Test | Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022

Comfortabele, capabele en veelzijdige gravelbike dankzij vering

Cannondale zou Cannondale niet zijn als ze van hun gravelbike niet iets speciaals zouden maken. En dus vind je op hun Topstone Carbon een soort van achtervering, die ze Kingpin noemen. Drie centimeter veerweg zou deze constructie realiseren. En omdat ze de technologie toch in huis hadden, hingen ze er gelijk maar een Lefty-voorvork in: de Lefty Oliver, ook met drie centimeter veerweg. Frank nam deze dubbelgeveerde gravelaar mee naar Slovenië en had het daar ongelofelijk naar z’n zin.

Tekst: Frank Germann // Foto’s: Arjan Kruik

Met speciale dank aan Klein Tweewielers voor het rijkaar maken van de testfiets.

Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022 gravelbike

Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty: mix van racefiets en mountainbike?

“Rij door, doe het. Gravel, singletrack, afgeragde achterafpaadjes, wat dan ook. Met de grip en het comfort van de Cannondale Topstone Carbon gravelbike liggen alle wegen open”, zegt Cannondale op z’n website over z’n nieuwe dubbelgeveerde gravelbike Topstone Carbon. Maar vul in plaats van ‘Cannondale Topstone’ de naam ‘Cannondale Scalpel’ in en de tekst klopt ook. Dus wat is het idee? Moeten we nu met de gravelbike hetzelfde terrein in als met de mountainbike? Maar daar hebben we die Scalpel toch al voor? Ik weet niet hoe het met jou zit, maar ik vind dat door elkaar heen schuiven van fietscategorieën wel een beetje verwarrend. Bovendien: moet je dat wel willen, met een gravelbike “singletrack” en “afgeragde achterafpaadjes” rijden?

“Tsja, wat ik wel of niet wil is helemaal niet relevant. Sommige fabrikanten kunnen de verleiding hun gravelbikes steeds terreinwaardiger te maken nou eenmaal niet weerstaan. Gewoon, omdat het kan.”

Tsja, wat ik wel of niet wil is natuurlijk niet relevant. Sommige fabrikanten – waaronder dus Cannondale, maar tevens een aantal andere eigenzinnige fietsenmakers – kunnen de verleiding hun gravelbikes steeds terreinwaardiger te maken nou eenmaal niet weerstaan. Gewoon, omdat het kan. En bovendien raken ze daarmee bij een deel van de markt een gevoelige snaar, want ze verkopen deze ATB’s met racestuur ook nog. Dus wie ben ik om te zeggen dat je zulke offroad-gravelbikes helemaal niet nodig hebt omdat er al zoiets bestaat als de mountainbike? Ik zou het daarom liever omdraaien. Tel je zegeningen en verheug je over de uitgebreide keuzemogelijkheden die de huidige fietsmarkt biedt. Wil je offroad rijden met een racestuur? Gewoon doen. Sterker: ik heb het zelf ook gedaan. Ik heb de Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty afgelopen zomer meegenomen naar het kleine maar fijne Alpenland Slovenië.

Cannondale Topstone 2022: programma en prijzen

Topstone Carbon

Cannondale brengt maar liefst negen verschillende uitvoeringen van de Topstone Carbon, waarvan er twee zijn uitgerust met een verende Lefty-voorvork en eentje op 650B-wielen staat. Onze testfiets, de Topstone Carbon 2 Lefty, kost € 5.199,- en is daarmee prijstechnisch een middenmoter. De Topstone Carbon-reeks begint bij € 2.949,- met de Topstone Carbon 4 en stopt bij de Topstone Carbon 1 Lefty die € 8.999,- kost. Alle carbon Topstones komen in 5 maten, van XS tot en met XL.

Topstone Alloy

Naast de carbon Topstones brengt Cannondale tevens een serie aluminium modellen. Ondanks dat deze Topstones hetzelfde silhouet hebben als hun carbon familieleden, dus met een laag aangezette staande achtervork, missen ze het Kingpin-veersysteem en zijn er evenmin uitvoeringen met Lefty-voorvork. Je rijdt een Topstone Alloy vanaf € 1.499,- voor de Topstone 4. De reeks loopt op tot aan de Topstone 1 van € 2.449,-. Ook de aluminium Topstones worden in vijf maten geleverd.

Meer info op cannondale.com

Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022 gravelbike

“Met de grip en het comfort van de Topstone Carbon gravelbike liggen alle wegen open”, zegt Cannondale. Waarvan akte.

Agu Tube Venture Extreme Frametas_

De Cannondale Topstone Carbon is geheel vervaardigd van… ehh, carbon.

Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022 gravelbike

En dit is waar het bij de Topstone Carbon letterlijk en figuurlijk om draait: de ‘kingpin’.

Cannondale Topstone gravelbike

Ja hoor, ook Cannondale kiest voor gebruiksvriendelijkheid en past op z’n gravelbike buitenboordlagers met schroefdraad toe.
Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022 gravelbike

Gravelbike met voor- én achtervering: hoe werkt dat?

Kingpin-achtervering: flexend frame met scharnierpunt

“Onze oplossing voor de meest veeleisende gravelaars heet Kingpin, het onderhoudsvrije, vederlichte antwoord op al je gebeden”. Altijd mooi, dit soort ronkende marketingtaal, maar wat is een kingpin? Cannodale liet zich voor deze naam waarschijnlijk inspireren door de bout waarop de trucks van een skateboard kunnen kantelen, zodat je bochten kunt maken. Die bout heet ook kingpin. De kingpin bij de Cannodale Topstone is de gelagerde verbinding van zitbuis en staande achtervork. Had de vorige generatie Topstone daar nog cartridgelagers zitten, voor het huidige model zijn glijlagers gebruikt. Lichter en, gezien de relatief geringe beweging die ze moeten faciliteren, zeker zo functioneel.

Ondanks de suggestie die het prominente gebruik van de naam Kingpin door de marketeers wekt, is deze koppeling slechts een onderdeel van een groter geheel. In het frame van de Topstone zijn namelijk op een aantal plekken flexzones aangebracht, afgeplatte, doosvormige buissecties die bij belasting van onderaf – lees: een kei of wortel waar je met je achterwiel overheen rijdt – gecontroleerd kunnen doorbuigen. Gecombineerd met het centrale kingpin-scharnierpunt heeft Cannondale zo’n 10 mm veerweg bij de achteras en plusminus 30 mm bij het zadel weten te creëren, zónder de complexiteit en het additionele gewicht van een veersysteem met hevels en een demper, zoals op een volledig geveerde mountainbike. Niet duidelijk? In een uitgebreide animatie van Cannondale wordt goed uitgelegd hoe de Kingpin-vering werkt.

Cannondale Topstone gravelbike

Het belangrijkste onderscheidende kenmerk van de Cannondale Topstone Carbon is de Kingpin-vering aan de achterkant. Volgens Cannondale is het systeem goed voor één centimeter veerweg bij de achteras en drie bij het zadel.

Zo werkt de Kingpin-vering: als het achterwiel een oneffenheid raakt, beweegt de achteras naar boven, de zadelpen naar achteren en de zitbuis naar voren (gele pijlen). De ‘kingpin’ fungeert daarbij als scharnierpunt. De rode cirkels geven de afgeplatte secties aan, waar de voor het veereffect benodigde doorbuiging van het frame optreedt: uiteinde liggende achtervork, onderkant zitbuis en achterkant bovenbuis.

Lefty-voorvering: eenbenige voorvork

Gravelbikes met een verende voorvork zijn al tamelijk uitzonderlijk en met een éénbenige verende voorvork zijn ze al hélemaal zeldzaam. Als het aan Cannondale ligt gaat dat veranderen, want hun mountainbikevoorvork Lefty is is er nu ook voor gravelbikes. Lefty Oliver heet-ie en hij beschikt over 30 mm veerweg en weegt 1.340 gram. Ter vergelijking: de Fox Taper-Cast weegt 1.226 gram, de RockShox Rudy komt op 1.227 gram. Cannondale claimt dat de Oliver specifiek is ontwikkeld voor gravelbikes en dus geen aangepaste mountainbike-Lefty is. Maar de techniek binnenin is natuurlijk wel grotendeels gelijk, met name de fameuze naadlagering waarop de binnenpoot makkelijk in en uit de buitenpoot kan bewegen.

Omdat de 30 mm veerweg in vergelijking tot de minimaal 100 mm die een mountainbike-Lefty vrijgeeft fors minder is, heeft Cannondale de demping van de Lefy Oliver geheel aangepast. Wie ongeveerd wilt rijden kan de vering met de knop bovenop de vorkbuis op slot te zetten. Echter, zodra het voorwiel een grover obstakel raakt, wordt de vering geactiveerd. De praktische snelsluiting die we ook al van de grote Lefties kennen, om snel en makkelijk het wiel te kunnen demonteren, vind je ook terug op de Lefty Oliver. Voordat ik er verder op in ga op hoe die dubbele vering rijdt, eerst nog even wat opmerkingen over de transmissie en de remmerij…

Cannondale Topstone gravelbike

En dan is er natuurlijk nog de olifant in de porseleinkast: de Lefty Oliver. Deze eenbenige voorvork levert aan boord van de Topstone drie centimeter (blokkeerbare) veerweg.

Cannondale Topstone gravelbike

De drukadviezen op de vorkpoot zijn behoorlijk accuraat.

Transmissie en remmerij: Shimano GRX

1×11 is lekker simpel, maar het bereik beperkt

Enkelvoudig of dubbel? 1x of 2x? Is het in de racefietserij zo klaar als een klontje dat je 2×11 of 2×12 rijdt en zie je op sportieve mountainbikes tegenwoordig louter enkelvoudige aandrijflijnen, in het gravelsegment is het antwoord veel meer diffuus. Niet voor niets bieden vrijwel alle merken en dus ook Cannondale beide aan: 1x én 2x. Maar goed, de Topstone Carbon 1 Lefty heeft dus maar één voorblad. Lichter en minder ingewikkeld, maar ook met een kleiner bereik. De GRX-cassette heeft 11 tandjes op de kleinste krans en 42 op de grootste, wat een een bereik oplevert van 380 procent. Dat is fors minder dan de 475 procent van de veelgebruikte Shimano GRX 2×11-aandrijflijn. Als je dus geen hardcore bergbeuker bent – en ik ben dat zeker niet – dan kan het geen kwaad om voor je gravelvakantie in het buitenland een kleiner voorblad te steken.

Misschien toch iets grotere remschijven?

Cannondale monteert op de Topstone GRX-remmen met zowel voor en achter remschijven met een diameter van 160 mm. Logisch, want dat doet nagenoeg iédere fabrikant van gravelbikes. Echter, als je het toepassingsgebied van je gravelbike verschuift richting mountainbike, zou je dan ook niet de remmen nét zo capabel moeten maken als die van een mountainbike, dus met grotere schijven en remklauwen met meer massa? Een heikel punt, want té krachtige remmen zijn op een gravelbike niet op hun plaats. Immers, gravelbikebanden hebben minder grip dan mountainbikebanden en blokkeren dus eerder. Om die reden wil je remmen die zich goed laten doseren en aan die eis voldoen de GRX-stoppers zeker. Het probleem is eerder de temperatuur; in combinatie met mijn gewicht van 85 kilo hebben de schijven en remmen – ondanks de koelvinnen op de remblokjes – op de lange en vaak steile Sloveense afdalingen moeite met het afvoeren van de warmte.

Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022 gravelbike

11-speed Shimano GRX 800 schakelt feilloos.

Cannondale Topstone gravelbike

Bij de Topstone Carbon 2 Lefty moet je het doen met maar één voorblad. Aantal tandjes: 40 stuks.

Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022 gravelbike

In combinatie met de 11/42-cassette is het in steile offroad-secties behóórlijk aanpoten!

Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022 gravelbike

Beter mee verlegen dan om verlegen: een kettinggeleider om aflopen van de ketting in ruw terrein tegen te gaan.

Met een lichtste verzet van net iets meer dan een-op-een moet je wel van stevig stoempen houden.

Cannondale Topstone gravelbike

De Shimano GRX 800-remmen functioneren redelijk goed, met een hard drukpunt en redelijk wat stopkracht. Echter, wie wat zwaarder is moet met name in lange en steile offroad-afdalingen oppassen dat ze niet te warm worden.

Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022 gravelbike

Ervaren Cannondalerijders zullen hier blij mee zijn: de remklauw maak je door middel van een snelsluiting los van de Lefty Oliver. Als je regelmatig het voorwiel moet afnemen, is dat een zeer fijne verbetering ten opzichte van oudere Lefties!

Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022 gravelbike

Service van de zaak: bij de voornaaf is standaard een wielsensor gemonteerd. Je leest ‘m af met de Cannondale-app.

Hoe rijdt-ie?

Puur gravelbikegevoel ondanks vering

Goed, dan de vraag waarop iedereen een antwoord wil: rijdt de Topstone Carbon 2 Lefty met z’n vering voor en achter nog als een gravelbike of is-ie daardoor gemuteerd in een halve (of hele) mountainbike? Absoluut het eerste: de Topstone voelt nadrukkelijk niét aan als een mountainbike met een krom stuur. Integendeel; het is een echte gravelbike, alleen dan eentje die op ruwe paden comfortabeler en zeker ook capabeler is dan een doorsnee reguliere gravelbike. Okay, de veerweg aan de achterkant is gering en bovendien ongedempt. Desondanks is het effect voelbaar. Ongeveer zoals bij Treks IsoSpeed-vering op de Checkpoint, maar dan iets nadrukkelijker. En met de gebruikelijke disclaimer, want ook de luchtdruk in de banden speelt bij de comfortbeleving een aanzienlijke rol, zeker met de relatief dikke 44 mm rubbers die om de wielen van de Topstone liggen.

Voorvering: geringe kwantiteit, hoge kwaliteit

Wat dat betreft is de comfortwinst die de Lefty oplevert duidelijker. Ja, 30 mm veerweg is niet veel. Maar de kwaliteit van de vering en demping is erg goed. Dat is niet alleen comfortabeler, maar levert ook meer grip op. Hierdoor ligt, als je durft, de bochtensnelheid veel hoger dan op een starre fiets. Overigens, niet alleen vering en demping spelen hierbij een rol, maar ook de stijfheid van de voorvork. Net als altijd als je met een Lefty onderweg bent, zijn er altijd weer fietsers die ervan overtuigd zijn dat een fiets met met een asymmetrische vork niet koersvast kan zijn. Terwijl ze zelf nog nooit met een Lefty hebben gereden. Ik ga daarom de discussie met deze alwetende medefietsers niet eens meer aan. Wil je niet weten dat de Lefty Oliver snaarstrak stuurt? Jammer voor jou.

Hoera voor de dropper!

Naast de vering speelt natuurlijk nog meer een rol bij de terreinvaardigheid van de Topstone. Zo is er de relatief grote (55 mm) vorksprong met relatief steile stuurhoek (70º). Daarmee slaat Cannondale een brug tussen wendbaarheid en stabiliteit. En dan is er nog de vanaf het stuur verstelbare zadelpen. In Nederland wellicht een overbodige accessoire, op buitenlandse routes een echt aanwinst. Okay, ik heb een mountainbikeachtergrond en ben aan zo’n dropperpost gewend. Maar ook als je vanaf een racefiets overstapt op de de Topstone Carbon moet je écht even de tijd nemen om je het gebruik van de dropper eigen te maken. Moeilijk is dat niet; de bediening met de linker schakelhendel is praktisch en intuïtief en na een tijdje zal je merken, dat je nooit meer buitenlandse paden zonder verstelbare zadelpen wilt rijden.

Cannondale Topstone gravelbike

De Topstone komt met 44 mm Mezcal-banden van Vittoria. Best dik, maar ze passen probleemloos in het frame.

Cannondale Topstone gravelbike

De Vittoria Mezcals zijn behoorlijk allround. Redelijk snel op asfalt, snel op zand en gravel, met redelijk wat grip op gladde ondergronden en behoorlijk comfortabel.

Cannondale Topstone gravelbike

Tempo maken op onverharde wegen? De Topstone weet hoe dat moet.

En op de weg?

Banden eerder beperking dan vering

Op onze foto’s zie je de Topstone uitsluitend over onverharde wegen rijden. Dat beeld is natuurlijk niet representatief. Natuurlijk, het evolutiestadium waarin de Topstone zich bevindt staat al redelijk ver af van de racefietsen waaruit hij is voortgekomen. Maar dat wil niet zeggen dat-ie zich alleen maar op onverhard thuisvoelt. Ook op asfalt gaat-ie best lekker. Nee, hij rijdt zéker niet als een gravelbike à la Cube Nuroad waarmee we eerder reden. Dat is in essentie een racefiets met dikkere banden, met alle bijbehorende rijdynamiek op egale ondergronden. Die dynamiek is bij de Topstone minder aanwezig. Maar niet verdwenen. Verrassend genoeg zijn op asfalt de relatief grof genopte banden meer een beperking dan de vering. Sterker: van vering merk je eigenlijks niks nadeligs. Staand een heuvel opstoempend is-ie net zo direct als een conventionele ‘harde’ gravelbike. En als de voorvering je daarbij hindert, dan zet je die gewoon op slot.

Fors gewicht

Dan kan op asfalt eerder nog het gewicht van de fiets een beperkende factor zijn. Net iets meer dan 11 kg weegt onze test-Topstone en dat is niet niks voor een fiets die dik 5.000 euro kost. En dat verschil voel je bij aanzetten en versnellen. Maar goed, als bij jou kilo’s meer prioriteit hebben dan comfort en controle, dan hebben ze bij Cannondale de SuperSix EVO SE voor je. Deze wedstrijdgravelaar kost ongeveer hetzelfde, maar weegt ruim twee kilo minder. En dan is er nog het stuur dat bij lange asfaltsecties minder prettig is. Of meer specifiek: de onderkant van de stuurbocht. Die is nogal kort, waardoor je bij tegenwind minder comfortabel onderin de beugels kunt hangen. Nou kost een ander stuurtje niet de hele wereld, maar het is natuurlijk fijn als zo’n detail af fabriek al klopt.

Cannondale Topstone gravelbike

De Topstone Carbon ziet er logger uit dan-ie werkelijk is. Oftewel: de stabiliteit waarover deze gravelaar beschikt is niet of nauwelijks ten koste gegaan van de wendbaarheid.

Cannondale Topstone gravelbike

De naam van dit gravelstuur is ‘Cannondale 2 Short Drop’. En ja, de drop is inderdaad kort, waardoor er onderin de beugels eigenlijk te weinig ruimte is voor de handen.

Cannondale Topstone gravelbike

Over het nut van een dropperpost verschillen de meningen nogal. Onze mening: grandioos, zo’n zakkende zadelpen! Je bedient ‘m met de linker schakelhendel, die daarvoor vanwege de 1×11-aandrijflijn beschikbaar is.

Leuk hoor, dat de Topstone Carbon voor- en achtervering heeft. Maar als het zadel niet goed zit, dan worden lange tochten toch nog een kwelling. Gelukkig zit het met dit Fizik-zadel letterlijk en figuurlijk wel goed.

Conclusie

Hierboven kraak ik een aantal kritische noten, waardoor ik wellicht de indruk wek dat ik niet zo tevreden ben over de Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty. Het tegendeel is waar: ik vind het een geweldige fiets. Dat wil zeggen; voor het beoogde inzetbereik: gravel- en keienpaden in berg- en heuvelachtig terrein, met zo nu en dan een stukje asfalt om daar te komen. Ik had gedurende m’n toer door Slovenië tevens de beschikking over een veel meer racefiets-achtige gravelbike, een Koga Colmaro, en het verschil in rijeigenschappen en terreinkwaliteiten was opzienbarend. Onverharde paden die ik met de Topstone met twee vingers in m’n neus afreed, waren op de Colmaro ronduit een uitdaging. De rijeigenschappen van de Cannondale Topstone Carbon hebben me dus echt overtuigd, zowel als het gaat om de vering als om de geometrie en de zitpositie.

“De Topstone Carbon heeft me volledig gewonnen voor het concept ‘gravelbike’. Althans, voor gravelbiken zoals Cannondale dat ziet. Ik heb met deze fiets spannende en uitdagende routes gereden die ik anders nooit ontdekt zou hebben en avonturen beleefd die ik nooit zal vergeten. ”

De Topstone Carbon heeft me bovendien volledig gewonnen voor het concept ‘gravelbike’. Althans, voor gravelbiken zoals Cannondale dat ziet. Hun interpretatie komt overeen met de mijne. Ik heb met deze fiets spannende en uitdagende routes gereden die ik anders nooit ontdekt zou hebben en avonturen beleefd die ik nooit zal vergeten. Maar dat maakt deze Amerikaanse gravelaar nog niet perfect. Ik doel hier met name op de aandrijflijn en de remmen. Voor een fiets die expliciet gepositioneerd wordt als offroad-machine, zijn de gemonteerde verzetten voor mij te zwaar. Het ontnam me zo nu en dan de lol in het omhoog fietsen. En ook de remmen hebben moeite met de harde praktijk van het rijden over onverharde wegen en paden. Het eerste probleem is snel op te lossen, het tweede levert nog wel wat uitdagingen op. Maar Cannondale staat er gelukkig om bekend dat ze uitdagingen niet uit de weg gaan.

Cannondale Topstone Carbon 2 Lefty 2022 | Prijs, specificaties en geometrie

Onderdelen, gewicht en prijs

Frame Carbon met Kingpin vering
Vork Carbon
Achterderailleur Shimano GRX 810, 11-speed
Schakelaar Shimano GRX 800, 11-speed
Crankset Shimano GRX 600, 40t, 175 mm lengte
Cassette Shimano SLX, 11/42t
Remmen Shimano GRX 800
Remschijven Shimano RT76, 160/160 mm (v/a)
Velgen WTB KOM Light i23 TCS, 700x23C
Naven Lefty SL (voor) en Formula (achter)
Banden Vittoria Mezcal, 700 x 44c
Stuur Bontrager Elite Gravel, 440 mm
Stuurpen Cannondale, 90 mm
Zadel Fizik Terra Argo X5
Zadelpen Cannondale DownLow Dropper Post, 100 mm verstelbereik, Ø 27,2 mm
Gewicht 11,03 kg (framemaat LG)
Prijs € 5.199,-

Geometrie

vz_cx_geometry

Framemaat LG cm
Zitbuislengte ST 553 mm Offset O 55 mm
Bovenbuislengte TT 571 mm Trail T 66 mm
Reach R 379 mm Balhoofdbuislengte HT 177 mm
Stack S 605 mm BB drop BBD 61 mm
Zitbuishoek STA 72,4° Liggende achtervork CS 420 mm
Balhoofdbuishoek HTA 70,5° Wielbasis WB 1.046 mm
Framemaat LG
Zitbuislengte ST 580 mm
Bovenbuislengte TT 553 mm
Reach R 379 mm
Stack S 605 mm
Zitbuishoek STA 72,4°
Balhoofdbuishoek HTA 70,5°
Offset O 55 mm
Trail T 66 mm
Balhoofdbuislengte HT 177 mm
BB drop BBD 61 mm
Liggende achtervork CS 420 mm
Wielbasis WB 1.046 mm

Website fabrikant: cannondale.com

Geplaatst in Reviews en getagd met , , , , .
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments