Test gravelbike | Kona LBF: rouwdouwer met racebocht

Tekst: Sebastiaan Kruik // Foto’s: Arjan Kruik

In deze fietstest:

1. Introductie
2. Geometrie en zitpositie
3. Framedetails
4. Rijervaring
5. Afmontage en onderdelen
6. Conclusie
7. Specificaties en geometrietabel

Van de Legende van Bigfoot naar Kona LBF

In dichte wouden van de Pacific Northwest, de Noord-Amerikaanse regio waar het fietsmerk Kona zijn roots heeft, waart al eeuwen een reusachtig, behaard wezen rond dat door de inheemse inwoners Sasquatch genoemd wordt. Maar misschien zegt de naam Bigfoot je meer, de naam die de nieuwe bewoners van dit deel van het Amerikaanse continent aan deze legendarische, aap-achtige verschijning gegeven hebben.

De legende van Bigfoot kun je afkorten naar LBF en vanaf daar is het maar een klein stapje naar de LBF van Kona, waarbij die letters nu ineens staan voor Long Big Fork. Althans, zo stel ik me voor dat het bij de maandelijkse vergadering van productmanagers en marketeers is gegaan. “We hebben wat leuks bedacht: een stalen fiets met een racestuur en de banden en voorvork van een mountainbike. Weet iemand nog een pakkende naam? En als je toch aan het nadenken bent; we hebben ook nog een haakje voor onderscheidende reclamecampagne nodig. Ideetje, iemand…?”

Kortom; typisch Kona, altijd anders, altijd onderscheidend, altijd bereid om iets geks te proberen. Alhoewel, is de Kona LBF, even afgezien van z’n naam, eigenlijk wel zo’n vreemde fiets? Of is het idee van een mountainbike met racebocht helemaal zo gek nog niet? Om dat uit te vinden heb ik de LBF afgelopen maand een paar dagen mee naar de Ardennen genomen. Hoe dat is uitgepakt lees je hieronder.

Hybride geometrie

Ja, de LBF valt het meest op vanwege z’n slanke stalen frame. Maar eerlijk gezegd is dat niet primair waar het bij de LBF om gaat. Als Kona het had gewild hadden ze deze bike natuurlijk ook van aluminium of carbon kunnen maken. Nee, de crux bij de LBF is de geometrie. Er moeten banden tot 2.4 inch breed in kunnen, er moet een brede boost-achteras in passen, in de balhoofdbuis moet een vork met tien centimeter veerweg gestoken kunnen worden en dan moet er óók nog een racestuur op kunnen. Sterker: dat laatste is eigenlijk waar het primair om draait.

Kona benadrukt dat de LBF géén mountainbike is waar een racebocht op is gezet. De geometrie zou specifiek afgestemd zijn op gebruik met een dropbar. De reach varieert van 385 millimeter in maat S tot 465 millimeter in maat XL. De stack is gemiddeld genomen hoog en loopt door de maatreeks heen op van 623 tot 679 millimeter. En de zitbuis staat op een relatief steile 76 graden. Je zit dus altijd betrekkelijk rechtop op de LBF, zoals ook blijkt als ik plaatsneem op de testfiets in maat M. Met een reach van 405 en een stack van 642 millimeter is de zit kort en compact.

Vergeet het stuur niet

Dat ligt overigens niet alleen aan de maten van het frame, maar zéker ook aan die van de cockpit. Het betreft een Ritchey Beacon (test hier). Dit speciale gravelstuur is breed, kort en ondiep. De breedte tussen de remgrepen is met 48 centimeter al redelijk extreem, maar vanwege de stevige buiging naar buiten is de afstand onderin de beugels nog veel groter: maar liefst zestig centimeter! Daarbij is de reikwijdte slechts 65 en de diepte niet meer dan 80 millimeter. Gecombineerd met een stuurpennetje van 45 millimeter brengt dat de handen allesbehalve ver naar voren of ver naar beneden. Integendeel: comfort en vooral controle hebben hier prioriteit boven efficiëntie en een aerodynamische houding.

De mountainbike-achtige balhoofdbuishoek van 67 graden dient hetzelfde doel: stabiliteit en controle bieden. Ook de wielbasis komt met 1.135 millimeter overeen met die van veel actuele mountainbikes. En waarom ook niet. Wat goed werkt op een moderne hardtail, werkt natuurlijk niet ineens slecht als er een krom stuur op een fiets zit. Dito voor de lage trapaspositie die het zwaartepunt naar beneden brengt en daarmee de stabiliteit verbetert.

Nog wel even dit: de LBF is uitgerust met schuifpatten. De waardes die ik hier noem en die in de geometrietabel hieronder staan, hebben betrekking op de middelste stand. Wie de rij-eigenschappen van z’n LBF wil beïnvloeden, kan het achterwiel desgewenst acht millimeter naar voren of naar achteren verplaatsen.

Frame: Reynolds 520

Alhoewel ik hier boven schrijf dat het framemateriaal niet essentieel is voor de Kona LBF, is dat stiekem toch niet helemaal waar. Dat wil zeggen, als je de esthetiek meeweegt in je overwegingen. Wie de LBF ziet staan, zeker als het stof van drie dagen Ardennen-beuken nog niet is neergedaald op de fraai glanzende, diepgroene lak, kan er zomaar hevig verliefd op worden. De slanke buizen, het fraaie balhoofdplaatje, de ingetogen belettering, het is allemaal erg aantrekkelijk.

Voor het frame van de LBF gebruikt Kona Reynolds 520-buizen met een enkelvoudige verjonging. Single butted, zoals dat heet. ‘520’ is niet de lichtste buizenset die Reynolds in huis heeft, maar het materiaal is makkelijk om mee te werken en vooral erg taai en stevig. En dat laatste kan op een bike à la LBF natuurlijk geen kwaad.

Vanwege de slanke buizen en de fraaie lak is het extra jammer dat de kabelvoering een beetje een rommeltje is. Deels ligt dit aan de lengte van de kabels en leidingen – ze zijn zonder uitzondering te lang – maar deels ook aan de bevestingspunten aan het frame. De dunne, goedkope plastic beugeltjes en tie-wraps fixeren de kabels onvoldoende. Jammer, want schoonheid zit in de details. Dat het voor hetzelfde geld wél netjes kan, liet het Duitse merk Bomtrack een tijdje terug zien in een test van hun eveneens stalen gravelbike Hook EXT.

Hoe rijdt de Kona LBF?

Kijk, ik snap dat marketeers een verhaal moeten vertellen dat onderscheidend is. Maar het zou toch wel fijn zijn als dat verhaal en de realiteit niet teveel uiteen lopen. Neem nou de promo-video van de Kona LBF. Daarin mag een bebaarde gast met Carhartt-broek en houthakkershemd in een of ander donker Pacifisch woud laten zien dat het geen probleem is om met de LBF heftige mountainbiketrails te rijden – inclusief de nodige airtime. Leuk, die video, zeker het einde, maar wat héb je eraan. Je krijgt hoogstens de indruk dat de LBF niks voor jou is, want veel te heftig.

En daarmee slaat de communicatieafdeling van Kona wat mij betreft de plank pijnlijk mis. De LBF is namelijk echt veel meer dan een heavy-duty trailbike met oversized racestuur. Natuurlijk, het is een zware jongen. Maar als je, zoals ik, een aantal dagtochten door de Ardennen rijdt met eten en – vanwege de hitte – heel veel water aan boord, dan merk je dat de extra kilo’s van de LBF ook maar relatief zijn. En dan kom je er eveneens achter dat het comfort, de controle, het rijgemak en uiteindelijk dus ook het fietsplezier op een niveau staan dat gewone gravelbikes niet kunnen evenaren. Hier spelen de capabele geometrie, de volumineuze banden en natuurlijk de verende voorvork hun troeven uit.

Oftewel: je hoéft met de LBF helemaal niet de hele tijd te stunten en door de lucht te vliegen, zoals de marketeers van Kona je willen doen geloven. Je kunt er eveneens heerlijk mee toeren. Of beter nog: je kunt er juíst heerlijk mee toeren.

Onderschat de brede dropbar niet

Kan dat dan niet net zo goed met een mountainbike? Ja dat kan. Maar onderschat de voordelen van de dropbar niet, het relatieve gemak waarmee je onderin de beugels lange, rechte secties kunt verschalken. Zoals die naar het Signal de Botrange, het hoogste punt van de Ardennen. Eindeloos lang klimmen over kaarsrechte stroken, met eenmaal bovenop het plateau een keiharde noordenwind op kop. Dan is het fijn hoor, zo’n racestuur!

Ik heb er nog geen gelegenheid voor gehad, maar de LBF lijkt me een fijne bikepacker. Rekje achterop, tassen eraan en gáán. Zelfs met zware bepakking zijn de versnellingen licht genoeg voor de steilste beklimmingen en de vierzuigerremmen en extra dikke schijven krachtig genoeg voor de steilste afdalingen, dus wie maakt je wat? Ik zie ze vaak pielen op onverharde Alpenpassen, die gravelbikers met hun te zware verzetten, te smalle banden, ondergedimensioneerde remmen en starre zadelpennen. Natuurlijk, op de pashoogte staan ze allemaal selfies te maken voor de thuisblijvers alsof ze Nirmal Purja himself zijn. Maar hoe ze boven zijn gekomen en vervolgens weer beneden laten ze op de socials natuurlijk niet zien. Je moet voor iedere klus het juiste gereedschap hebben, zei mijn opa altijd. En voor dit soort klussen moet je de Kona LBF hebben.

Onderdelen

Dropper-drama

Ik ben oprecht enthousiast over de Kona LBF. En in tegenstelling tot wat het kopje hierboven suggereert óók over de dropperpost. Die vanaf het stuur verstelbare zadelpen is een essentieel onderdeel van de BLF. En ik weet het; racesturen en dropper-hendels zijn een notoir lastige combinatie. Je moet er bij kunnen als je handen bovenop de grepen geplaatst zijn én als je ze onderin de beugels hebt. Om die reden zit het speciale hendeltje halverwege de bocht, zodat je er van alle kanten bij kunt. Trekken met je vingers van bovenaf, duwen met je duim van onderaf. Tot zoverre prima.

Maar allesbehalve prima is de positie van de dropper-hendel. Het Beacon-stuur nodigt uit om met de handen onderin de beugels te rijden. Sterker, net als de dropper hoort ook dat brede, ondiepe stuur bij het concept. En laat nou nét op de plek waar je je handen het liefst wilt hebben, dat dropper-hendeltje zitten. Plaats je je linker hand net voor het hendeltje, dan wordt je je duim er tijdens het afdalen krachtig tegenaan gedrukt, waardoor fietsen zonder handschoenen eigenlijk geen doen is. En als je vervolgens, je moet toch wat, je duim óver de hendel plaatst, dan zijn zowel de positie van de hand als de houvast suboptimaal.

Geen spijkers op laag water

Spijkers op laag water zoeken? Nee, hoe klein dit detail ook lijkt, het verstiert in niet geringe mate het rijplezier, juíst omdat je de LBF niet kunt berijden zoals de makers dat bedoeld hebben. En het is ook een onnodig probleem, zoals Cannondale al een paar jaar terug al met zijn Topstone (test hier) liet zien: zij pasten voor de 1×11-aandrijflijn van Shimano een set 2×11-schakelhendels toe, waarbij het linker exemplaar de rol van dropper-hendel kreeg. Het kán dus simpel opgelost worden. Maar dan moet de product-manager niet kiezen voor versnellingen van Sram, aangezien bij dit merk de linker greep in álle gevallen uitsluitend een remfunctie heeft; al het schakelgebeuren zit in de rechter greep.

Maar goed, daar heb je natuurlijk niks aan als je overweegt een LBF aan te schaffen, er zit nou eenmaal Sram op. Daarom is de speciale dropper-hendel van het Britse merk Ratio waarschijnlijk de beste oplossing. Deze hendel kan namelijk ingebouwd worden ín de linker Sram-greep. Check voor de details het stukje dat collega Jeroen over de dropper-remote van Ratio schreef. Voor nog geen honderd euro ben je klaar.

Voorvork: Rockshox Sid

Honderd millimeter veerweg op een gravelbike? Gekker moet het niet worden, toch? Nou, zo gek is dat wat mij betreft helemaal niet. Kona had nadrukkelijk geen zin in een slappe gravelbike-voorvork met een homeopathische hoeveelheid veerweg. Ze hebben gewoon een frame gebouwd waar een honderd-millimeter-mountainbikevoorvork inpast. Eentje met solide 35-millimeter-vorkpoten, ook dat nog. Bam, klaar, dáár heb je wat aan! En omdat de balhoofdbuis nogal lui staat en bovendien best kort is, komt het stuur ondanks die lange vork toch niet al te hoog te staan.

De vork van dienst is een Sid van Rockshox in de basisuitvoering. Normaal is die er alleen maar met 110 of 120 millimeter veerweg, maar Rockshox heeft de veerweg voor Kona gereduceerd tot honderd millimeter. Alhoewel de relatief simpele Rush-demper van deze basis-Sid niet het niveau van een Sid Ultimate (test hier) met Raceday-demper haalt, zijn de prestaties desondanks zeker niet verkeerd. Concreet: het comfortniveau is zelfs op grove gravel behoorlijk hoog en je kunt dankzij de vering en de demping de vele wortelpaden van de Ardennen met veel snelheid en controle overmeesteren.

Schakelen: Sram Apex

Het schakelgebeuren op de Kona LBF is in handen van Sram. Die firma levert een mix van gravel- en mountainbikeonderdelen om de LBF geschikt te maken voor het beoogde doel. Een 12-speed Apex Eagle-derailleur wordt gecombineerd met een 10/52-tands mountainbikecassette en een slijtvast, stalen voorblad met 32 tanden. Het schakelen met deze hybride set-up verloopt snel, accuraat en vooral ook simpel. Oké, wie met windkracht vijf in de rug kaarsrechte gravelwegen wil afboenderen, komt met 10/32 natuurlijk zware versnellingen tekort. Maar andersom, in de bergen, zijn de lichte verzetten waarover deze Kona beschikt een zegen. Waar anderen moeten lopen, fiets jij op je LBF gewoon nog lekker door!

Remmen: Sram Apex-grepen, G2-remklauwen

Ook de remmerij op de LBF is een hybride gebeuren, met Apex-racefietsremgrepen en G2-mountainbikeremklauwen met vier zuigers. Beter mee verlegen dan om verlegen, moeten ze bij Kona gedacht hebben. En terecht, want voor een gravelbike met de capaciteiten en het laadvermogen van de LBF moet je geen halfbakken compromissen willen sluiten. Om die reden hebben de gemonteerde HS2-remschijven van Sram zowel voor als achter een diameter van 180 millimeter. Met twee millimeter zijn deze remschijven bovendien dikker dan reguliere exemplaren, voor een betere warmteafvoer én een langere levensduur. Kortom, met dit setje stoppers is deze gravelbike volledig Alpen-proof.

Wielen en banden: solide alu, gripvast rubber

Er zit geen carbon op de Kona LBR. Natuurlijk niet, dat is vloeken in de kerk. Kona heeft rond naven van Formula dus een set aluminium velgen van Raceface gespaakt, de ARC Offset 27. Dat betekent respectievelijk dat de spaakgaten uit het midden zijn geboord voor een meer evenwichtige spaakspanning en dat de binnenbreedte 27 millimeter bedraagt. Stevige wielen, dat zeker. Maar hier had ik in plaats van de nu gebruikte eenvoudige plain spaken toch graag double butted spaken gezien, voor een wat lager gewicht en een minder hard gevoel. De spaakgaten zijn bovendien niet onder een hoek in de velg geboord, waardoor niet alle spaken precies recht van de velg naar de naaf lopen.

Net als bij de transmissie, de remmen en de wielen sluit Kona ook als het gaat om de banden geen compromissen. Vooraan vind je een Maxxis Dissector van 2.4 inch breed met de extra gripvaste Maxx Terra-rubbercompound, achter een iets minder grof genopte Forecaster, eveneens in 2.4 inch. Op zich prima banden. Voor een trailbike. Maar voor m’n tripje naar de Ardennen heb ik Schwalbe’s bekende duo Ray en Ralph omgelegd. Want waarom zou ik in de Ardennen offroad gaan rijden met banden die ik onder gelijke omstandigheden evenmin onder m’n mountainbike zou leggen?

Conclusie

Kona is een eigenzinnig merk. Zo was de stalen Honzo (test hier) waarmee ik een paar jaar terug op pad ging, totaal anders dan alle hardtails die ik daarvoor had gereden. Hetzelfde overkomt me nu weer met de eveneens stalen LBF. Er is echt maar weinig dat in de buurt komt van deze Kona. Misschien de Revolt X (test hier) van Giant, of de Checkout (test hier) van Trek. Maar hoe stoer en capabel deze twee gravelbikes ook zijn, het zijn en blijven wel gravelbikes. Terwijl de LBF, omdat Kona op álle vlakken nét iets verder is gegaan, een grens overschrijdt en nadrukkelijk mountainbike-territorium betreed. Op dat gebogen stuur na natuurlijk. Maar dat is dan weer zó breed en zó ondiep, dat het zich met geen enkel ander racestuur dat ik ooit reed laat vergelijken.

Is de Kona LBF daarmee dan éigenlijk een mountainbike? Dat was vooraf zeker mijn aanname, maar uiteindelijk vind ik van niet. Daarvoor levert de dropbar namelijk teveel beperkingen op in de handling. Ja, je kunt met het brede Ritchey-stuur meer dan je ooit voor mogelijk had gehouden. Maar hoé breed ook, het is nog altijd minimaal tien centimeter smaller dan een doorsnee mountainbikestuur. En daarmee heb je een betere hefboom bij het aanzetten van sprintjes, hou je het voorwiel in steile beklimmingen beter in toom en stuur je gewoonweg relaxter. Dus als je een fiets zoekt om mee te mountainbiken, koop dan gewoon een mountainbike.

Maar als je een fiets zoekt om mee te toeren zonder dat je op wat voor manier dan ook beperkt wilt worden, dan kan de LBF precies zijn wat je nodig hebt. Er is namelijk weinig tot niks dat deze stalen Kona niet aan zou kunnen. Als ik over afgelegen passen de Alpen zou moeten oversteken, dan wist ik het wel. De LBF is snel genoeg in de asfaltpassages en onverslaanbaar op grindwegen. Ik zie de mogelijkheden nu al voor me: Pfitscherjoch, Plätzwiese, Marchkinkele, Brenner Grenzkamm, Passo Lomo, Monte di Tremezzo…

De prijs van bijna vierduizend euro is wel een dingetje. Laat ik voorop stellen: Kona maakt bij het samenstellen van de LBF vooral heel veel goede keuzes. En ik snap dat een klein merk als Kona niet de mogelijkheid heeft om voor dat bedrag bijvoorbeeld carbon wielen aan te bieden. Maar iets verfijndere naven en spaken, bijvoorbeeld, zouden toch wel fijn zijn. Bovendien verwacht je voor vierduizend euro een fiets die af is. En zoals ik ‘m toegestuurd heb gekregen, met te lange en loshangende kabels en een zeer onhandig geplaatste dropper-hendel, is-ie dat niet. Gelukkig werkt Kona met een netwerk van toegewijde dealers die over het algemeen echte liefhebbers zijn. Ik verwacht dus dat zo’n dealer de puntjes op de i zal zetten als je bij hem een LBF besteld. En dan? Dan moet je op avontuur!

Kona LBF | Prijs, specificaties en geometrie

Onderdelen, gewicht en prijs

Frame	Reynolds 520 butted CroMo-staal
Voorvork	Rockshox Sid, 100 mm
Achterderailleur	Sram Apex Eagle, 12-speed
Schakelaar	Shimano Deore Di2
Crankset	Sram X1, 32t, 170 mm
Cassette	Sram GX, 10/52t
Ketting	Sram NX
Remmen (v/a)	Sram Apex (remhendels)/Sram G2 (remklauwen)
Remschijven (v/a)	Sram HS2, 180/180 mm
Velgen	Raceface ARC 27 Offset, 27 mm binnenbreedte
Naven	Formula
Voorband	Maxxis Dissector, 29 x 2.4inch
Achterband	Maxxis Forekaster, 29 x 2.4 inch
Stuur	Ritchey Beacon Comp, 480/600 mm
Stuurpen	Ritchey Comp Trail , 45 mm
Zadel	WTB Solano
Zadelpen	TranzX +RAD, 150 mm drop
Gewicht	13,95 kg (framemaat L)
Maximaal systeemgewicht	geen opgave
Prijs	€ 3.999,-
Garantie	2 jaar

Geometrie

Website fabrikant: konaworld.com