
Inline Feedbacks
View all comments
Jo
Jo
2 maanden geleden

Zijn jullie vanaf het Fodara-plateau niet doorgereden naar de Sennes-hutte? Man man man wat zonde, een klein stukje verder, magnifiek uitzicht, goede hap eten, super koffie en dan pas terug naar beneden….. echt

Jo
Jo
1 maand geleden
Reply to  Arjan

Begrijpelijke keuze. Als je echt gek wil doen dan moet je jullie rondje rechtsom doen en starten met die betonnen haarspeldbochten. Daarna voelt de rest van je leven alsof je alleen maar bergaf rijdt.

Je schrijft een mooi stuk over mijn achtertuin. Hier op asfalt- of modderfiets is briljant, te voet of ski net zo goed. 20km in een willekeurige richting van Pederü kan je je in zo’n mooie omgeving uitleven, laat staan iets verderop. Ik zou ermee kunnen leven als Fanes-Sennes-Braies het enige stukje natuur op de wereld was.

Jo
Jo
1 maand geleden
Reply to  Arjan

Klopt Arjan, ik heb met heel veel mazzel een paar jaar geleden hier kunnen landen een stukje boven St Vigil. Op een gravelfiets is het goed te doen en je kent de listiger stukken al. Als je deze rit in de zomer doet dan moet je goed nadenken over het weer: in het hoogseizoen is het bak en braad zodra je over de kam bent en Pedurü uit beeld is. Op die eerste vlakte is vaak geen zucht wind en weinig schaduw tot de klim naar de Fanes. Zodra je daar boven uitkomt is er meestal wel wat wind. Genoeg… Lees meer »