Even terugspoelen. Toen Canyon de Exceed in het voorjaar van 2025 vernieuwde, met modernere geometrie, een opbergvak in de onderbuis en ruimte voor 2.4 inch banden, verdween stilletjes de lichtere CFR-framevariant uit het gamma. De carbon hardtail uit Koblenz was er ineens alleen nog in de CF-uitvoering. Dat gat dicht Canyon nu met een nieuw CFR-frame van 1.250 gram. Daarbij is-ie leverbaar in twee afmontages met elk een eigen missie.
Wie de oude CFR nog kent, fronst bij dat getal: dat frame woog geclaimd slechts 835 gram. De nieuwe topvariant is dus ruim 400 gram zwaarder dan zijn voorganger, al blijft hij zo’n 200 gram onder de huidige CF. Toeval is dat niet. Het Exceed-platform is sinds 2025 nadrukkelijk breder ingezet. Het frame kreeg een opbergvak in de onderbuis, extra bidonposities en bagagemogelijkheden. Het nieuwe CFR frame heeft misschien wat meer spek op de botten, maar is daarmee wel beter afgestemd op het leven als veelzijdige pakezel waar Canyon hem nu ook meer nadrukkelijk rond kadert. Het is een aanname, maar ik denk dat we die zonder expliciete vraag aan Canyon wel kunnen maken.
Exceed CFR: de loopzuivere klassieker
Met de Exceed CFR zet Canyon z’n lichtste hardtail neer als een racer voor crosscountrymarathons en etappekoersen. De afmontage laat weinig te wensen over: een Rockshox Sid SL Ultimate met 100 millimeter veerweg, draadloze Sram XX SL AXS Transmission, DT Swiss XRC1200 carbon wielen en Schwalbe Racing Ray- en Racing Ralph-banden in 2.4 inch. De Exceed CFR komt verder met de Canyon CP0036-cockpit van 283 gram en de Canyon SP86 VCLS 2.0 CF-flexzadelpen (hier getest)
Met een totaalgewicht van 9,6 kilo en een prijs van 5.999 euro is dit met recht een kiloknaller op dit niveau. Voor vergelijkbaar afgemonteerde racehardtails rekenen sommige concurrenten het dubbele.
Canyon Exceed CFR Gravel: niet alleen het stuur, maar ook de voorvork maakt het verhaal
Interessanter is de tweede variant. Wie de startlijsten van ultraraces als het Atlas Mountain Race of de Tour Divide bekijkt, ziet ze steeds vaker: mountainbikes met een gravelstuur. Veelal zijn dit soort fietsen thuis in elkaar geschroefd uit onderdelen die daar nooit voor bedoeld waren. Maar dat neemt niet weg dat het dus wél kan, waarvan dus akte. Canyon levert die formule nu af fabriek in de vorm van de Exceed CFR Gravel. Dat project begon typerend genoeg bij een eigen medewerker die het Atlas Mountain Race wilde rijden. Hij vond gravelbikes te krap bemeten qua bandbreedte en een mountainbike met vlak stuur niet aerodynamisch genoeg.
De Exceed CFR Gravel gebruikt hetzelfde CFR-frame, maar dan met de draadloze Sram S-1000 Eagle Transmission in combinatie met Sram Rival AXS-schakelaars, een Canyon GR 30 CF-wielset met Maxxis Aspen ST-banden in 2.4 inch, en het CP0039-gravelstuur van de Canyon gravelbike Grail. Het gewicht van deze bike is 10,2 kilo en hij kost 3.999 euro.
60 millimeter veerweg en steiler balhoofdhoek
Wie denkt dat Canyon simpelweg een gravelstuur op de Exceed CFR heeft gemonteerd, mist echter het eigenlijke nieuws. Waar de Exceed CFR met het vlakke stuur 100 millimeter veerweg krijgt, monteert Canyon in de Exceed CFR Gravel een Fox 32 SC met slechts 60 millimeter. Dat scheelt niet alleen veerweg, maar vooral inbouwhoogte, en dat werkt door in de complete geometrie.
Een kortere vork kantelt het frame voorover om de achteras en als gevolg daarvan worden balhoofdhoek en zitbuishoek allebei steiler. Ook zakt de trapas en neemt de effectieve reach iets toe. De exacte cijfers zijn een tikje onzeker, want wat we in het persbericht lezen strookt niet helemaal met wat op de productpagina van Canyon staat. Maar op basis van wat we wél hebben, en uitgaand van maat M, komt het hierop neer: de balhoofdhoek gaat van 67 naar circa 69 graden, de zitbuishoek schuift mee van 75 naar grofweg 77 graden. De trapas zakt bijgevolg zo’n vijftien tot twintig millimeter, de stack daalt bijna twintig millimeter, terwijl de reach iets toeneemt.
Geometrie
Canyon Exceed CFR
| Maat | XS | S | M | L | XL |
|---|---|---|---|---|---|
| Lichaamslengte (cm) | ≤ 166 | 166 – 175 | 175 – 183 | 183 – 192 | ≥ 192 |
| Zadelhoogte (mm) | 633 – 743 | 698 – 808 | 738 – 848 | 778 – 888 | 818 – 928 |
| Zitbuislengte (mm) | 350 | 415 | 455 | 495 | 535 |
| Bovenbuislengte (mm) | 569 | 587 | 611 | 634 | 658 |
| Balhoofdbuislengte (mm) | 90 | 95 | 105 | 125 | 140 |
| Balhoofdhoek (graden) | 67,0 | 67,0 | 67,0 | 67,0 | 67,0 |
| Zitbuishoek (graden) | 75,0 | 75,0 | 75,0 | 75,0 | 75,0 |
| Achtervorklengte (mm) | 425 | 425 | 425 | 430 | 435 |
| Wielbasis (mm) | 1.111 | 1.130 | 1.156 | 1.186 | 1.217 |
| Trapas offset (mm) | 58 | 58 | 58 | 58 | 58 |
| Standover hoogte (mm) | 769 | 794 | 820 | 850 | 877 |
| Stack (mm) | 600 | 604 | 613 | 632 | 646 |
| Reach (mm) | 408 | 425 | 447 | 465 | 485 |
| Veerweg voor (mm) | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 |
Exceed CFR Gravel
| Maat | S | M | L | XL |
|---|---|---|---|---|
| Lichaamslengte (cm) | ≤ 175 | 175 – 183 | 183 – 192 | ≥ 192 |
| Zadelhoogte (mm) | 658 – 768 | 698 – 808 | 738 – 848 | 778 – 888 |
| Zitbuislengte (mm) | 375 | 415 | 455 | 495 |
| Bovenbuislengte (mm) | 566 | 584 | 609 | 632 |
| Balhoofdbuislengte (mm) | 90 | 95 | 105 | 125 |
| Balhoofdhoek (graden) | 68,3 | 69,3 | 69,3 | 69,3 |
| Zitbuishoek (graden) | 75,0 | 75,0 | 75,0 | 75,0 |
| Achtervorklengte (mm) | 425 | 425 | 425 | 430 |
| Wielbasis (mm) | 1.107 | 1.126 | 1.152 | 1.182 |
| Trapas offset (mm) | 58 | 58 | 58 | 58 |
| Standover hoogte (mm) | 746 | 771 | 797 | 827 |
| Stack (mm) | 590 | 595 | 604 | 623 |
| Reach (mm) | 408 | 425 | 447 | 465 |
| Veerweg voor (mm) | 60 | 60 | 60 | 60 |
Geometrie zoals gepubliceerd door Canyon. Zoals in de tekst toegelicht lijken enkele afgeleide waarden, waaronder de zitbuishoek en trapas offset van de Gravel, niet volledig verrekend met de kortere voorvork.
Velozine-visie: Meer dan een mountainbike met een gravelstuur
Canyon had zich er gemakkelijker vanaf kunnen maken door simpelweg de Fox 32 SC te monteren, met de onaangepaste 100 millimeter veerweg. De door de Canyon-medewerker zelf samengestelde Exceed Gravel met een Rockshox Sid SL-voorvork volgde precies dat recept. Het inkorten van de Fox-voorvork is echter een veel interessantere keuze. En juist daarin schuilt wat ons betreft de werkelijke nieuwswaarde.
Want de steilere hoeken en lagere trapas die eruit voortvloeien zijn voor gravelbegrippen geen nadeel, eerder het tegenovergestelde. Een moderne mountainbike als de Exceed is lang en stabiel. Prima op technisch terrein, maar op gravel ervaren veel rijders een fiets die directer op stuurinput reageert als prettiger. De steilere balhoofdhoek maakt de Exceed CFR Gravel levendiger sturend dan de mountainbike-pendant. De lagere trapas geeft daarbij een meer stabiel gevoel dat op hoge snelheid over los grind juist vertrouwen wekt. Het is zodoende dus géén mountainbike-geometrie met een ander stuur. Het is veel meer een geometrie die richting gravel is gebogen, zonder het frame werkelijk aan te passen.
En dan die 60 millimeter veerweg. Was gravelen in de meest epische vorm sowieso niet nog altijd wat minder extreem dan wat we met een mountainbike onder de wielen krijgen? In dat opzicht is 60 millimeter geen onwerkbaar compromis. Geveerde gravelvoorvorken bieden sowieso minder veerweg dan xc-exemplaren. En binnen het beoogde doel is dat vaak voldoende, zo is ervaring met zowel 40 millimeter als 60 millimeter veerweg. Canyon zit met de ingekorte Fox 32 SC dus keurig aan de bovenkant van wat binnen het gravelgenre inmiddels bekend is. En men gebruikt precies die keuze om de geometrie van een origineel niet-gravelbike-frame de goede kant op te sturen.
De ergonomische puzzel blijft
Helemaal zonder haken en ogen is het concept niet. Een gravelstuur plaatst de handen doorgaans lager en verder naar voren dan een vlak stuur. Dat vraagt om zorgvuldige maatvoering. De vuistregels die je op een mountainbike met vlak stuur hanteert gaan hier namelijk niet zomaar op. De cockpit CP0039 heeft een stuurpenlengte van 60 millimeter en een gravelstuur is doorgaans minder breed dan een vlak mountainbikestuur, maar de zithouding gaat hoe dan ook anders zijn. Zeker als je daarbij ook nog de drops vaak wilt gebruiken. En dat wil je, want daarmee neem je juist de meest aerodynamische zithouding aan. Wie deze fiets overweegt, doet er goed aan de maattabel serieus te nemen én proefrit te overwegen, in plaats van blind z’n mountainbike framemaatreferenties te vertrouwen.
Voor wie is de Exceed CFR Gravel?
Blijft de vraag voor wie een bike als de Canyon Exceed CFR Gravel hier is weggelegd. De langeafstands- en langafzienwedstrijden Atlas Mountain Race ligt ver van de Nederlandse en Belgische gravelpaden en op een doorsnee gravelrondje is 60 millimeter vering met 2.4 inch banden ruimschoots overkill. Maar misschien dat is niet helemaal de juiste denkrichting. Wie zijn gravelritten steevast oprekt tot waar het grind grof wordt, de paden ruiger en de dagen langer, krijgt met de Exceed CFR Gravel een fiets die daar, net als een mountainbike, wél voor gebouwd is, zonder in te leveren op het levendige stuurgedrag dat gravel juist zo prettig maakt. Ja, mountainbiken a la de jaren ’90 misschien? Sorry, dat cliché is té voordehandliggend, hoe versleten ook. Maar cliché of niet: die insteek is anno 2026 best levendig en biedt een interessant alternatief op het steeds extremer worden van het ‘klassieke’ crosscountry-mountainbiken.
Dat Canyon daarvoor niet simpelweg een mountainbike van een gravelstuur voorzag, maar de moeite nam om de geometrie mee te laten kantelen, maakt dit een serieuzere overweging dan de zelfbouwsels waar het idee ooit begon. Zeker wanneer maximale bandbreedte en comfort je streven zijn voor je meest epische gravelritten of wanneer gravelen en mountainbiken voor jou niet zo strikt gescheiden werelden zijn.
