Rockshox 2027: Lyrik en Zeb krijgen technologie uit downhill-vork Boxxer
Met 35 millimeter binnenpoten en een veerweg van 140 tot 170 millimeter is de Lyrik Rockshox’ allmountain-voorvork. Voor het nóg ruigere werk heeft Rockshox de Zeb, met 38 millimeter binnenpoten. De Zeb kan met z’n 150 tot 180 millimeter veerweg bijna gezien worden als de downhill-voorvork Boxxer, maar dan met een enkele vorkkroon. Onlangs vernieuwde Rockshox die Boxxer grondig met een heel arsenaal aan nieuwe technologieën. Nu zijn die technieken doorgedruppeld naar de andere voorvorken, waarbij de Lyrik en de Zeb dezelfde upgrades krijgen.
Nou ja, ‘upgrades’… beide vorken zijn van onder tot boven nieuw. Nieuwe kronen, nieuwe chassis’, nieuwe demper, nieuwe luchtveer. Optisch het meest opvallend is de externe luchtkamer op de linker onderpoot. Niet zichtbaar van buitenaf, maar evenzogoed essentieel zijn de gaatjes in de binnenpoten die drukopbouw ónder de binnenpoten tegengaan. En vergeet de talloze kuiltjes (à la golfballetje) op diezelfde binnenpoten niet, die ervoor zorgen dat smeermiddel na iedere slag weer naar boven wordt getransporteerd. Dan zijn er nog de vernieuwde afdichtingen van SKF en vernieuwde spatborden in twee lengtes.
Linear XL met Air Annex
Visueel het meest vernieuwd zijn de onderpoten, met achterop de linkerpoot een uitstulping. Hoe wel daar ‘Linaer XL’ op geschreven staat, is dit in feite wat Rockshox ‘Air Annex’ noemt. Oftewel: een externe luchtkamer. Het idee hierachter is dat het luchtvolume in zowel linker- als rechteronderpoot zo gelijk mogelijk zou moeten zijn. Het punt is namelijk dat ook bij het inveren niet alleen de lucht in de luchtveer zelf wordt gecomprimeerd, maar ook de lucht onder die luchtveer (in de linkerpoot) en onder de demper (in de rechterpoot). Die drukopbouw beïnvloedt het veergedrag. Maar hoe groter dat luchtvolume, hoe kleiner de drukopbouw is en dus hoe geringer de invloed op de werking van de luchtveer. De luchtveer neemt meer ruimte in beslag dan de demper, wat de reden is dat het extra volume zich in onder de luchtveer bevindt (in de vorm van een externe luchtkamer op de onderpoot).
Air Annex is ontwikkeld om de nieuwe Linear XL-luchtveer zo goed mogelijk z’n werk te laten doen. Deze luchtveer, die we eerder zagen bij de Boxxer, heeft een lineaire, positie-afhankelijke veercurve, waarbij de krachttoename tijdens de veerweg constant blijft. Oftewel: de mate waarin de ondersteuning toeneemt, verandert niet naarmate je verder door de veerweg heengaat. Dit maakt de nieuwe Lyrik en Zeb veel voorspelbaarder, aldus Rockshox.
Ademgaatjes
Zo worden ze echt genoemd: breather holes, ademgaatjes. Deze strategisch geplaatste ontluchtingsgaatjes in de binnenpoten zorgen ervoor dat het luchtvolume in het onderpoten kan toenemen terwijl de vork door zijn veerweg gaat.
Continue smering met Butter Wagon Tech
De bij de Boxxer geïntroduceerde Butter Wagon Tech zit nu ook op de Lyrik en de Zeb. Deze kuiltjes – je kunt ze vergelijken de kuiltjes die je op golfballetjes vindt, maar dan veel kleiner – pikken smeermiddel op en transporteren dat tijdens het in- en uitveren continu langs de glijlagers, wat de wrijving verlaagd. De positie van de kuiltjes is dusdanig gekozen dat ze smeermiddel tussen en voorbij de glijlagers transporteren, maar niet voorbij de afdichtingen van de onderpoten. Ze nemen dus ook geen vuil van buiten mee naar binnen.
Charger 3.2-demper
Vernieuwingen bij vorken van Rockshox betekenen ook vrijwel altijd een vernieuwde demper. Enter de Charger 3.2 bij de nieuwe Zeb en Lyrik. Nodig, wéér een nieuwe demper? Die oude was toch prima? Klopt, maar vanwege de verlaagde wrijving en de meer consistente drukopbouw in de luchtveer, is meer demping nodig. Bij het vernieuwen zijn ook de knoppen meegenomen. Dankzij het toevoegen van nummertjes zijn instellingen zijn beter af te lezen, met als toegevoegde waarde een praktische nulstand vanwaar je naar negatieve waarden (minder demping) of positieve waarden (meer demping) kunt gaan.
Bij de Charger 3.2 van de Ultimate-uitvoeringen zijn highspeed– en lowspeed-compressiedemping separaat instelbaar. Net als bij de vorige generatie Lyrik en Zeb claimt Rockshox dat beide onafhankelijk van elkaar instelbaar zijn. Oftewel: een verstelling van het highspeed-circuit heeft géén invloed op de werking van de lowspeed-demping.
Nieuw: Adjustable bottom-out (ABO)
Bij veel vorken is de veercurve zó progressief, dat doorslaan, in het Engels bottom-out genoemd, nauwelijks voorkomt. De veerbeweging wordt dan als het ware gestuit door een muur van samengeperste lucht. Nadeel: die vorken voelen snel veel harder dan prettig is en en houden minder gemakkelijk het voorwiel op de grond. Bij vorken met een meer lineaire veercurve, zoals de nieuwe Lyrik en Zeb, is het risico juist dat de vork doorslaat. Daarbij stuit je met een harde impact tegen het einde van de veerweg. Oók dat is niet fijn, maar op te vangen voor een bottom-out-bumper. Dit is een elastomeer (rubber) aan het einde van de veerweg, die als demper fungeert in de laatste centimeters van de veerweg.
Het moment waarop deze bumper in werking treedt is door middel van een knop onder de linker vorkpoot instelbaar. Nieuw is het idee niet; in heel veel achterdempers wordt het toegepast. En onder meer Manitou voert al jaren hydraulische bottom-out-systemen bij diverse vorken. Sommige daarvan zijn eveneens verstelbaar. De versie die Rockshox nu presenteert werkt met een eenvoudige elastomeer die in hoogte verplaatst kan worden. Een betrekkelijk elegante, eenvoudige oplossing zoals we die nog niet eerder zagen.
Verschillende uitvoeringen
Zowel de Lyrik als de Zeb worden door Rockshox in meerdere uitvoeringen in de markt gezet. Het topmodel krijgt als vanouds de toevoeging ‘Ultimate’, met daaronder de Select+ en de Select. Alléén de Lyrik en Zeb Ultimate krijgen álle hierboven beschreven technologieën, naarmate je een trede lager gaat is de uitvoering eenvoudiger. Zo missen de Lyrik en Zeb Select+ de Butter Wagon Tech en krijgen de Select-uitvoeringen bovendien een andere, meer eenvoudige demper mee. O ja, helemaal aan de top staan de Ultimate-modellen met Flight Attendant, waarbij een hele berg elektronica de demping regelt.
De Lyrik en Zeb Ultimate Flight Attendant kosten respectievelijk 1.855 en 1.965 euro, de Ultimate’s komen op 1.375 en 1.415 euro, de Select+ modellen zijn alleen door fietsfabrikanten aan te schaffen en de Select-uitvoeringen komen op 1.015 en 1.080 euro. Er zijn ook nog de Lyrik en Zeb Base-modellen die als opstapmodellen fungeren. In feite zijn dit beide basismodellen van voorgaand modeljaar, bedoeld voor fietsfabrikanten.
Meer info op sram.com
Rockshox Lyrik 2027: eerste indruk
Rood is de snelste kleur, dus in dat opzicht ben ik al blij als ik de nieuwe Lyrik uit de doos haal. Maar ook los van de kleur is de Lyrik voor modeljaar 2027 een compleet andere verschijning dan z’n voorganger. Zoals ik hierboven in de introductie al schreef: van kroon tot patten en alles daartussen, de gehele vork is op de schop genomen. Maar goed, het is niet de eerste keer dat de Lyrik rondom vernieuwd is. En het zal ook niet de laatste keer zijn. De vraag is dus: wat brengt het de rijder deze keer, al die vernieuwingen?
Is-ie lichter? Hier moet ik bekennen, dat ik in mijn haast deze vork in mijn Raaw Jibb te steken, heb verzuimd om ‘m eerst op de weegschaal te leggen. Ik heb dus eerlijk gezegd geen idee wat-ie weegt. De vorige Lyrik (test hier) woog nét iets meer dan twee kilo en bij de nieuwe zal dat vanwege alle extra toeters en bellen waarschijnlijk iets meer zijn. Het instellen is simpel. Of beter: kan simpel zijn. Op de rebound na heb ik alle ander dempingsinstellingen in de middenstand gehouden. Met die als uitgangspunt kan je met zowel de highspeed-compressiedemping als met de lowspeed-compressiedemping nog alle kanten op.
De luchtdruk is wel even wennen, volgens de tabellen van Rockshox moet de luchtdruk in de nieuwe Lineair XL-luchtveer bijna dubbel zo hoog zijn als in de Debonair+-luchtveer van de vorige Lyrik: 75 psi versus 130 psi! Nieuw is de knop onder de linker vorkpoot waarmee de klap bij een eventueel doorslaan van de vork kunt opvangen. Deze zogenaamde adjustable bottom-out heb ik onaangeroerd gelaten.
Grip, grip en nog meer grip
Ik zie je denken: wat moet ik daar nou mee, een test waarbij niet alle knoppen en functies uitgebreid geprobeerd zijn? Snap ik. Maar dit is ook zeker geen test. Alhoewel de afdalingen op het testparkoers van dienst – dat van Kwintelooijen – vanwege de vele wortels, bochten en drops tot de meest uitdagende van Nederland behoren, zijn ze eveneens erg kort. Drie, vier bochten en je bent alweer beneden. Het uitdagende karakter geeft me dus weliswaar de gelegenheid om een eerste indruk op te doen, maar de geringe lengte van de afdalingen maakt het zo goed als onmogelijk ook nog iets zinnigs te zeggen over de vele subtiele instelmogelijkheden waarover de 2027-Lyrik beschikt.
Je moet het dus voor nu helaas doen met een beperkte rij-impressie. Al in de eerste klim over een steil wortelpad openbaart zich een opmerkelijk verschil met de vorige Lyrik. Alhoewel die toch ook niet bepaald straf was, is de souplesse van de nieuwe Lyrik van een heel andere orde. Ondanks dat er in de steile klim relatief weinig druk op het voorwiel staat, weet de vork de wortels verbazingwekkend goed te volgen. Comfortabel? Absoluut. Maar het bespaart simpelweg ook veel energie; als het voorwiel makkelijker over oneffenheden rolt, hoef je minder hard te trappen.
In de afdaling word ik helemaal gelukkig van de nieuwe Lyrik. Hoé de vele wortels en kuilen ook hun best doen het tegendeel te bewerkstelligen, m’n voorband blijft aan de grond gekleefd, wat resulteert in een immense grip. Wie mijn verhalen op deze site al een tijdje volgt, weet dat ik echt niet zo van de superlatieven ben. Maar wat Rockshox met de nieuwe Lyrik hier voor elkaar krijgt is toch echt wel heel bijzonder. Een paar keer kan ik een triomfkreet niet onderdrukken. Wat een grip, wat een controle! Het lijkt ineens alsof ik ineens een betere rijder ben. Terwijl het tegendeel waarschijnlijk meer waar is, want ik heb al de hele winter geen echte trails van het kaliber Kwintelooijen gereden.
Ben je net als ik ook benieuwd hoe de nieuwe Lyrik op buitenlandse trails rijdt? Hoe dan deze website in de gaten, want ik ga deze voorvork binnenkort zeker uitlaten in de bergen.
